# تكك (ت-ك-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%83%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ك - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والتاء
ك ت، ت ك مستعملان كت: الكتيتُ من صوت البكر: قبل الكشيش،، يكِثُّ ثم يكِشُّ ثم يهدر.
تك: التَّكَكُ: جمع التّكَّة وهي تِكَّةُ السراويل. وفلان يَسْتَتْكِكُ بالحرير. ويَسْتَتِكُّ بالإدغام أيضاً.

##### Türkçe

**الكاف** ve **التاء**

**ك ت**، **ت ك** kullanımdadır: **كت**: **الكتيتُ** (genç devenin sesi) **الكشيش**’ten önce(ki sestir); **يكِثُّ** sonra **يكِشُّ** sonra **يهدر**.

**تك**: **التَّكَكُ**: **التّكَّة**’nin çoğuludur; o da **تِكَّةُ السراويل**’dir. Ve falan kimse ipekle **يَسْتَتْكِكُ**. Ve idğam ile de **يَسْتَتِكُّ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

التِكَّةُ: واحدة التِكَكِ. ويقال: فلانٌ أحمقُ فاكٌّ تاكٌّ. وهو إتباعٌ له، وبعضهم يفرده ويقول: أحمقُ تاكٌّ. وما كنتُ تاكّاً، ولقد تَكَكْتُ بالفتح تُكوكاً. قال الكسائي: يقال أَبَيْتَ إلاّ أن تَحْمُقَ وتَتُكَّ. وقد تَكَّهُ النبيذُ، مثل هَكَّهُ وهَرَّجَهُ، إذا بلغ منه. وتَكْتَكْتُ الشيء، أي وطِئتُه حتَّى شدختُه.

##### Türkçe

**التِكَّةُ**: **التِكَكِ**’in bir tanesi. Ve denir: falan kimse ahmaktır; **فاكٌّ تاكٌّ**. Ve o, onun için bir tâbidir; ve onların bazısı onu müfred yapar ve der: **أحمقُ تاكٌّ**. Ve ben **تاكّاً** değildim; ve andolsun, fetha ile **تَكَكْتُ**; **تُكوكاً**. **قال الكسائي**: denir: Sen, ancak ahmaklaşmayı ve **تَتُكَّ**’yı reddettin. Ve şarap **تَكَّهُ**; **هَكَّهُ** ve **هَرَّجَهُ** gibi; ondan (şaraptan) ona ulaştığı zaman. Ve **تَكْتَكْتُ** şeyi; yani onu çiğnedim, ta ki onu ezip parçaladım.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ت ك ك
فلان يستتك بالحرير من التكة‏.‏

##### Türkçe

ت ك ك
Falanca, ipek ile **التكة**’den **يستتك** eder.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

تَكَّ الشيءَ يَتُكُّه تَكّاً: وطئه فشدخه، ولا يكون إِلاَّ في شيء لين كالرطب والبطيخ ونحوهما. وتَكْتَكْتُ الشيء أَي وطئته حتى شدخته. والتاكُّ: الهالك مُوقاً. يقال: أَحمق تاكّ، وقيل: أَحمق فاكّ تاكّ إِتباع له، بالغُ الحمقِ، والجمع تاكُّون وتَكَكةً وتُكَّاك كضَرَبةٍ وضُرَّابٍ وتُكُك كبُزُل، وما كنتَ تاكّاً ولقد تَكَكْتَ، بالفتح، تُكُوكاً. قال الكسائي: يقال أَبيتَ إِلا أَن تَحمُق وتَتُكَّ، وقد تَكَّهُ النبيذُ مثل هَكَّهُ وهَرَّجه إِذا بلغ منه. والتَّكِيكُ: الذي لا رأْي له، وهو بيّن التَّكاكة؛ عن الهجري؛ وأَنشد:
أَلم تَأْت التَّكاكةُ قد تَراها،
كقَرْنِ الشمسِ، باديةً ضُحَيّا؟
التهذيب: ابن الأَعرابي تُكَّ إِذا قطع. وتَكَّ الإِنسان إِذا حَمُق، قال: والتِّكَّكُ والفُكَّكُ الحَمْقى القُيَّق. والتِّكَّة: واحدة التَّكَكِ، وهي تِكَّة السراويل، وجمعها تِكَكٌ؛ والتِّكةُ رباط السراويل؛ قال ابن دريد: لا أَحسبها إِلا دخيلاً وإِن كانوا تكلموا بها قديماً، وقد اسْتَتَكَّ بها.
والتُّكّ: طائر يقال له ابن تمرة؛ عن كراع.

##### Türkçe

**تَكَّ** şeyi, onu **يَتُكُّه** **تَكّاً**: ona bastı da onu ezip parçaladı; ancak yumuşak bir şeyde olur; yaş hurma, karpuz ve benzerleri gibi. Ve **تَكْتَكْتُ** şeyi: yani ona bastım, ta ki onu ezip parçaladım. Ve **التاكُّ**: aptallıkla helâk olan. Denir: **أَحمق تاكّ**; ve denildi ki: **أَحمق فاكّ تاكّ**; ona tâbi kılmadır; aşırı aptallık (sahibi). Çoğulu **تاكُّون** ve **تَكَكةً** ve **تُكَّاك**; **ضَرَبةٍ** ve **ضُرَّابٍ** gibi. Ve **تُكُك**; **بُزُل** gibi. Ve sen **تاكّاً** olmadın; hâlbuki **تَكَكْتَ**, fetih ile, **تُكُوكاً**.

El-Kisâî dedi: Denir: “Sen, ancak aptallaşmaya ve **تَتُكَّ** olmaya (aptallaşmaya) razı oldun.” Ve **تَكَّهُ** nebîz: **هَكَّهُ** ve **هَرَّجه** gibidir; ondan (nebîzden) ona ulaştığı zaman (onu etkilediği zaman).

Ve **التَّكِيكُ**: kendisinde görüş olmayan (kimse); ve o, **التَّكاكة** bakımından açıktır; el-Hicrî’den. Ve inşâd etti:
أَلم تَأْت التَّكاكةُ قد تَراها،
كقَرْنِ الشمسِ، باديةً ضُحَيّا؟

Et-Tehzîb: İbnü’l-A‘râbî: **تُكَّ**: kestiği zaman. Ve **تَكَّ** insan: aptallaştığı zaman. Dedi: ve **التِّكَّكُ** ve **الفُكَّكُ**: aptallar, **القُيَّق**.

Ve **التِّكَّة**: **التَّكَكِ**’in bir tanesi; ve o, şalvarın **تِكَّة**’sidir; çoğulu **تِكَكٌ**. Ve **التِّكةُ**: şalvarın bağıdır. İbn Düreyd dedi: Onu, eskiden onunla konuşmuş olsalar da, ancak dâhil (yabancı) sayarım; ve onunla **اسْتَتَكَّ** etti.

Ve **التُّكّ**: “İbn Temre” denilen bir kuştur; Kurâ‘dan.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ت ك ك * * التِّكَّةُ * واحدة التكك

##### Türkçe

* ت ك ك * * **التِّكَّةُ** * tekkin bir tanesidir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

تكه يتكه تكا: قطعه نقله الأزهري عن ابن الأعرابي. أو تكه تكا: إذا وطئه فشدخه، ولا يكون إلا في شيء لين كالرطب والبطيخ ونحوهما، وهذا قول ابن دريد، ووجد أيضا في بعض نسخ الصحاح كتكتكه، وعلى هذا اقتصر الجوهري، ومثله لابن فارس. وتك النبيذ فلانا: إذا بلغ منه مثل هكه وهرجه، نقله الجوهري. والتاك: المهزول. والتاك: الهالك موقا. والتاك: الأحمق يقال: أحمق تاك، وقيل: أحمق فاك تاك، إتباع له أي: بالغ الحمق. وما كنت تاكا وقد تككت كضربت تكوكا كقعود، وقال الكسائي: أبيت إلا أن تحمق وتتك، نقله الجوهري تاكون وتككة محركة وتكاك كرمان وتكك كسكر، ويقال بضمتين كبازل وبزل، وقال ابن الأعرابي: التكك والفكك: الحمقى القيق. والتكه، بالكسر: رباط السراويل قال ابن دريد: لا أحسبها إلا دخيلا، وإن كانوا قد تكلموا بها قديما تكك كعنب. قال: واستتك التكة أي: أدخلها فيه أي في السراويل، وفي الأساس: هو يستتك بالحرير: أي يتخذ منه تكة.
 ومما يستدرك عليه: التكيك، كأمير: الذي لا رأي له، هو بين التكاكة، عن الهجري، وأنشد:
  ألم تأت التكاكة قد تراهـا                      كقرن الشمس بادية ضحيا

  والتك، بالضم: طائر يقال له ابن تمرة، عن كراع. وقال أبو عمرو بن العلاء: تقول العرب: ما فيه حاكة ولا تاكة، فالحاكة: الضرس، والتاكة: الناب، نقله الصاغاني. والتكتكة في الفرس: أن يمشي كأنه يطأ على شوك أو نار، مولدة. والمتك، كمصك، بكسر الميم: ما تدخل به التكة في السراويل.

##### Türkçe

**تكه** **يتكه** **تكا**: Onu parça parça etti; el-Ezherî bunu İbnü’l-A‘râbî’den nakletti. Veya **تكه** **تكا**: Ona bastığı zaman onu ezip parçaladı; ancak yaş hurma, karpuz ve benzerleri gibi yumuşak bir şeyde olur; bu, İbn Düreyd’in sözüdür. Ve bazı **الصحاح** nüshalarında **كتكتكه** olarak da bulundu; el-Cevherî bunun üzerine iktisar etti; İbn Fâris’te de bunun benzeri vardır. Ve **تك** şarabı falana: Ondan **هكه** ve **هرجه** gibi bir şeye ulaştığı zaman; el-Cevherî nakletti. Ve **التاك**: zayıf olan. Ve **التاك**: helâk olan, “mûqan”. Ve **التاك**: ahmak; “**أحمق تاك**” denir; ve “**أحمق فاك تاك**” denildi: ona tâbi kılmadır; yani: ahmaklıkta aşırı. Ve “Ben **تاكا** değildim; hâlbuki **تككت** (tıpkı **ضربت** gibi) **تكوكا** (tıpkı **قعود** gibi).” el-Kisâî dedi: “Sen ancak ahmaklaşmaya ve **تتك** etmeye razı oluyorsun”; el-Cevherî nakletti: **تاكون** ve harekeli **تككة** ve **تكاك** (tıpkı **رمان** gibi) ve **تكك** (tıpkı **سكر** gibi); ve iki ötre ile (tıpkı **بازِل** ve **بُزُل** gibi) denilir. İbnü’l-A‘râbî dedi: **التكك** ve **الفكك**: ahmak **القيق**. Ve **التكه**, kesre ile: şalvar bağı. İbn Düreyd dedi: “Onun ancak dâhil (yabancı) olduğunu sanıyorum; her ne kadar onunla eskiden konuşmuş olsalar da”; **تكك** (tıpkı **عنب** gibi). Dedi: Ve **استتك** **التكة**: yani onu onun içine soktu; yani şalvarın içine. Ve **الأساس**’ta: “O ipekle **يستتك** eder”: yani ondan bir **تكة** edinir.

Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **التكيك**, (tıpkı **أمير** gibi): görüşü olmayan kimse; o, **التكاكة** arasında(dır); el-Hicrî’den. Ve şu beyti okudu:
  **ألم تأت التكاكة قد تراهـا                      كقرن الشمس بادية ضحيا**

Ve **التك**, ötre ile: “İbn temre” denilen bir kuş; Kurâ‘dan. Ebû Amr b. el-Alâ dedi: Araplar der ki: “Onda ne **حاكة** vardır ne de **تاكة**”; **الحاكة**: azı dişi; **التاكة**: köpek dişi; es-Sâgânî nakletti. Ve atta **التكتكة**: sanki dikenin veya ateşin üzerine basıyormuş gibi yürümesidir; müvelleddir. Ve **المتك**, (tıpkı **مصك** gibi), mîm’in kesresiyle: **التكة**’nin şalvara sokulduğu şey.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

تَكَّ
تَكَّ U ( n. ac. تَكّ 1 ),
a.  Cut.

b.  Overcame.

c.  Ticked ( clock ).

d.  I ( n. ac. تُكُوْك 27 ), Was stupid, idiotic.

تِكَّة
تِكَّة 2t , ( pl. تِكَك 7 ),
a.  Waist-band.

b.  A second of time, a tick.

##### Türkçe

تَكَّ
تَكَّ U (n. ac. **تَكّ** 1),
a. Kesti.

b. Üstün geldi.

c. Tıkırdadı (saat).

d. I (n. ac. **تُكُوْك** 27), Aptal, ahmak idi.

تِكَّة
تِكَّة 2t, (pl. **تِكَك** 7),
a. Bel bağı.

b. Zamanın bir saniyesi, bir tik.
