# تكك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%83%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تكك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: تكك

تَكَّ الشيءَ يَتُكُّه تَكّاً: وطئه فشدخه، ولا يكون إِلاَّ في شيء لين كالرطب والبطيخ ونحوهما. وتَكْتَكْتُ الشيء أَي وطئته حتى شدخته. والتاكُّ: الهالك مُوقاً. يقال: أَحمق تاكّ، وقيل: أَحمق فاكّ تاكّ إِتباع له، بالغُ الحمقِ، والجمع تاكُّون وتَكَكةً وتُكَّاك كضَرَبةٍ وضُرَّابٍ وتُكُك كبُزُل، وما كنتَ تاكّاً ولقد تَكَكْتَ، بالفتح، تُكُوكاً. قال الكسائي: يقال أَبيتَ إِلا أَن تَحمُق وتَتُكَّ، وقد تَكَّهُ النبيذُ مثل هَكَّهُ وهَرَّجه إِذا بلغ منه. والتَّكِيكُ: الذي لا رأْي له، وهو بيّن التَّكاكة؛ عن الهجري؛ وأَنشد:
أَلم تَأْت التَّكاكةُ قد تَراها،
كقَرْنِ الشمسِ، باديةً ضُحَيّا؟
التهذيب: ابن الأَعرابي تُكَّ إِذا قطع. وتَكَّ الإِنسان إِذا حَمُق، قال: والتِّكَّكُ والفُكَّكُ الحَمْقى القُيَّق. والتِّكَّة: واحدة التَّكَكِ، وهي تِكَّة السراويل، وجمعها تِكَكٌ؛ والتِّكةُ رباط السراويل؛ قال ابن دريد: لا أَحسبها إِلا دخيلاً وإِن كانوا تكلموا بها قديماً، وقد اسْتَتَكَّ بها.
والتُّكّ: طائر يقال له ابن تمرة؛ عن كراع.

### Türkçe

**تَكَّ** şeyi, onu **يَتُكُّه** **تَكّاً**: ona bastı da onu ezip parçaladı; ancak yumuşak bir şeyde olur; yaş hurma, karpuz ve benzerleri gibi. Ve **تَكْتَكْتُ** şeyi: yani ona bastım, ta ki onu ezip parçaladım. Ve **التاكُّ**: aptallıkla helâk olan. Denir: **أَحمق تاكّ**; ve denildi ki: **أَحمق فاكّ تاكّ**; ona tâbi kılmadır; aşırı aptallık (sahibi). Çoğulu **تاكُّون** ve **تَكَكةً** ve **تُكَّاك**; **ضَرَبةٍ** ve **ضُرَّابٍ** gibi. Ve **تُكُك**; **بُزُل** gibi. Ve sen **تاكّاً** olmadın; hâlbuki **تَكَكْتَ**, fetih ile, **تُكُوكاً**.

El-Kisâî dedi: Denir: “Sen, ancak aptallaşmaya ve **تَتُكَّ** olmaya (aptallaşmaya) razı oldun.” Ve **تَكَّهُ** nebîz: **هَكَّهُ** ve **هَرَّجه** gibidir; ondan (nebîzden) ona ulaştığı zaman (onu etkilediği zaman).

Ve **التَّكِيكُ**: kendisinde görüş olmayan (kimse); ve o, **التَّكاكة** bakımından açıktır; el-Hicrî’den. Ve inşâd etti:
أَلم تَأْت التَّكاكةُ قد تَراها،
كقَرْنِ الشمسِ، باديةً ضُحَيّا؟

Et-Tehzîb: İbnü’l-A‘râbî: **تُكَّ**: kestiği zaman. Ve **تَكَّ** insan: aptallaştığı zaman. Dedi: ve **التِّكَّكُ** ve **الفُكَّكُ**: aptallar, **القُيَّق**.

Ve **التِّكَّة**: **التَّكَكِ**’in bir tanesi; ve o, şalvarın **تِكَّة**’sidir; çoğulu **تِكَكٌ**. Ve **التِّكةُ**: şalvarın bağıdır. İbn Düreyd dedi: Onu, eskiden onunla konuşmuş olsalar da, ancak dâhil (yabancı) sayarım; ve onunla **اسْتَتَكَّ** etti.

Ve **التُّكّ**: “İbn Temre” denilen bir kuştur; Kurâ‘dan.
