# تشر (ت-ش-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B4%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B4%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ش - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B4%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والتاء والراء معهما
ش ت ر، ت ش ر مستعملان فقط
شتر:
الشَّترُ: انقلابٌ في جفنِ العين الأسفل قلَّما يكون خلقةً. والشَّتر، بجزم التّاء: فِعلُك بها. والنعتُ: أشتر وشتراءُ. وقد شتر يشتر شتراً.
تشر:
تشرين: اسم شهرٍ من شهور الخريف بالرُّومية.

##### Türkçe

باب **الشين** و**التاء** و**الراء** معهما
**ش ت ر**، **ت ش ر** yalnızca kullanılmıştır

**شتر**:
**الشَّترُ**: gözün alt kapağında bir dönme; pek az yaratılıştan olur. Ve **الشَّتر**, **التّاء**’nın cezmiyle: onunla yaptığın fiildir. Ve sıfat: **أشتر** ve **شتراءُ**. Ve (şöyle) denir: **شتر يشتر شتراً**.

**تشر**:
**تشرين**: Rûmîce’de sonbahar aylarından bir ayın adıdır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B4%D8%B1/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ت ر
شتر ، ترش ، تشر
استعمل منها : شتر ، ترش ، تشر .
شتر : قال الليث : الشَّتْرُ انقلابٌ في جَفن العين قَلَّ ما يكون خِلْقة ، والشَّتْرُ مُخَفِّفٌ : فِعْلُك بها ، والنَّعت أَشْتر وشتْراء ، وقد شَتِرَ يَشتَرُ شَتَراً .
وقال ابن الأعرابيّ : شَتَرَ قطعَ ، وشَتِر انقطَعَ .
وقال أبو زيد : الشترُ انقلاب شُفْرِ الْعَين من أَسْفل وأَعلى ويَتَشَنَّجُ شُفْرهُ تَشنُّجاً .
قلت : والشفْر حرف العين .
أبو عبيد ، عن أبي زيد : شَتَّرْتُ به تشتِيراً ، سمَّعَتُ به تسميعاً ، ونَدَّدْتُ به تنديداً ، كلُّ هذا إذا أسمعَه القبيحَ وشَتَمَه . قلت : وهكذا قال ابن الأعرابيّ وأبو عمرو : شَتَّرت بالتاء ، وكان شمر أنكَرَ التاء ، وقال : إنما هو شنُرْتُ بالتاء وقال : إنما هو شنرْتُ بالنون ، وأنشد :
وباتَتْ تُوَقِّي الزَّوُجَ وهي حَرِيصةٌ
عليه ولكن تَتَّقِي أَنْ تُشَنَّرا
قلت : جَعَله شَمِرُ من الشَّنَار ، وهو العيْب ، والتاء عندي صحيح أيضاً .
تشر : قال الليث : تِشرين اسم شهر من شهور الخريف بالرومية .
قلت : هما تِشْرِينان : الأول والثاني وبعدهما الكانُونَان .
ترش : ابن دريد : التَّرَشُ خِفَّةٌ ونَزَقٌ ، تَرِشَ يَتْرَشُ تَرَشاً ، فهو تَرِش وتارِشٌ .
قلت : الترشُ مُنْكر لم يروه غيرُه .

##### Türkçe

ش ت ر
**شتر** , **ترش** , **تشر**
Bunlardan kullanılan: **شتر** , **ترش** , **تشر** .

**شتر** : Leys dedi: **الشَّتْرُ** göz kapağında bir dönmedir; yaratılıştan olması pek az olur; **الشَّتْرُ** (muhaffef): onunla yaptığın fiildir; sıfat **أَشْتر** ve **شتْراء**’dır; ve **شَتِرَ** **يَشتَرُ** **شَتَراً**.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **شَتَرَ** kesti; **وشَتِر** kesildi.

Ebû Zeyd dedi: **الشترُ** gözün kirpiğinin aşağıdan ve yukarıdan dönmesidir; ve kirpiği kasılır, kasılma olarak.

Dedim: ve **الشفْر** gözün kenarıdır.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: **شَتَّرْتُ** onunla **تشتِيراً**; **سمَّعَتُ** onunla **تسميعاً**; ve **نَدَّدْتُ** onunla **تنديداً**; bütün bunlar, ona çirkini işittirdiği ve ona sövdüğü zaman. Dedim: İbnü’l-A‘râbî ve Ebû Amr da böyle dedi: **شَتَّرت** **بالتاء**; Şemr ise **التاء**’yı inkâr etti ve dedi: ancak o **شنُرْتُ** **بالتاء**’dır; ve dedi: ancak o **شنرْتُ** **بالنون**’dur; ve inşâd etti:
وباتَتْ تُوَقِّي الزَّوُجَ وهي حَرِيصةٌ
عليه ولكن تَتَّقِي أَنْ تُشَنَّرا

Dedim: Şemr onu **الشَّنَار**’dan kıldı; o da ayıptır; ve **التاء** benim yanımda da sahihdir.

**تشر** : Leys dedi: **تِشرين** rûmîce sonbahar aylarından bir ayın adıdır.

Dedim: onlar iki **تِشْرِين**’dir: birincisi ve ikincisi; ve onların ardından iki **الكانُونَان**.

**ترش** : İbn Düreyd: **التَّرَشُ** hafiflik ve ataklıktır; **تَرِشَ** **يَتْرَشُ** **تَرَشاً**; o hâlde o **تَرِش** ve **تارِشٌ**’dir.

Dedim: **الترشُ** münkerdir; onu ondan başkası rivayet etmedi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B4%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

التهذيب عن الليث: تِشْرينُ اسم شهر من شهور الخريف بالرومية، قال أَبو منصور: وهما تِشْرِينان تشرين الأَول وتشرين الثاني وهما قبل الكانونين.

##### Türkçe

**التهذيب**’de **الليث**’ten: **تِشْرينُ**, Rumcada sonbahar aylarından bir ayın adıdır, dedi.

**أَبو منصور** dedi: Ve onlar iki **تِشْرِين**’dir: **تشرين الأَول** ve **تشرين الثاني**; ve onlar iki **الكانونين**’den öncedir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B4%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

تشرين، بالكسر أهمله الجوهري، وقال الليث: هو اسم شهر بالرومية من شهور الخريف ذكره الأزهري، عنه، قال: وهما تشرينان: تشرين الأول، وتشرين الثاني، وهما قبل الكانونين.

##### Türkçe

**تشرين**: kesre ile; el-Cevherî onu ihmal etti. Leys dedi ki: O, Rûmîce ile sonbahar aylarından bir ayın adıdır; el-Ezherî onu ondan zikretti; dedi ki: Ve onlar iki **تشرين**’dir: **تشرين الأول** ve **تشرين الثاني**; ve onlar iki **الكانونين**’den öncedir.
