# ترز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B1%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ترز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ترز

التَّارِزُ: اليابس الذي لا رُوحَ فيه. تَرِزَ تَرْزاً وتُرُوزاً. وتَرِزَ: ماتَ ويَبِسَ؛ قال أَبو ذؤيب:
فَكَبا كما يَكْبُو فَنِيقٌ تارِزُ
بالخَبْتِ، إِلاَّ أَنه هو أَبْرَعُ
وتَرَزَ الماءُ إِذا جَمَدَ. قال أَبو منصور: ومنهم من أَجاز تَرَزَ، بالفتح، إِذا هَلَكَ. وتَرَزَ اللحمُ: صَلُبَ. وكلُّ قويّ صُلْب تارِزٌ. وأَتْرَزَتِ المرأَة عجينها، وأَتْرَزَ العَدْوُ لحمَ الفَرسِ: أَيْبَسَه. ابن سيده: وأَتْرَزَ الجَرْيُ لحم الدابة: صَلَّبَهُ، وأَصله من التَّارِزِ اليابس الذي لا رُوحَ فيه؛ قال امرؤ القيس:
بِعِجْلِزَةٍ قد أَتْرَزَ الجَرْيُ لَحْمَها
كُمَيْتٍ، كأَنها هِراوَةُ مِنْوالِ
ثم كثر ذلك في كلامهم حتى سَمَّوا الموتَ تارِزاً؛ قال الشماخ: كأَنَّ الذي يَرْمي من الموت تارِزٌ
وفي حديث مجاهد: لا تقوم الساعة حتى يَكْثُرَ التُّرازُ؛ هو بالضم والكسر: موت الفجأَة؛ وأَصله من تَرَزَ الشيءُ إِذا يَبِسَ، وسُمِّيَ المَيِّتُ تارزاً لأَنه يابِسٌ. وفي حديث الأَنصاري الذي كان يَسْتَقي لِيَهُودِيٍّ كلَّ دلو بتمرة: واشترط أَن لا يأْخذ تمرةً تارِزَةً أَي حَشَفَةً يابسةً.

### Türkçe

**التَّارِزُ**: içinde ruh bulunmayan kuru (şey). **تَرِزَ** **تَرْزاً** ve **تُرُوزاً**.

Ve **تَرِزَ**: öldü ve kurudu; Ebû Züeyb dedi ki:
فَكَبا كما يَكْبُو فَنِيقٌ **تارِزُ**
بالخَبْتِ، إِلاَّ أَنه هو أَبْرَعُ

Ve su **تَرَزَ** ettiğinde, yani donduğunda. Ebû Mansûr dedi ki: Onlardan kimi, helâk olduğunda, fetha ile **تَرَزَ**’ı câiz gördü. Ve et **تَرَزَ** etti: sertleşti. Ve her güçlü, katı (şey) **تارِزٌ**dur.

Ve kadın hamurunu **أَتْرَزَتِ**; ve düşman atın etini **أَتْرَزَ** etti: yani onu kuruttu.

İbn Sîdeh: Ve koşu (koşma) binitin etini **أَتْرَزَ** etti: onu katılaştırdı; aslı, içinde ruh bulunmayan kuru olan **التَّارِزِ**’dendir; İmru’ul-Kays dedi ki:
بِعِجْلِزَةٍ قد **أَتْرَزَ** الجَرْيُ لَحْمَها
كُمَيْتٍ، كأَنها هِراوَةُ مِنْوالِ

Sonra bu, onların كلامında çoğaldı; ta ki ölümü **تارِزاً** diye adlandırdılar; eş-Şemmâh dedi ki:
كأَنَّ الذي يَرْمي من الموت **تارِزٌ**

Mücâhid’in hadisinde: Kıyamet kopmaz, ta ki **التُّرازُ** çoğalıncaya kadar; o, damme ve kesre iledir: ansızın ölüm; aslı, şey **تَرَزَ** ettiğinde, yani kuruduğundandır; ölüye **تارزاً** denildi, çünkü o kurudur.

Ve her kova karşılığında bir hurma ile bir Yahudi için su çeken Ensârî’nin hadisinde: Ve, **تارِزَةً** bir hurma almamasını şart koştu; yani kuru, değersiz hurma.
