# ترف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B1%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ترف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ترف

الترفة، بالضم: النعمة، وسعة العيش.
 وقال ابن دريد: الترفة: الطعام الطيب أو الشيء الظريف تخص به صاحبك، وكل طرفة ترفة.
 قال الجوهري: الترفة: هنة ناتئة وسط الشفة العليا خلقة.
 قال الليث: وهو أترف من الترفة، ترفة الشفة، وقال ابن فارس: هي النقرة.
 وترف، محركة: جبل لبني أسد، أو: ع قال:
  أراحني الرحمن من قبل ترف
  أسفله جدب وأعلاه قرف وذو ترف: ع آخر.
 وكفرح: تنعم، نقله الصاغاني. وأترفته النعمة وسعة العيش: أطغته، كما في الصحاح، قيل: أترفته: نعمته، ومنه قوله تعالى: )ما أترفوا(، أي ما نعموا، كترفته تتريفا، أي أبطرته.
 أترف فلان: أصر على البغى نقله العزيزي، وأنشد لسويد اليشكري:
  ثم ولي وهو لا يحمي استه                      طائر الإتراف عنه قد وقع قال ابن عرفة: المترف، كمكرم: المتروك يصنع ما يشاء لا يمنع منه، قال: إنما سمي المتنعم المتوسع في ملاذ الدنيا وشهواتها مترفا لأنه مطلق له، لا يمنع من تنعمه.
 المترف: الجبار، وبه فسر قتادة قوله تعالى: )أمرنا مترفيها( أي: جبابرتها، وقال غيره: أولي الترفة، وأراد رؤساءها وقادة الشر منها.
 وتترف: أي تنعم. واستترف أي: تغترف وطغى نقله الزمخشري، والصاغاني.
 ومما يستدرك عليه: الترف محركة: التنعم.
 والتتريف: حسن الغذاء.
 وصبى مترف، كمكرم: إذا كان منعم البدن مدللا. ورجل مترف، كمعظم، موسع عليه وترف الرجل، وأترفه: دلله.
 وأترف الرجل: أعطاه شهوته، وهذه عن اللحياني.
 وترف النبات، كفرح: تروي.
 والترفة، بالضم: مسقاة يشرب بها.

### Türkçe

**الترفة**، (ضم ile): nimet ve geçimin genişliği.

İbn Düreyd dedi: **الترفة**: güzel yemek yahut arkadaşını onunla tahsis ettiğin zarif şey; her **طرفة** bir **ترفة**dir.

Cevherî dedi: **الترفة**: yaratılışça üst dudağın ortasında çıkıntılı bir küçük şey.

Leys dedi: ve o, **الترفة**den daha **أترف**tir; dudağın **ترفة**si. İbn Fâris dedi: o, çukurdur.

**وترف**, (harekeli): Benî Esed’e ait bir dağ; yahut: bir su. Dedi ki:

  Rahmân beni **ترف**’ten önce rahatlattı
  Altı kıraç, üstü kabuklu ve **ذو ترف**: başka bir su.

Ve (vezin olarak) **كفرح**: nimet içinde yaşadı; bunu Sâgânî nakletti. Nimet ve geçimin genişliği onu **أترفته**: onu azdırdı; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Denildi ki: **أترفته**: onu nimetlendirdim; ondan Yüce Allah’ın sözü: **)ما أترفوا(**, yani: nimetlenmediler; **ترفته تتريفا** gibi, yani: onu şımarttım.

**أترف** falan: azgınlıkta ısrar etti; bunu Azîzî nakletti. Süveyd el-Yeşkürî’den şu beyit okundu:

  Sonra döndü, oysa kıçını korumuyor
  Ondan **الإتراف** kuşu düşmüş bulunuyor

İbn Arafe dedi: **المترف**, (vezin olarak) **كمكرم**: dilediğini yapan, ondan men edilmeyen terk edilmiş kimsedir. Dedi: dünya lezzetleri ve şehvetlerinde nimet içinde geniş yaşayan kimseye ancak **مترفا** denildi; çünkü o, kendisine serbest bırakılmıştır; nimet içinde yaşamasından men edilmez.

**المترف**: zorba; Katâde Yüce Allah’ın sözü **)أمرنا مترفيها(**’yı bununla tefsir etti; yani: zorbaları. Başkası dedi: **أولي الترفة**; onunla, onun reislerini ve onun şerrinin önderlerini kastetti.

**وترف**: yani nimet içinde yaşadı. **واستترف** yani: avuçladı ve azdı; bunu Zemahşerî ve Sâgânî nakletti.

Ona sonradan eklenenlerdendir: **الترف** (harekeli): nimet içinde yaşama.

**والتتريف**: gıdanın güzelliği.

Ve **صبى مترف** (vezin olarak) **كمكرم**: bedeni nimetli, şımartılmış olursa. Ve **رجل مترف** (vezin olarak) **كمعظم**: kendisine genişlik verilmiş. Ve adam **ترف** etti; ve onu **أترفه**: onu şımarttı.

Ve adamı **أترف** etti: ona şehvetini verdi; bu, Lihyânî’dendir.

Bitki **ترف** etti (vezin olarak) **كفرح**: sulandı.

Ve **الترفة** (ضم ile): onunla içilen bir suluk.
