# ترمذ (ت-ر-م-ذ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%B0
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%B0

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ر - م - ذ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%B0/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

تِرمِذُ، بكسر التاء والميم: البلد المعروف بخراسان.

##### Türkçe

**تِرمِذُ**, **التاء** ve **الميم**’in kesresiyle: Horasan’da bilinen belde.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D8%B0/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ترميذ كإثمد، قال شيخنا: الأولى التمثيل بزبرج، لأن التاء أصلية، ولذلك ذكرت في بابها: ببخارا، وإنما يعبر بالقرية عن صغار البلاد، وترمذ مدينة عظيمة واسعة بخراسان، وقال ابن الأثير: ببلخ، على طرف جيحون، قال ابن السمعاني في الأنساب: وأهل المعرفة يضمون التاء والميم، وهكذا قاله ابن الأثير: والمتداول على لسان أهلها فتح التاء وكسر الميم، قال ابن الأثير: ولكل معنى وبعضهم يفتح التاء وبعضهم يضمها، وبعضهم يكسرها، ولا يخفى أنه لو قال: مثلث الأول والثالث لكان أخصر، وفيها لغة رابعة، فتح الأول وكسر الثالث، وخامسة فتح الأول وضم الثالث، ولم يذكر من نسب إليها كما هو عادته، مع أنه آكد، منها الإمام أبو عيسى محمد بن عيسى بن سورة بن موسى بن الضحاك السلمي الضرير الحافظ، صاحب كتاب الجامشع، تلمذ للبخاري، وشاركه في شيوخ، روى عنه أبو العباس المحبوبي، والهيثم بن كليب الشاشي، وغيرهما، وتوفي ببوغ من قرى ترمذ سنة 279، وأبو جعفر محمد بن محمد بن أحمد بن نصر الفقيه الترمذي، روى ببغداد عن يحيى بن بكر المصري، وغيره، وتوفي سنة 350. ومما استدركه صاحب السان في هذا الباب:

##### Türkçe

**ترميذ**; **إثمد** gibi. Şeyhimiz dedi ki: Evla olan, **زبرج** ile temsil etmektir; çünkü **التاء** aslîdir; bundan dolayı onu kendi babında zikrettim: Buhara’da; hâlbuki **القرية** ile ancak beldelerin küçükleri ifade edilir; **ترمذ** ise Horasan’da büyük, geniş bir şehirdir. İbnü’l-Esîr dedi ki: Belh’te, Ceyhun’un kenarında. İbnü’s-Sem‘ânî **الأنساب**’da dedi ki: Marifet ehli **التاء** ve **الميم**’i zamme ile okurlar; İbnü’l-Esîr de bunu böyle söyledi. Ve onun ahalisinin dilinde tedavül eden, **التاء**’yı fetha ile, **الميم**’i kesra iledir. İbnü’l-Esîr dedi ki: Ve her birinin bir mânası vardır; onların bazısı **التاء**’yı fetha ile okur, bazısı onu zamme ile okur, bazısı onu kesra ile okur. Gizli değildir ki, eğer “birinci ve üçüncü (harf) müselles” deseydi daha kısa olurdu. Ve onda dördüncü bir lügat vardır: birincinin fethası ve üçüncünün kesrası; ve beşinci: birincinin fethası ve üçüncünün zammesi. Ve ona nisbet edilen kimselerden, âdeti olduğu üzere, zikretmedi; hâlbuki bu daha pekiştiricidir. Onlardan: imam **أبو عيسى محمد بن عيسى بن سورة بن موسى بن الضحاك السلمي الضرير الحافظ**, **الجامشع** kitabının sahibi; **البخاري**’ye talebelik etti ve şeyhlerde onunla ortak oldu; ondan **أبو العباس المحبوبي** ve **الهيثم بن كليب الشاشي** ve başkaları rivayet etti. Ve **ترمذ** köylerinden **بوغ**’da, 279 senesinde vefat etti. Ve **أبو جعفر محمد بن محمد بن أحمد بن نصر الفقيه الترمذي**; Bağdat’ta **يحيى بن بكر المصري**’den ve başkasından rivayet etti; ve 350 senesinde vefat etti. Ve bu babda **السان** sahibinin istidrâk ettiklerinden:
