# تكم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%83%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%83%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: تكم

الكاف والتاء والميم معهما
ك ت م، ك م ت، ت ك م، م ت ك، ت م ك مستعملات كتم: الكَتَمُ: نبات يخلط مع الوسمة للخضاب الأسود، قال:
وأصبح الأفق كمسود الكَتَمْ
والكتِمانُ: نقيض الإعلان.
وناقة كَتُومٌ، أي: لا ترغو إذا ركبت، قال:
كَتُومُ الهواجر ما تنبس
والكاتِمُ من القسي: التي لا ترن إذا أنبضت، وربما جاءت في الشعر: كاتمة وكَتُوم. وقيل: هي التي لا شق فيها. وأكثر القول: هي التي لا صدع في نبعها.
كمت: الكُمَيْتُ: لون ليس بأشقر، ولا أدهم.
والكُمَيْتُ: من أسماء الخمر فيها حمرة وسواد. وقد كَمُتَ كَماتةً وكُمْتَةً، وكُمْتَتُه: جودته.
وآكماتًّ أكميتاتاً.
تكم: التُّكمةُ: مشي الأعمى بلا قائد. وتكمة بنت مر أم سليم.
متك: المتكُ: أنف الذباب.
والمُتْكُ: الوترة أمام الإحليل، وعرق بظر المرأة، يقال في السب يا ابن المَتْكاء، أي: عظيمة ذلك.
والمُتْكَةُ: أترجة واحدة، ومنه قوله عز وجل: "واعتدت لهن مُتْكاً" بلا همز، ومنهم من قرأ: متكأ أراد المرافق.
تمك: تَمَكَ السنامُ يَمْتُكُ تموكاً فهو تامك، إذا تر واكتنز.

### Türkçe

**الكاف** ve **التاء** ve **الميم** birlikte

**ك ت م**، **ك م ت**، **ت ك م**، **م ت ك**، **ت م ك** kullanımdadır. **كتم**: **الكَتَمُ**: siyah kına için **الوسمة** ile karıştırılan bir bitki; dedi ki:
Ve ufuk, **الكَتَمْ**’in karartılmışı gibi oldu
**الكتِمانُ**: ilânın zıddı.
Ve bir deve **كَتُومٌ**; yani: bindiğin zaman böğürmez; dedi ki:
Sıcak öğlelerde **كَتُومُ**; ses çıkarmaz
Ve yaylardan **الكاتِمُ**: çekilip bırakıldığında tınlamayan(lar); bazen şiirde **كاتمة** ve **كَتُوم** olarak gelmiştir. Ve denildi ki: o, içinde yarık olmayan(dır). Sözün çoğu: o, ağacında çatlak olmayan(dır).

**كمت**: **الكُمَيْتُ**: ne sarışın, ne de kapkara olan bir renk.
Ve **الكُمَيْتُ**: içinde kızıllık ve siyahlık bulunan şarabın adlarındandır. Ve **كَمُتَ** **كماتةً** ve **كُمْتَةً**; ve **كُمْتَتُه**: onun kalitesi.
Ve **آكماتًّ** **أكميتاتاً**.

**تكم**: **التُّكمةُ**: körün kılavuzsuz yürümesi. Ve **تكمة** bint **مر**: **سليم**’in annesi.

**متك**: **المتكُ**: sineğin burnu.
Ve **المُتْكُ**: idrar yolunun önündeki bağ; ve kadının klitoris damarı; sövmede “ey **ابن المَتْكاء**” denir; yani: onun (şeyinin) büyüğü.
Ve **المُتْكَةُ**: tek bir turunç; ve ondan, Aziz ve Celil olanın sözü: “Ve onlar için **مُتْكاً** hazırladım” hemzesiz; ve onlardan kimi **متكأ** okudu; dayanakları kastetti.

**تمك**: **تَمَكَ** hörgüç **يَمْتُكُ** **تموكاً**; o hâlde o **تامك**’tir; eğer doldu ve toplandıysa.
