# تقر (ت-ق-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%82%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%82%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ق - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%82%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والتاء والراء معهما
ق ت ر، ر ت ق، ت ق ر، ق ر ت، ت ر ق مستعملات قتر: القُتْر: الرُّمْقةُ في النفقة، ويقال: فلان لا ينفق عليهم إلا رمقة، أي مساك رمق. وهو يُقترُ عليهم، فهو مُقَترٌ وقَتُورٌ، واقتر الرجل، فهو مُقتِرُ إذا أقل فهو مُقِلُّ.
والقُتارُ: ريح اللحم المشوي والمحرق، وريح العود الذي يحرق فيذكى به. والعظم ونحوه.
والتَّقتيرُ: تهييج القُتار.
والقُتْرَةُ: هي الناموس يَقتَتِرُ فيها الرامي.
والقُتْرَةُ: كثبة من بعر أو حصى تكون قُتَراً قُتَراً.
والقَتَرةُ: ما يغشى الوجه من غبرة الموت والكرب، يقال: غشيته قَتَرةٌ وقَتَرٌ، كله واحد.
وأبو قِتْرةَ: كنية إبليس.
وابن قِتْرةَ: حية لا ينجو سليمها.
والقاتِرُ من الرحال والسروج إذا وضع على الظهر أخذ مكانه لا يتقدم ولا يتأخر ولا يميل.
والقِتْرُ: سهام صغار هذلية، ويقال: أغاليك إلى عشر أو أكثر فذاك القِترُ.
وتقول: كم جعلتم قِتْرَكم.
ويقال: هي القُطْنةُ التي يرمى بها الهدف، أو هي القصبة.
وتقول هذيل: أكل حتى اقْتَرَّ، في الناس وغيرهم، والاقترِارُ الشبع.
والإبل تَقتَرُّ بأبوالها قليلاً قليلاً.
والقَتيرُ: الشيب.
تقر: التًّقرةُ والتَّقرُ، أحدهما الكرويا، والآخر التوابل.
قرت: قَرَت الدم يَقرتُ قُرُوتاً. ودم قارِتٌ: يبس بين الجلد واللحم. ومسك قارِتٌ: أجوده وأخفه، قال:
يعل بقراتٍ من المسك قاتِنِ
والقَرّاتُ: الفعال من ذلك.
رتق: الرَّتْقُ إلحام الفتق وإصلاحه، يقال: رتقت فتقه حتى ارتَتَقَ، وقال تعالى: "والسماءِ ذاتِ الرجعِ، والأرضِ ذاتِ الصدع"، أي كانت السماوات لا ينزل منها رجع، والأرض رَتْقاءُ لا يكون فيها صدع، ولا يخرج منها صدع حتى فتقهما الله بالماء والنبات رزقاً للعباد.
وجارية رَتْقَاءُ بينة الرَّتْقِ أي لا خرق لها إلا المبال خاصة.
ترق: التًّرْقُوَةُ: وهو وصل عظم بين ثغرة النحر والعاتق في الجانبين.
والتِّرْياقُ لغة في الدِّرْياقِ وهو دواء.

##### Türkçe

**القاف** ve **التاء** ve **الراء** birlikte

**ق ت ر**، **ر ت ق**، **ت ق ر**، **ق ر ت**، **ت ر ق** kullanımdadır. **قتر**: **القُتْر**: nafakada **الرُّمْقةُ** (azıcık pay). Ve denilir: Falan onlara ancak bir **رمقة** infak eder; yani **رمق**’ı tutan (kıstıran). O, onlara karşı **يُقترُ** eder; o hâlde o **مُقَترٌ** ve **قَتُورٌ**dur. Ve adam **اقتر** etti; o hâlde o, eğer azalttıysa **مُقتِرُ**dur; o da **مُقِلُّ**dür.

Ve **القُتارُ**: kızartılmış ve yakılmış etin kokusu; ve yakılıp onunla tütsülenen öd ağacının kokusu. Ve kemik ve benzeri.

Ve **التَّقتيرُ**: **القُتار**’ı harekete geçirmek.

Ve **القُتْرَةُ**: o, atıcının içinde **يَقتَتِرُ** ettiği sivrisinektir.

Ve **القُتْرَةُ**: gübreden veya çakıldan bir yığındır; **قُتَراً قُتَراً** (yığın yığın) olur.

Ve **القَتَرةُ**: ölümün ve kederin tozundan yüzü kaplayan şeydir; denilir: Ona bir **قَتَرةٌ** ve **قَتَرٌ** kapladı; hepsi birdir.

Ve **أبو قِتْرةَ**: İblis’in künyesidir.

Ve **ابن قِتْرةَ**: sokulanı kurtulmayan bir yılandır.

Ve **القاتِرُ**: heybelerden ve eyerlerden, eğer sırta konulduğunda yerini alırsa; ne ileri geçer ne geri kalır ne de eğilir.

Ve **القِتْرُ**: Hüzeylî küçük oklardır; ve denilir: Onluk yahut daha fazlasına kadar olan pahalıların; işte o **القِترُ**dür.

Ve dersin: **قِتْرَكم**’i ne kadar yaptınız?

Ve denilir: O, hedefin onunla atıldığı **القُطْنةُ**dir; yahut o, kamıştır.

Ve Hüzeyl der: İnsanlarda ve başkalarında, yiyip de **اقْتَرَّ** edinceye kadar yedi; ve **الاقترِارُ** tokluktur.

Ve develer, idrarlarıyla azar azar **تَقتَرُّ** eder.

Ve **القَتيرُ**: ak saçtır.

**تقر**: **التًّقرةُ** ve **التَّقرُ**; ikisinden biri **الكرويا**dır, diğeri baharatlardır.

**قرت**: Kan **قَرَت** eder; **يَقرتُ** **قُرُوتاً**. Ve **دم قارِتٌ**: deri ile et arasında kurumuştur. Ve **مسك قارِتٌ**: onun en iyisi ve en hafifidir; dedi ki:
يعل بقراتٍ من المسك قاتِنِ

Ve **القَرّاتُ**: bunun fiil ismidir.

**رتق**: **الرَّتْقُ** yırtığı yamamak ve onu düzeltmektir; denilir: Yırtığını **رتقت** ettim, ta ki **ارتَتَقَ** edinceye kadar. Ve Yüce Allah dedi: "والسماءِ ذاتِ الرجعِ، والأرضِ ذاتِ الصدع"، yani gökler, ondan bir **رجع** inmeyen idi; ve yer **رَتْقاءُ** idi, onda bir **صدع** olmazdı; ve ondan bir **صدع** çıkmazdı; ta ki Allah ikisini su ve bitki ile, kullara rızık olarak, yarıncaya kadar.

Ve **جارية رَتْقَاءُ**: **الرَّتْقِ**i açık olan (belli) bir cariye; yani **المبال**’dan başka onun için bir yarık yoktur.

**ترق**: **التًّرْقُوَةُ**: o, boğaz çukurunun ve omuzun arasında, iki yanda, bir kemiğin birleşim yeridir.

Ve **التِّرْياقُ**: **الدِّرْياقِ** hakkında bir dildir; o ise bir ilaçtır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%82%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

التَّقِرُ والتَّقِرَةُ: التَّابَِلُ، وقيل: التَّقِر الكرويا، والتَّقِرَةُ: جماعة التوابل؛ قال ابن سيده: وهي بالدال أَعلى.

##### Türkçe

**التَّقِرُ** ve **التَّقِرَةُ**: baharat; ve denildi ki: **التَّقِر** karaviya(=kimyon);

ve **التَّقِرَةُ**: baharatlar topluluğu; İbn Sîde dedi ki: ve o, **الدال** ile daha üstündür.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%82%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

التقرة والتقر، ككلمة وكلم أهمله الجوهري. وقال الخارزنجي في تكملة العين: أحدهما الكرويا وهو التقر، والآخر جماعة التوابل وهي التقرة. قال ابن سيده: وهي بالدال أعلى.

##### Türkçe

**التقرة** ve **التقر**; **ككلمة** ve **كلم** gibi; el-Cevherî onu ihmal etti. el-Hârazencî, **تكملة العين**’de dedi ki: İkisinden biri **الكرويا**dır ve o **التقر**dur; diğeri ise baharatlar topluluğudur ve o **التقرة**dir. İbn Sîde dedi ki: Ve o, **بالدال** daha yüksektir.
