# تفث — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D8%AB/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%81%D8%AB/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تفث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D8%AB.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: تفث

تفث
تَفَثَ - يَتْفُثُ - تَفَث
تَفَثَ - يَتْفُثُ + الكائن + نفسه أو آخر: ينظفه ويزينه فيجعله  متزيناً متطيباً حليقاً مسرح الشعر
قضى - يقضي + كائن + تَفَثَهُ: يقوم بالأعمال اللازمة ليصير متزيناً متطيباً حليقاً مسرح الشعر: يترك آخر يحلق له ويطيبه ويصفف شعره ويزينه: يحلق ويعمل تواليت ومكياج وبديكور ومانيكور وما شابه
تَفَث: على وزن " فـَعـَل"اسم فعل بمعنى مفعول من " تَفَثَ - يَتْفُثُ ": التزين والنظافة: إصلاح الشأن: الاغتسال والحلق والنتف والتطيب وتسريح الشعر وتصفيفه
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التنظيف والحلق والقص والنتف والتقشير والتجريد بإزالة كل ما ينبت على الكائن أو يلتصق به"، وهي:
جَرَدَ - يَجْرُدُ، جَرَزَ - يَجْرُزُ، حَلَقَ - يَحْلِقُ، تَفَثَ - يَتْفُثُ، غَسَل - يَغْسِل، مَسَحَ - يَمْسَحُ
تفث - تفثهم
 	﴿ثم ليقضوا تفثهم وليوفوا نذورهم وليطوفوا بالبيت العتيق(29)﴾ الحج
جاء في التفسير : ليقضوا تفثهم : ليزيلوا عنهم أدرانهم:  القيام بالنسك وفك الإحرام بالحلق وإزالة الوسخ
مختار الصحاح
● [تفث] ت ف ث: التَفَثُ في المناسك ما كان من نحو قص الأظافر والشارب وحلق الرأس والعانة ورمي الجمار ونحر البدن وأشباه ذلك
معجم الفرائد القرآنية
ت  ف  ث
" تَفَثَهُمْ " في قوله تعالى :" ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ   الْعَتِيـقِ" (29) الحج .
التَّفَثُ : الوسخ والأدران، والتفث في مناسك الحج : ما كان من نحو قص الأظافر والشارب وحلق الرأس والعانة .
الراغب
تفث
- قال تعالى: }ثم ليقضوا تفثهم{ [الحج/29]، أي: يزيلوا وسخهم. يقال: قضى الشيء يقضي: إذا قطعه وأزاله. وأصل التفث. وسخ الظفر وغير ذلك، مما شابه أن يزال عن البدن.
قال أعرابي: ما أتفثك وأدرنك.
ملخص اللسان
1.    التَّفَثِ :هو إِذْهابُ الشَّعَث والدَّرَن، والوَسَخ مطلقاً؛
2.    فتَفَّثَت الدماءُ مكانه أَي لَطَّخَتْه،
3.    ورجل تَفِثٌ أَي متغير شَعِثٌ، لم يَدَّهِنْ، ولم يَسْتَحِد.
4.    التَّفَثُ: نَتْفُ الشَّعَر، وقَصُّ الأَظْفار،
5.    التَّفَثُ الحَلْق والتَّقْصير، والأَخْذُ من اللحية والشارب  والإِبط، والذبحُ والرَّمْيُ؛
6.     التَّفَثُ نَحْرُ البُدْنِ  وغيرها من البقر والغنم،وحَلْقُ الرأْس، وتقليم الأَظفار وأَشباهه.
7.    التَّفَثُ في المناسك ما كان مِن نحو قَصِّ الأَظْفار والشارب، وحَلْقِ  الرأْسِ والعانة، ورمي الجِمار، ونَحْرِ البُدْن،
8.    التَّفَثِ، وهو ما يفعله المحرم بالحج،
9.    التَّفَثُ النُّسُك،
10.                       التَّفَثَ التَّشَعُّثَ،
11.                       ثم ليَقْضُوا تَفَثَهم:  قَضاءُ حَوائجهمِ من الحَلْق والتَّنْظِيفِ.
لسان العرب
● -   تفث: التَّفَثُ: نَتْفُ الشَّعَر، وقَصُّ الأَظْفار، وتَنَكُّبُ كُلِّ  ما يَحْرُم على المُحْرم، وكأَنه الخُروجُ من الإِحرام إِلى الإِحْلال.  وفي التنزيل العزيز: ثم لِيَقْضُوا تَفَثَهم ولْيُوفُوا نُذُورَهم؛ قال  الزجاج: لا يَعْرِفُ أَهلُ اللغة التَّفَثَ إِلاَّ من التفسير. ورُوي عن ابن  عباس قال: التَّفَثُ الحَلْق والتَّقْصير، والأَخْذُ من اللحية والشارب  والإِبط، والذبحُ والرَّمْيُ؛ وقال الفراء: التَّفَثُ نَحْرُ البُدْنِ  وغيرها من البقر والغنم،وحَلْقُ الرأْس، وتقليم الأَظفار وأَشباهه.  الجوهري: التَّفَثُ في المناسك ما كان مِن نحو قَصِّ الأَظْفار والشارب، وحَلْقِ  الرأْسِ والعانة، ورمي الجِمار، ونَحْرِ البُدْن، وأَشباه ذلك؛ قال أَبو  عبيدة: ولم يجئْ فيه شِعْرٌ يُحْتَجُّ به. وفي حديث الحج: ذِكْرُ  التَّفَثِ، وهو ما يفعله المحرم بالحج، إِذا حَلَّ كقَصِّ الشارب والأَظفار،  ونَتْف الإِبط، وحَلْق العانة. وقيل: هو إِذْهابُ الشَّعَث والدَّرَن،  والوَسَخ مطلقاً؛ والرجلُ تَفِثٌ. وفي الحديث: فتَفَّثَت الدماءُ مكانه أَي  لَطَّخَتْه، وهو مأْخوذ منه. وقال ابن شميل: التَّفَثُ النُّسُك، مِن  مناسك الحج.  ورجل تَفِثٌ أَي متغير شَعِثٌ، لم يَدَّهِنْ، ولم يَسْتَحِد.  قال أَبو منصور: لم يفسر أَحدٌ من اللغويين التَّفَث، كما فسره ابن  شميل؛ جَعَلَ التَّفَثَ التَّشَعُّثَ، وجعلَ إِذْهابَ الشَّعَثِ بالحَلْق  قَضاءً، وما أَشْبهه. وقال ابن الأَعرابي: ثم ليَقْضُوا تَفَثَهم؛ قال:  قَضاءُ حَوائجهمِ من الحَلْق والتَّنْظِيفِ.
مقاييس اللغة:
تفث التاء والفاء والثاء كلمةٌ واحدة في قول الله تعالىٹ: ﴿ثمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ﴾ (الحج29). قال أبو عُبَيْدةَ: هو قصُّ الأظافر وأخْذ الشَّارِب وشمُّ الطيب وكلُّ ما يَحْرُم على المُحْرِمِ إلاّ النكاح؛ قال: ولم يجىء فيه شِعْرٌ يُحْتَجُّ به.
القاموس المحيط:
التَّفَثُ، مُحَرَّكَةً في المنَاسكِ الشَّعَثُ، وما كان من نحو قَصِّ الْأَظْفار والشَّاربِ، وحَلْقِ العانَةِ وغير ذلك. وككَتِفٍ الشَّعِثُ، والمُغْبَرُّ.
تاج العروس:
ت - ف - ث
" التَّفَثُ - مُحَرَّكَةً في المَنَاسِكِ - : الشَّعَثُ " هكذا في النُّسخ وهو مأْخُوذٌ من عِبارةِ ابنِ شُمَيْل وفيها التَّشَعُّثُ وسيأْتي نَصُّها نصُّ عِبَارةِ الجوهريّ : التَّفَثُ - في المناسك - " : ما كانَ من نَحْوِ قَصِّ الأَظْفَارِ والشّارِبِ وحَلْقِ " الرَّأْسِ و " العَانَةِ " ورَمْيِ الجِمَارِ ونَحْرِ البُدْنِ " وغَيْرِ ذلكَ " وفي التَّنْزِيل العَزِيز " ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ ولْيُوفُوا نُذُورَهُمْ " . قال الزَّجّاج : لا يَعْرِفُ أَهلُ اللُّغَة التَّفَثَ إِلاّ من التَّفْسِير . ورُوِى عن ابنِ عبّاسٍ قال : التَّفَثُ : الحَلْقُ والتَّقْصِيرُ والأَخْذُ من اللِّحْيَة والشّارِبِ والإِبِطِ والذَّبْحُ والرَّمْيُ . وقال الفَرّاءُ : التَّفَثُ : نَحْرُ البُدْنِ وغيرِهَما من البَقَرِ والغَنَمِ وحَلْقُ الرَّأْسِ وتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وأَشبَاهُه . قال أَبُو عُبَيْدَة : ولم يَجِىء فيه شِعْرٌ يُحْتَجُّ به . وقيل : هو إِذّهَابُ الشَّعَثِ والدَّرَنِ والوَسَخِ مُطْلَقاً . والرَّجُلُ تَفِثٌ وفي الحديث : " فتَفَّثَتِ الدِّماءُ مَكَانَهُ " أَي لَطَّخَتْه وهو مأْخوذٌ منه . وقال ابنُ شُمَيْلٍ : التَّفَثُ : النُّسُكُ من مَناسِكِ الحَجِّ . رَجُل تَفِثٌ " ككَتِفٍ " وهو : " الشَّعِثُ المُغْبَرٌّ " هكذا في النُّسَخ ونصّ عبارة ابنِ شُميل : المُتَغَبِّر بدل المُغْبَرّ " أَي لم يَدَّهِنْ ولم يَسْتَحِدّ . قال أَبو مَنْصُور : ولم يُفْسِّر أَحدٌ من اللُّغَويِّين التَّفَثَ كما فَسَّرَه ابنُ شُمَيْلٍ ؛ جَعَل التَّفَثَ : التَّشَعُّثَ وجَعَلَ إِذْهَابَ الشَّعَثِ بالحَلْق قَضَاءَهُ وما أَشْبَهَهُ . وقال ابنُ الأَعْرَابيّ : " ثُمَّ ليَقْضُوا تَفَثَهُمْ " قال : قَضَاءُ حوائِجِهم من الحَلْقِ والتَّنْظِيفِ

### Türkçe

**تفث**
**تَفَثَ - يَتْفُثُ - تَفَث**
**تَفَثَ - يَتْفُثُ** + varlık + kendisini veya başkasını: onu temizler ve süsler; böylece onu süslenmiş, güzel kokulanmış, tıraş edilmiş, saçları taranmış kılar.
**قضى - يقضي** + varlık + **تَفَثَهُ**: süslenmiş, güzel kokulanmış, tıraş edilmiş, saçları taranmış hâle gelsin diye gerekli işleri yapar: başkasını, kendisi için tıraş etmesine ve onu güzel kokulandırmasına ve saçını tarayıp düzeltmesine ve onu süslemesine bırakır: tıraş olur ve tuvalet ve makyaj ve dekor ve manikür ve benzeri şeyleri yapar.
**تَفَث**: “**فـَعـَل**” vezni üzere; **تَفَثَ - يَتْفُثُ**’tan “mef‘ûl” mânasında isim-fiil: süslenme ve temizlik: hâli düzeltme: yıkanma, tıraş olma, yolma, güzel kokulanma, saçı tarama ve düzeltme.

Ve lafız, “temizleme, tıraş etme, kesme, yolma, soyma ve varlık üzerinde biten veya ona yapışan her şeyi gidererek soyup çıkarma” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**جَرَدَ - يَجْرُدُ**، **جَرَزَ - يَجْرُزُ**، **حَلَقَ - يَحْلِقُ**، **تَفَثَ - يَتْفُثُ**، **غَسَل - يَغْسِل**، **مَسَحَ - يَمْسَحُ**

**تفث - تفثهم**
﴿Sonra **تفثهم**’lerini yerine getirsinler, adaklarını yerine getirsinler ve Beyt-i Atîk’i tavaf etsinler (29)﴾ Hac

Tefsirde geldi: **ليقضوا تفثهم**: üzerlerinden kirlerini gidersinler: ibadetleri yerine getirme ve tıraş ile ihramdan çıkma ve pisliği giderme.

Muhtârü’s-sıhâh
● [**تفث**] ت ف ث: menâsikte **التَفَثُ**, tırnak kesme, bıyık (kısaltma), başı ve avreti tıraş etme, cemreleri atma, kurbanlık develeri boğazlama ve bunun benzerleri gibi şeylerden olan şeydir.

Mu‘cemü’l-ferâid el-Kur’âniyye
ت  ف  ث
“**تَفَثَهُمْ**” Yüce Allah’ın şu sözünde: “Sonra **تَفَثَهُمْ**’lerini yerine getirsinler, adaklarını yerine getirsinler ve Beyt-i Atîk’i tavaf etsinler” (29) Hac.
**التَّفَثُ**: pislik ve kirlerdir; ve hac menâsikinde **التفث**: tırnak kesme, bıyık (kısaltma), başı ve avreti tıraş etme gibi şeylerden olan şeydir.

Râgıb
**تفث**
- Yüce Allah dedi: ﴿Sonra **تفثهم**’lerini yerine getirsinler﴾ [Hac/29], yani: pisliklerini gidersinler. Denir: **قضى** şeyi **يقضي**: onu kestiği ve giderdiği zaman. Ve **التفث**’in aslı: tırnak pisliği ve benzeri şeylerdir; bedenden giderilmesi gereken, ona benzeyen şeylerdendir.
Bir bedevî dedi: “Seni ne kadar **أتفثك** ve **أدرنك** (pis ve kirli) görüyorum.”

Lisân’ın özeti
1. **التَّفَثِ**: dağınıklığı ve kiri, ve pisliği mutlak olarak gidermektir;
2. Böylece **تَفَّثَت** kanlar onun yerini; yani onu lekeledi,
3. Ve **رجل تَفِثٌ**: yani değişmiş, dağınık; yağ sürmemiş ve ustura kullanmamış.
4. **التَّفَثُ**: saç yolma ve tırnak kesmedir,
5. **التَّفَثُ** tıraş ve kısaltma, sakal ve bıyıktan ve koltuk altından alma, boğazlama ve atmadır;
6. **التَّفَثُ** kurbanlık develeri ve onlardan başka sığır ve koyunları boğazlama, başı tıraş etme, tırnakları kesme ve benzerleridir.
7. Menâsikte **التَّفَثُ**, tırnak kesme ve bıyık (kısaltma), başı ve avreti tıraş etme, cemreleri atma, kurbanlık develeri boğazlama ve benzeri gibi şeylerden olan şeydir,
8. **التَّفَثِ**, ve o, hacda ihramlı olanın yaptığı şeydir,
9. **التَّفَثُ** ibadettir,
10. **التَّفَثَ** dağınıklıktır,
11. “Sonra **تَفَثَهم**’lerini yerine getirsinler”: tıraş ve temizlemeden olan ihtiyaçlarını yerine getirmedir.

Lisânü’l-‘Arab
● - **تفث**: **التَّفَثُ**: saç yolma, tırnak kesme, ihramlıya haram olan her şeyden kaçınma; sanki ihramdan helâle çıkıştır. Aziz tenzilde: “Sonra **تَفَثَهم**’lerini yerine getirsinler ve adaklarını yerine getirsinler”; Zeccâc dedi: dil ehli **التَّفَثَ**’i ancak tefsirden bilir. İbn Abbas’tan rivayet edildi, dedi ki: **التَّفَثُ** tıraş ve kısaltma, sakal ve bıyıktan ve koltuk altından alma, boğazlama ve atmadır; Ferrâ dedi: **التَّفَثُ** kurbanlık develeri ve onlardan başka sığır ve koyunları boğazlama, başı tıraş etme, tırnakları kesme ve benzerleridir. Cevherî: menâsikte **التَّفَثُ**, tırnak kesme ve bıyık (kısaltma), başı ve avreti tıraş etme, cemreleri atma, kurbanlık develeri boğazlama ve bunun benzeri gibi şeylerden olan şeydir; Ebû Ubeyde dedi: kendisiyle delil getirilecek bir şiir gelmemiştir. Hac hadîsinde: **التَّفَثِ**’in zikri; ve o, hacda ihramlı olanın, helâl olduğunda yaptığı şeydir; bıyık ve tırnak kesmek, koltuk altını yolmak, avreti tıraş etmek gibi. Ve denildi: o, dağınıklığı ve kiri ve pisliği mutlak olarak gidermektir; ve adam **تَفِثٌ**’tir. Hadîste: “Böylece **تَفَّثَت** kanlar onun yerini”; yani onu lekeledi; ve o, ondan alınmıştır. İbn Şümeyl dedi: **التَّفَثُ** hac menâsikinden ibadettir. Ve **رجل تَفِثٌ**: yani değişmiş, dağınık; yağ sürmemiş ve ustura kullanmamış. Ebû Mansûr dedi: lugavîlerden hiçbiri **التَّفَثَ**’i, İbn Şümeyl’in tefsir ettiği gibi tefsir etmedi; **التَّفَثَ**’i dağınıklık kıldı; ve dağınıklığı tıraş ile gidermeyi onun “yerine getirilmesi” kıldı ve benzerini. İbnü’l-A‘râbî dedi: “Sonra **تَفَثَهم**’lerini yerine getirsinler”; dedi ki: tıraş ve temizlemeden olan ihtiyaçlarını yerine getirmedir.

Mekâyîsü’l-luğa:
**تفث**: **التاء** ve **الفاء** ve **الثاء**, Yüce Allah’ın şu sözünde tek bir kelimedir: ﴿Sonra **تَفَثَهُمْ**’lerini yerine getirsinler﴾ (Hac 29). Ebû Ubeyde dedi: o, tırnak kesme, bıyığı alma, güzel koku koklama ve ihramlıya nikâh dışında haram olan her şeydir; dedi ki: kendisiyle delil getirilecek bir şiir gelmemiştir.

El-Kâmûsü’l-muhît:
**التَّفَثُ**, harekeli olarak: menâsikte dağınıklık; ve tırnak kesme, bıyık (kısaltma), avreti tıraş etme ve bunun dışındaki şeyler gibi şeylerden olan şey. Ve **كَكَتِفٍ**: dağınık; ve tozlu.

Tâcü’l-‘arûs:
ت - ف - ث
“**التَّفَثُ** - harekeli olarak menâsikte -: dağınıklık” nüshalarda böyle; ve o, İbn Şümeyl’in ibaresinden alınmıştır; onda **التَّشَعُّثُ** vardır; ve onun nassı gelecektir. Cevherî’nin ibaresinin nassı: **التَّفَثُ** - menâsikte -: tırnak kesme ve bıyık (kısaltma) ve “baş”ı ve “avret”i tıraş etme, cemreleri atma, kurbanlık develeri boğazlama ve “bunun dışındaki şeyler” gibi şeylerden olan şeydir. Aziz tenzilde: “Sonra **تَفَثَهُمْ**’lerini yerine getirsinler ve adaklarını yerine getirsinler.” Zeccâc dedi: dil ehli **التَّفَثَ**’i ancak tefsirden bilir. İbn Abbas’tan rivayet edildi, dedi ki: **التَّفَثُ**: tıraş ve kısaltma, sakal ve bıyıktan ve koltuk altından alma, boğazlama ve atmadır. Ferrâ dedi: **التَّفَثُ**: kurbanlık develeri ve ikisinden başka sığır ve koyunları boğazlama, başı tıraş etme, tırnakları kesme ve benzerleridir. Ebû Ubeyde dedi: kendisiyle delil getirilecek bir şiir gelmemiştir. Ve denildi: o, dağınıklığı ve kiri ve pisliği mutlak olarak gidermektir. Ve adam **تَفِثٌ**’tir. Hadîste: “**فتَفَّثَتِ الدِّماءُ مَكَانَهُ**”; yani onu lekeledi; ve o, ondan alınmıştır. İbn Şümeyl dedi: **التَّفَثُ**: hac menâsikinden ibadettir. **رَجُل تَفِثٌ** “**كَكَتِفٍ**” ve o: “dağınık, tozlu” nüshalarda böyle; İbn Şümeyl’in ibaresinin nassı: **المُتَغَبِّر** (tozlanmış) **المُغْبَرّ** yerine. “Yani yağ sürmemiş ve ustura kullanmamış.” Ebû Mansûr dedi: lugavîlerden hiçbiri **التَّفَثَ**’i, İbn Şümeyl’in tefsir ettiği gibi tefsir etmedi; **التَّفَثَ**’i: **التَّشَعُّثَ** kıldı; ve dağınıklığı tıraş ile gidermeyi onun “yerine getirilmesi” kıldı ve benzerini. İbnü’l-A‘râbî dedi: “Sonra **تَفَثَهُمْ**’lerini yerine getirsinler”; dedi ki: tıraş ve temizlemeden olan ihtiyaçlarını yerine getirmedir.
