# تعر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B9%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%B9%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تعر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B9%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: تعر

جُرْحٌ تَعَّارٌ وتَغَّارٌ، بالعين والغين، إِذا كان يسيل منه الدم، وقيل: جرح نَعَّار، بالعين والغين؛ قال الأَزهري: وسمعت غير واحد من أَهل العربية بِهَراةَ يزعم أَن تغار بالغين المعجمة تصحيف، قال: وقرأْت في كتاب أَبي عمر الزاهد عن ابن الأَعرابي أَنه قال: جُرْحٌ تعار، بالعين والتاء، وتغار بالغين والتاء، ونعار بالنون والعين، بمعنى واحد، وهو الذي لا يَرْقَأُ، فجعلها كلها لغات وصححها، والعين والغين في تَعَّار وتَغَّار تعاقبا كما قالوا العَبِيثَةُ والغَبِيثَةُ بمعنى واحد. ابن الأَعرابي: التَّعَرُ اشتعال الحرب. وفي حديث طهفة: ما طما البحر وقام تِعَارٌ؛ قال ابن الأَثير: تِعار، بكسر التاء، جبل معروف، ينصرف ولا ينصرف؛ وأَنشد الجوهري لكثير:
وما هَبَّتِ الأَرْوَاحُ تَجْرِي، وما ثَوَى
مقيماً بنَجْدٍ عَوْفُها وتِعارُها
وقيده الأَزهري فقال: تعار جبل ببلاد قيس؛ وقد ذكره لبيد
(* قوله «وقد
ذكره لبيد» أي في قصيدته التي منها: عشت دهراً ولا يعيش مع الأَيام إلاّ يرموم أو تعار كما في ياقوت):
إِلاَّ يَرَمْرَمٌ أَو تِعَارُ
وذكر ابن الأَثير في كتاب النهاية: مَنْ تَعَارَّ مِنَ الليلِ، في هذه الترجمة، وقال: أَي هَبَّ من نومِه واستيقظ، قال: والتاء زائدة وليس بابه.

### Türkçe

**جُرْحٌ تَعَّارٌ** ve **تَغَّارٌ**; **بالعين والغين**; ondan kan akıyor ise. Ve denildi ki: **جرح نَعَّار**; **بالعين والغين**. El-Ezherî dedi: Herat’ta Arapça ehli olanlardan birden fazlasını, **تغار**’ın **بالغين المعجمة** ile (gelmesinin) tashîf olduğunu iddia ederken işittim. Dedi: Ve Ebû Ömer ez-Zâhid’in kitabında İbnü’l-A‘râbî’den okudum ki o şöyle demiş: **جُرْحٌ تعار**; **بالعين والتاء**; ve **تغار** **بالغين والتاء**; ve **نعار** **بالنون والعين**; tek bir mânâdadır; o da, durmayan (kanı dinmeyen) olandır. Böylece onların hepsini lugatlar kıldı ve onları sahih saydı; ve **العين** ile **الغين**, **تَعَّار** ve **تَغَّار**’da, **العَبِيثَةُ** ve **الغَبِيثَةُ**’yi tek bir mânâ ile söyledikleri gibi, birbirinin yerine geçmiştir.

İbnü’l-A‘râbî: **التَّعَرُ** savaşın tutuşmasıdır. Ve Tuhfe hadîsinde: “Deniz kabarıp taştığı ve **تِعَارٌ** ayağa kalktığı vakit.” İbnü’l-Esîr dedi: **تِعار**; **بكسر التاء**; mâruf bir dağdır; munsarif olur ve munsarif olmaz. Cevherî, Kesîr’e ait olarak şu beyti rivayet etti:

“Ve rüzgârlar esip akıp gitmedikçe, ve Necd’de onun **عَوْفُ**’u ve **تِعارُ**’u mukim olarak kalmadıkça.”

El-Ezherî onu kayda geçirdi ve dedi ki: **تعار** Kays diyarında bir dağdır. Lebîd onu zikretmiştir:

“Ancak **يَرَمْرَمٌ** yahut **تِعَارُ**.”

İbnü’l-Esîr, Nihâye kitabında, bu tercemede: “**مَنْ تَعَارَّ مِنَ الليلِ**”i zikretti ve dedi ki: Yani uykusundan sıçradı ve uyandı. Dedi: **التاء** zâiddir ve onun bâbı değildir.
