# ترم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B1%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ترم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: ترم

ابن الأعرابي: التَّريمُ من الرجال المُلَوَّث بالمَعايب
والدَّرَن، قال: والتَّريمُ المُتواضِه لله عز وجل. والتَّرَمُ: وجَع الخَوْران.وتِرْيَم: موضع؛ قال النَّمَريُّ:
أَتيتُ الزِّبْرِقانَ فلم يُضِعْني،
وضَيَّعَني بتِرْيَم مَن دَعاني
قال ابن جنتي: فقال تِرْيَم فِعْيَل كحِذْيم وطِرْيم، ولا يكون فِعْلَل كدِرْهَم لأَن الياء والواو لا يكونان أَصلا في ذوات الأَربعة، فأَما وَرَنْتَل فشاذ؛ الجوهري: تَرْيَم موضع؛ قال الشاعر:
هلْ أُسْوَةٌ ليَ في رِجالٍ صُرِّعُوا
بِتِلاعِ تَرْيَمَ هامُهُمْ لم تُقْبَر؟
قال ابن بري: وتَرْيم واد قرب النَّقِيع
(* قوله «وتريم واد قرب النقيع»
قال شارح القاموس: قرأت في كتاب نصر هو بالحجاز واد قريب من ينبع وقيل دوين مدين وأيضاً موضع في بادية البصرة أ هـ فحينئذ قول ابن بري قرب النقيع تصحيف فإن النقيع من أودية المدينة)، قال: ورأَيته بخط القزاز تَرْيَم، بفتح التاء، كما ذكره الجوهري، قال: والصواب تِرْيَم مثل عِثْير، قال: وليس في الكلام فَعْيَل غير ضَهْيَد، قال: ولا يصح فتح التاء من تِرْيم إلا أن يكون وزنها تَفْعَل، قال: وهذا الوجه غير ممتنع، والأَول أَظهر.

### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **التَّريمُ** erkeklerden ayıplarla ve **الدَّرَن** ile lekelenmiş olan (kimsedir). Dedi ki: ve **التَّريمُ** Allah عز وجل için alçakgönüllü olan (kimsedir). Ve **التَّرَمُ**: **الخَوْران** ağrısıdır. Ve **تِرْيَم**: bir yerdir; **النَّمَريُّ** dedi ki:

**أَتيتُ الزِّبْرِقانَ فلم يُضِعْني،
وضَيَّعَني بتِرْيَم مَن دَعاني**

İbn Cinnetî dedi ki: Böylece **تِرْيَم** dedi; (bu) **فِعْيَل** (veznindedir), **حِذْيم** ve **طِرْيم** gibi. Ve **فِعْلَل** olmaz, **دِرْهَم** gibi; çünkü **الياء** ve **الواو** dört harfli olanlarda asl (kök harf) olmazlar; fakat **وَرَنْتَل** ise şâzdır. el-Cevherî: **تَرْيَم** bir yerdir; şair dedi ki:

**هلْ أُسْوَةٌ ليَ في رِجالٍ صُرِّعُوا
بِتِلاعِ تَرْيَمَ هامُهُمْ لم تُقْبَر؟**

İbn Berrî dedi ki: ve **تَرْيم** **النَّقِيع** yakınında bir vadidir.

(* Onun “ve **وتريم واد قرب النقيع**” sözü:
Kāmûs şârihi dedi ki: Nasr’ın kitabında okudum; o, Hicaz’da **ينبع** yakınında bir vadidir; ve denildi ki: **مدين**’in aşağı tarafında; ve ayrıca Basra çölünde bir yerdir, h. Böyle olunca İbn Berrî’nin “**النقيع** yakınında” sözü tashîftir; çünkü **النقيع** Medine vadilerindendir),

Dedi ki: ve onu **القزاز**’ın hattıyla **تَرْيَم** (şeklinde), **التاء**’nın fethiyle, el-Cevherî’nin zikrettiği gibi gördüm. Dedi ki: ve doğru olan **تِرْيَم**’dir, **عِثْير** gibi. Dedi ki: sözde **فَعْيَل** (vezninde) **ضَهْيَد**’den başka yoktur. Dedi ki: ve **تِرْيم**’den **التاء**’nın fethi sahih olmaz; ancak vezni **تَفْعَل** olursa. Dedi ki: ve bu vecih (yön) imkânsız değildir; birincisi daha zâhirdir.
