# تطا (ت-ط-ا) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B7%D8%A7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B7%D8%A7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ط - ا
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B7%D8%A7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ط د ( وايء )
أطد ، وطد ، تطا ، طدي ، طود .
وطد طدي أطد : في حديث ابن مسعود : أن زيادَ بنَ عَدِي أتاه فَوَطَده إلى الأرض ، وكان رجلاً مجبولاً ، فقال عبد الله : أعْلُ عَنِّي ، فقال : لا حتى يخبرني متى يَهلِكُ الرجلُ وهو يعلم ؟ قال : إذا كان عليه إمامٌ إن أطاعه أكفَره ، وإن عصاه قَتَله .
قال أبو عبيدة : قال أبو عمرو : الوطْد غَمْزُك الشيءَ إلى الأرض ، وإثباتُك إيّاه ، يُقال منه : وطَدْتُه أَطِدُه وطداً إذا وَطِئْتَه وغَمَزْتَه ، وأَثْبَتّه ، فهو مَوْطود ، وقال الشَّمَّاخ :
فالْحَق بِبِجْلَة نَاسِبْهم وكُن معهم
حتى يُعيروك مَجداً غيرَ مَوْطودِ
الليث : المِيطَدَةُ خَشبةٌ يُوطّدُ بها المكانُ فيُصلَبُ الأَسَاسُ بناءً أو غيره .
عمرو عن أبيه : الطّادِي : الثابتُ .
وقال أبو عبيد في قول القطامي :
ولا تَقَضّى بواقِي دَيْنها الطادِي
قَالَ : يراد به الواطِدُ ، فأَخَّر الواو وقَلبَها ألفاً ، ويقال : وَطّدَ اللَّهُ لِلسلطان مُلكَه وأَطّدَه إذا ثَبَّته .
سلمة عن الفراءِ : طادَ إذا ثَبتَ ، وطَادَ إذا حَمُق ، وَوَطَد إذا سارَ .
طود : ثعلب عن ابن الأعرابي : طَوَّدَ إذا طوَّف في البلاد لِطلب المعاش .
وقال أبو عبيد : الطّوْدُ الجبلُ العظيم ، وجمعه أَطوادٌ ، وقال غيره : طوَّد فلانٌ بفلان تَطْويداً وطَوَّحَ به تَطويحاً ، وطَوَّد بنفْسه في المطاودِ ، وطوَّح بها في المطاوِح ، وهي المذاهب .
وقال ذو الرُّمّة :
أخو شُقّةٍ جَاب البلادَ بِنَفْسِه
على الهول حتى طَوَّحَتْه المطَاوِدُ
وابنُ الطَّودِ الجُلمودُ الذي يَتَدَهْدَى مِن الطّوْد .
وقال الشاعر :
دعوتُ خُلَيْداً دَعْوَةً فكأَنَّما
دَعَوْتُ به ابن الطّود أوْ هو أَسْرعُ

ط ت ( وايء )
تطا
أهمله الليث .
( تطا ) : وقال ابن الأعرابي : تَطَا إذا ظَلَم ، وتَطَا إذا هَرَب . رواه أبو العباس عنه .

##### Türkçe

ط د ( وايء )
**أطد** , **وطد** , **تطا** , **طدي** , **طود** .
**وطد** **طدي** **أطد** : İbn Mesud hadîsinde: Ziyad b. Adî ona geldi de onu yere **فَوَطَده** etti (yani yere bastırdı/sabitledi); ve o, yaratılıştan (öyle) bir adam idi. Abdullah dedi ki: “Benden yukarı çık/üzerimden kalk.” O dedi ki: “Hayır; bana, adam bilirken ne zaman helâk olur, haber verinceye kadar (kalkmam).” Dedi ki: “Üzerinde bir imam olduğu zaman: ona itaat ederse onu kâfir eder; ona isyan ederse onu öldürür.”
Ebû Ubeyde dedi ki: Ebû Amr dedi ki: **الوطْد** senin bir şeyi yere bastırmandır ve onu sabitlemendir; ondan şöyle denir: “**وطَدْتُه أَطِدُه وطداً**” onu çiğnediğin ve bastırdığın ve onu sabitlediğin zaman; o hâlde o **مَوْطود**’dur. Şemmâh dedi ki:
“Bicle’ye yetiş; onlarla akrabalık kur ve onlarla ol
ta ki sana, sabitlenmemiş bir şan (mecd) ödünç versinler.”
Leys: **المِيطَدَةُ** bir tahtadır; onunla yer **يُوطّدُ** edilir de temel, bir bina veya başkası için sağlamlaştırılır.
Amr, babasından: **الطّادِي**: sabit olan.
Ebû Ubeyd, Katamî’nin şu sözü hakkında:
“Ve onun **الطادِي**’si, borcunun koruyucusunu giderip bitirmedi.”
Dedi ki: bununla **الواطِدُ** kastedilir; vav’ı sona bıraktı ve onu elif’e çevirdi. Ve denir: “Allah sultana mülkünü **وَطّدَ** etti ve onu **أَطّدَه** etti” onu sabitlediği zaman.
Seleme, Ferrâ’dan: **طادَ** sabit oldu(ğu zaman); ve **طَادَ** ahmaklaştı(ğı zaman); ve **وَوَطَد** yürüdü/seyr etti(ği zaman).
**طود** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **طَوَّدَ** geçimi aramak için beldelerde dolaştı(ğı zaman).
Ebû Ubeyd dedi ki: **الطّوْدُ** büyük dağdır; onun çoğulu **أَطوادٌ**’dır. Başkası dedi ki: Falan, falanı **طوَّد** etti, **تَطْويداً**; ve onunla **طَوَّحَ** etti, **تَطويحاً**; ve kendisiyle **طوَّد** etti **في المطاودِ**; ve onunla **طوَّح** etti **في المطاوِح**; ve bunlar gidiş yollarıdır/mezheplerdir.
Zü’r-Rumme dedi ki:
“Uzak yolun kardeşi; nefsiyle beldeleri aştı
korku üzerine; nihayet **المطَاوِدُ** onu **طَوَّحَتْ** etti.”
Ve **ابنُ الطَّودِ**: **الجُلمودُ**; **الطّوْد**’dan yuvarlanıp düşen (kaya parçası).
Şair dedi ki:
“**خُلَيْداً**’yı bir çağrıyla çağırdım; sanki ben
onunla **ابن الطّود**’u çağırdım; yahut o daha hızlıdır.”

ط ت ( وايء )
**تطا**
Leys onu ihmal etti.
(**تطا**) : İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **تَطَا** zulmettiği zaman; ve **تَطَا** kaçtığı zaman. Ebû’l-Abbâs onu ondan rivayet etti.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B7%D8%A7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري: أَهمله الليث بم ابن الأَعرابي: تَطَا إذا ظَلَم.

##### Türkçe

الأَزهري: **أَهمله**’yi el-Leys ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî’den: **تَطَا**: zulmettiği zaman.
