# تفف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%81%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%81%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: تفف

التُّفُّ: وسَخُ الأَظْفارِ، وفي المحكم: وسَخ بين الظُّفُرِ والأَنـْمُلةٍ، وقيل: هو ما يجتمع تحت الظفر من الوسَخ؛ والأُفُّ: وسخُ الأُذن، والتَّتْفِيفُ من التُّفِّ كالتَّأْفِيف من الأُفِّ. وقال أَبو طالب: قولهم أُّفٌّ وأُّفَّةٌ وتُفٌّ وتُفّةٌ، فالأُفُّ وسخُ الأُذن، والتفّ وسخ الأَظْفار، فكان ذلك يقال عند الشي يستقذر ثم كثر حتى صاروا يستعملونه عند كل ما يتَأَذَّوْنَ به، وقيل: أُفٌّ له معناه قلَّةٌ له، وتُفٌّ إتباع مأْخوذ من الأَفَفِ، وهو الشيء القليل. ابن الأَعرابي: تَفْتَفَ الرجلُ إذا تَقَذَّرَ بعد تَنْظِيفٍ. ويقال: أَفَّ يَؤُفُّ ويَئِفُّ إذا قال أُف. ويقال: أُفَّةٌ له وتُفَّةٌ أَي تَضَجُّر. ويقال: الأُفُّ بمعنى القلة من الأَفَفِ وهو القليل. والتُفَّة دُوَيْبَّةٌ تشبه الفأْر؛ وقال الأَصمعي: هذا غلط إنما هي دُوَيْبَّةٌ على شَكْل جَرْو الكلب يقال لها عَناقُ الأَرض، قال: وقد رأَيته. وفي المثل: أَغْنى من التُّفّةِ عن الرُّفّة، وفي المحكم: استغنت التُّفّةُ عن الرُّفّةِ؛ والرُّفّةُ: دُقاقُ التِّبْن، وقيل: التبن عامّة، وكلاهما بالتشديد والتخفيف.
والتُّفَفة: دُودة صغيرة تؤثر في الجلد.
والتَّفَّافُ: الوَضِيعُ، وقيل: هو الذي يسأل الناسَ شاةً أَو شاتين؛ قال:
وصِرْمةٍ عشرين أَو ثلاثينْ
يُغْنِينَنا عن مَكْسَبِ التَّفافِينْ

### Türkçe

**التُّفُّ**: tırnakların kiri; ve el-Muḥkem’de: tırnak ile parmak ucu arasındaki kir. Ve denildi ki: tırnak altında kirden toplanan şeydir; ve **الأُفُّ**: kulağın kiri; ve **التَّتْفِيفُ**, **التُّفِّ**’ten, **التَّأْفِيف**’in **الأُفِّ**’ten olması gibidir. Ebû Tâlib dedi ki: onların “**أُّفٌّ** ve **أُّفَّةٌ** ve **تُفٌّ** ve **تُفّةٌ**” sözleri; artık **الأُفُّ** kulağın kiri, ve **التفّ** tırnakların kiri; böylece bu, iğrenç görülen şey yanında söylenirdi, sonra çoğaldı, ta ki onu kendisiyle eziyetlendikleri her şey yanında kullanır oldular; ve denildi ki: “**أُفٌّ** له” mânâsı “ona azlık”tır; ve **تُفٌّ** bir tâbi‘dir, **الأَفَفِ**’ten alınmıştır; ve o, az olan şeydir. İbnü’l-A‘râbî: adam **تَفْتَفَ** etti; temizlemeden sonra iğrendiği vakit. Ve denilir: **أَفَّ** **يَؤُفُّ** ve **يَئِفُّ**, **أُف** dediği vakit. Ve denilir: “**أُفَّةٌ** له ve **تُفَّةٌ**”, yani bıkkınlık. Ve denilir: **الأُفُّ**, **الأَفَفِ**’ten azlık mânâsınadır; ve o, az olandır. Ve **التُفَّة** fareye benzeyen küçük bir hayvancıktır; ve el-Aṣma‘î dedi ki: bu yanlıştır; ancak o, köpek yavrusu şeklinde bir küçük hayvancıktır, ona **عَناقُ الأَرض** denilir; dedi ki: onu görmüşümdür. Ve meselde: **أَغْنى من التُّفّةِ عن الرُّفّة**; ve el-Muḥkem’de: **استغنت التُّفّةُ عن الرُّفّةِ**; ve **الرُّفّةُ**: samanın ince kırıntıları; ve denildi ki: samanın geneli; ve ikisi de şeddeli ve hafifletilmiş (okunuş) iledir.

Ve **التُّفَفة**: deride iz bırakan küçük bir kurtçuk.

Ve **التَّفَّافُ**: aşağı (kimse); ve denildi ki: o, insanlardan bir koyun yahut iki koyun isteyen kimsedir; dedi ki:
وصِرْمةٍ عشرين أَو ثلاثينْ
يُغْنِينَنا عن مَكْسَبِ التَّفافِينْ
