# تحف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%AD%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تحف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: تحف

التُّحْفةُ: الطُرْفةُ من الفاكهة وغيرها من الرَّياحين.
والتُّحْفةُ: ما أَتْحَفْتَ به الرجلَ من البِرِّ واللُّطْف والنَّغَص، وكذلك التُّحَفة، بفتح الحاء، والجمع تُحَفٌ، وقد أَتْحَفَه بها واتَّحَفَه؛ قال ابن هَرْمةَ:
واسْتَيْقَنَتْ أَنها مُثابِرةٌ،
وأَنـَّها بالنَّجاحِ مُتَّحِفَهْ
قال صاحب العين: تاؤه مبدلة من واو إلا أَنـَّها لازمةٌ لجميع تَصارِيف فعلها إلا في يَتَفَعل. يقال: أَتْحَفْتُ الرجل تُحْفةً وهو يَتَوَحَّفُ، وكأَنهم كرهوا لزوم البدل ههنا لاجتماع المِثْلين فردوه إلى الأَصل، فإن كان على ما ذهب إليه فهو من وَحَفَ، وقال الأَزهري: أَصل التُّحْفةِ وُحْفةٌ، وكذلك التُّهَمَةُ أَصلها وُهَمَةٌ، وكذلك التُّخَمةُ، ورجل تُكَلةٌ، والأَصل وُكَلة، وتُقاةٌ أَصلها وُقاةٌ، وتُراثٌ أَصله وُراثٌ. وفي الحديث: تُحْفةُ الصائِم الدُّهْنُ والمِجْمَرُ، يعني أَنه يُذْهِب عنه مَشَقَّةَ الصوْمِ وشِدَّتَه. وفي حديث أَبي عَمْرةَ في صفة التمر: تُحْفةُ الكَبير وصُمْتةُ الصغير. وفي الحديث: تُحْفةُ المؤمنِ الموتُ أَي ما يُصِيبُ المؤْمنَ في الدنيا من الأَذى، وما له عند اللّه من الخير الذي لا يَصِلُ إليه إلا بالموتِ؛ وأَنشد ابن الأَثير:
قد قُلْت إذ مَدَحُوا الحياةَ وأَسْرَفُوا:
في الـمَوْتِ أَلْفُ فَضِيلةٍ لا تُعْرَفُ
مِنْها أَمانُ عَذابِه بِلقائِه،
وفِراقُ كلِّ مُعاشِرٍ لا يُنْصِفُ
ويشبهه الحديث الآخر: الموتُ راحةُ المؤمنِ.

### Türkçe

**التُّحْفةُ**: meyveden ve başka **الرَّياحين**den (güzel kokulu bitkilerden) olan **الطُرْفةُ** (nadir/hoş şey).

Ve **التُّحْفةُ**: erkeğe **البِرِّ** (iyilik), **اللُّطْف** (lütuf/yumuşaklık) ve **النَّغَص** (rahatsızlık/acı) cinsinden kendisiyle **أَتْحَفْتَ** ettiğin şey; yine böyledir **التُّحَفة**; **الحاء**’ın fethiyle; çoğulu **تُحَفٌ**dur. Ve onu onunla **أَتْحَفَه** etti ve **اتَّحَفَه** etti; İbn Herme dedi ki:

واسْتَيْقَنَتْ أَنها مُثابِرةٌ،
وأَنـَّها بالنَّجاحِ مُتَّحِفَهْ

**العين**’in sahibi dedi ki: onun **تاء**’sı bir **واو**’dan bedeldir; ancak o, fiilinin bütün tasrifleri için lâzımdır; yalnız **يَتَفَعل**’de (böyle) değildir. Denir ki: “Erkeği bir **تُحْفةً** ile **أَتْحَفْتُ** ettim” ve o **يَتَوَحَّفُ** eder; sanki burada bedelin lüzumunu, iki benzerin birleşmesi sebebiyle çirkin gördüler de onu asla döndürdüler; eğer onun gittiği üzere ise, o **وَحَفَ**’dandır. Ve el-Ezherî dedi ki: **التُّحْفةِ**’nin aslı **وُحْفةٌ**’dir; yine **التُّهَمَةُ**’nin aslı **وُهَمَةٌ**’dir; yine **التُّخَمةُ** (böyledir); ve bir adam **تُكَلةٌ** (dir); asl(ı) **وُكَلة**’dir; ve **تُقاةٌ**’nin aslı **وُقاةٌ**’dir; ve **تُراثٌ**’ın aslı **وُراثٌ**’tır. Ve hadiste: “**تُحْفةُ الصائِم** **الدُّهْنُ** ve **المِجْمَرُ**dur”; yani o, ondan orucun meşakkatini ve şiddetini giderir. Ve hurmanın sıfatı hakkında Ebû Amra hadîsinde: “**تُحْفةُ الكَبير** ve **صُمْتةُ الصغير**.” Ve hadiste: “**تُحْفةُ المؤمنِ** ölüm(dür)”; yani mümine dünyada eziyetten isabet eden şey ve Allah katında onun için olan, ölümsüz ona ulaşamadığı hayır. Ve İbnü’l-Esîr inşâd etti:

قد قُلْت إذ مَدَحُوا الحياةَ وأَسْرَفُوا:
في الـمَوْتِ أَلْفُ فَضِيلةٍ لا تُعْرَفُ
مِنْها أَمانُ عَذابِه بِلقائِه،
وفِراقُ كلِّ مُعاشِرٍ لا يُنْصِفُ

Ve ona benzer diğer hadis: “Ölüm, müminin rahatıdır.”
