# تفر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%81%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: تفر

التفرة، بالكسر، وبالضم، وككلمة، وتؤدة، فهي أربع لغات، ذكر الجوهري منها واحدة، وهي بكسر الفاء، والثلاثة ذكرها ابن الأعرابي. قالوا: هي النقرة في وسط الشفة العليا، زاد في التهذيب: من الإنسان. التفرة، ككلمة نبت، وقيل: هي من القرنوة والمكر.
 التفرة: ما ابتدأ من النبات، يكون من جميع الشجر. وقيل: هي من الجنبة، وهو أحب المرعى إلى المال إذا عدمت البقل. قيل: التفرة: ما ينبت تحت الشجرة. وقيل: كل نبت له ورق.
 وقيل: كل ما اكتسبتة الماشية من حلاوات الخضر، وأكثر ما يرعاه الضأن وصغار الماشية، وهي أقل من حظ الإبل. وقال الطرماج يصف ناقة تأكل المشرة، وهي شجرة، ولا تقدر على أكل النبات لصغره:
  لها تفرات تحتها وقصارهـا                      إلى مشرة لم تتلق بالمحاجن. وفي التهذيب: لا تعتلق بالمحاجن. أو التفرة من النبات: ما لا تستمكن منه الراعية لصغره، قاله أبو عمرو، وبه فسروا بيت الطرماح. والتافر: الرجل الوسخ، كالتفر والتفران، عن ابن الأعرابي. قال أيضا: أتفر الرجل، إذا خرج شعر أنفه إلى تفرته، وهو عيب.
 قال غيره: أتفر الطلح، إذا طلع فيه نشأته.
 عن أبي عمرو: أرض متفرة كمحسنة، ولم يفسر، وقد فسره المصنف بقوله: أكل كلؤها صغيرا والقياس يقتضي أن يكون كثرت تفرتها، ففي التكملة: أرض متفرة: فيها كلأ صغير.

### Türkçe

**التفرة**, kesre ile, ve damme ile, ve **ككلمة**, ve **تؤدة**; o hâlde dört lugattır. Cevherî bunlardan birini zikretti; o da **الفاء**’nın kesresi iledir; üçünü ise İbnü’l-A‘râbî zikretti. Dediler: o, üst dudağın ortasındaki çukurdur; Tehzîb’de ziyade etti: insandan. **التفرة**, **ككلمة**: bitkidir; ve denildi: o, **القرنوة** ve **المكر**’dendir.

**التفرة**: bitkiden başlayan şeydir; bütün ağaçlardan olur. Ve denildi: o, **الجنبة**’dendir; o da, **البقل** bulunmadığında mala en sevgili otlaktır. Denildi: **التفرة**: ağacın altında biten şeydir. Ve denildi: yaprağı olan her bitki.

Ve denildi: davarın yeşilliklerin tatlılıklarından kazandığı her şey; ve daha çok koyun ve küçükbaşın otladığıdır; ve o, develerin payından daha azdır. Tırmâc, **المشرة** yiyen bir dişi deveyi vasfederken —ki o bir ağaçtır— ve küçüklüğünden dolayı bitkiyi yemeye güç yetiremezken (şöyle dedi):

  Onun altında **تفرات** ve kısaları vardır                      **مشرة**’ye doğru; **المحاجن** ile toplanmamıştır.

Tehzîb’de: **المحاجن** ile toplanmaz. Yahut bitkiden **التفرة**: küçüklüğünden dolayı otlatanın ondan yararlanamadığı şeydir; bunu Ebû Amr söyledi; ve onunla Tırmâh’ın beytini tefsir ettiler. **التافر**: pis adamdır; **التفر** ve **التفران** gibi; İbnü’l-A‘râbî’den. Yine dedi: adam **أتفر** oldu; burnunun kılı **تفرته**’sine çıktığında; ve o bir ayıptır.

Başkası dedi: **الطلح** **أتفر** oldu; onda filizi çıktığında.

Ebû Amr’dan: **أرض متفرة** **كمحسنة**; ve tefsir etmedi; musannif onu şu sözüyle tefsir etmiştir: otunu küçükken yedi; ve kıyas, onun **تفرتها**’sının çok olması gerektiğini iktiza eder; Tekmile’de: **أرض متفرة**: onda küçük ot vardır.
