# تلس (ت-ل-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%84%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ل - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B3/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

س ت ل
ستل ، سلت ، تلس : مستعملة .
ستل : قال الليث : السَّتْلُ : من قولك : تساتل علينا الناسُ ، أي : خَرَجوا من موضعٍ واحد بعدَ آخر تِباعاً متساتِلين . وكلُّ ما جَرَى قَطَراناً فهو تَساتُلٌ ، نحو الدمع واللّؤلؤ إذا انقطع من سِلْكِه . قال : والسُّتالة : الرُّذالة من كلّ شيءٍ .
وقال ابن دُريد : تَساتَل القومُ : جاء بعضُهم في إثر بعض ، وجاء القومُ سَتْلاً .
قال : والمَساتِل : الطُّرُق الضيقة ، الواحدة مَسْتَل .
سلت : أبو تراب عن الحُصَيْنِيّ : ذهب مني الأمر فَلْتةً وسَلْتَةً ، أي : سَبَقني وفاتَني .
وقال الليث : السُّلْت : شَعيرٌ لا قِشْرَ له ، أجردُ ، يكون بالغَوْر ، وأهلُ الحِجاز ، يتبرّدون بسَوِيقه في الصَّيف .
قال : والسَّلْتُ : قَبضُك على الشيء أصابَه قَذَر أو لَطْخ فتَسْلِتُه عنه سَلْتاً .
والمِعَى يُسْلَت حتى يخرج ما فيه .
ويقال : سَلَت فلان أَنْفَ فلانٍ بالسَّيف سَلْتاً : إذا قَطَعه كلَّه ، وهو من الجدْعان أسْلَت .
ورُوِيَ عن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) وآله أنه لَعَن السَّلْتَاءُ من النِّساء ، وهي التي لا تَخْتضب . واسمُ ما يخرج من المِعَى سُلاَتَة .
غيره : سَلَت الحلاّق رأسَه سَلْتاً ، وسَبَته سَبْتاً : إذا حَلَقه . وسَلَتت المرأةُ الخِضَابَ من يَدِها : إذا مَسَحَتْه . وسَلَتَ القَصْعة من الثّريد : إذ مَسَحه .
تلس : التِّلِّيسةُ : وِعاءٌ يُسَوَّى من الخُوص شِبه قَفْعَة ، وهي القِنِّينَة التي تكون عند العَصّارين .

##### Türkçe

س ت ل
**ستل** ، **سلت** ، **تلس** : kullanımdadır.

**ستل** : el-Leys dedi ki: **السَّتْلُ**: “**تساتل علينا الناسُ**” sözündendir; yani: bir yerden, birinden sonra bir diğeri, ardı sıra, **متساتِلين** olarak çıktılar. Ve katranlanarak akan her şey **تَساتُلٌ**dür; gözyaşı ve inci gibi, ipliğinden koptuğu zaman. Dedi ki: **السُّتالة**: her şeyin **الرُّذالة**sidir.

İbn Düreyd dedi ki: **تَساتَل القومُ**: bazısı bazısının ardından geldi; ve kavim **سَتْلاً** geldi.
Dedi ki: **المَساتِل**: dar yollar; bir tanesi **مَسْتَل**.

**سلت** : Ebû Turâb, el-Husaynî’den: “Benden iş **فَلْتةً** ve **سَلْتَةً** olarak gitti”; yani: beni geçti ve benden kaçtı (elden çıktı).

El-Leys dedi ki: **السُّلْت**: kabuğu olmayan, çıplak arpa; el-Ğavr’da olur; Hicaz ehli, yazın onun kavrulmuş unuyla serinlerler.
Dedi ki: **السَّلْتُ**: üzerine pislik yahut leke isabet etmiş bir şeye senin tutuşundur; sonra onu ondan **سَلْتاً** olarak **تَسْلِتُه**.
Ve bağırsak, içindekinin çıkması için **يُسْلَت** edilir.
Ve denilir ki: “Falan, falanın burnunu kılıçla **سَلْتاً** olarak **سَلَت** etti”: eğer onu bütünüyle kesti ise; ve o, **الجدْعان**dan **أسْلَت**tir.
Ve Nebî’den ( صلى الله عليه وسلم ) ve âlinden rivayet olundu ki, kadınlardan **السَّلْتَاءُ**ya lânet etti; o, **تَخْتضب** etmeyen (kına yakmayan)dır. Ve bağırsaktan çıkan şeyin adı **سُلاَتَة**dir.

Başkası: Berber, başını **سَلْتاً** olarak **سَلَت** etti ve **سَبْتاً** olarak **سَبَته**: eğer onu tıraş etti ise. Ve kadın, elinden kınayı **سَلَتت**: eğer onu sildi ise. Ve **القَصْعة**yi **الثّريد**den **سَلَتَ**: onu sildiği zaman.

**تلس** : **التِّلِّيسةُ**: hurma yaprağı lifinden yapılan, **قَفْعَة** benzeri bir kap; o, sıkmacıların yanında bulunan **القِنِّينَة**dir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

التِّلِّيسَة: وعاء يُسَوَّى من الخوص شبه قَفْعَة، وهي شبه العيبة التي تكون عند العَصَّارينَ.

##### Türkçe

**التِّلِّيسَة**: Hurma yaprağı liflerinden düzleştirilip yapılan bir kap; **قَفْعَة**’ye benzer; o da, **العَصَّارينَ**’ın yanında bulunan **العيبة**’ye benzer.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

التليسة، كسكينة، أهمله الجوهري، وقال الصاغاني: هي الخصية، وهما تليستان. التليسة: هنة تسوى، كما قاله الأزهري، وقال غيره: وعاء يسوى من الخوص شبه قفة، وهي شبه العيبة التي تكون عند القصارين، والجمع تلاليس. التليسة أيضا: كيس الحساب يوضع فيه الورق ونحوه، ولا تفتح، قاله ثعلب.

##### Türkçe

**التليسة**; **سكينة** gibi; el-Cevherî onu ihmal etti. es-Sâğânî dedi ki: o, **الخصية**’dir; ikisi de **تليستان**’dır.

**التليسة**: dikilen bir **هنة**; el-Ezherî’nin dediği gibi. Başkası dedi ki: **الخوص**’tan dikilen, **قفة**’ye benzer bir kap; o, **القصارين** yanında bulunan **العيبة**’ye benzer; çoğulu **تلاليس**’tir.

**التليسة** ayrıca: içine kâğıt ve benzeri konulan, açılmayan **كيس الحساب**; bunu Sa‘leb söyledi.
