# تلص (ت-ل-ص) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B5
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%84%D8%B5

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ل - ص
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B5/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ص ت ل
صلت ، لصت ، تلص : ( مستعملة ) .
صلت : قال الليث : الصَّلْتُ : الأَملسُ . رَجُل صَلْتُ الوَجْه والخَدّ ، وصَلْت الجَبين . وسيفٌ صَلْت .
وبعضٌ يقول : لا يقال : الصّلتُ إلا لما كان فيه طولٌ . ويقال : أصلتّ السيفَ : إذا جَرّبته . وسيفٌ صليتٌ ، أي : مُنْصَلتٌ ماضٍ في الضَّريبة . وربّما اشْتَقَّوا نَعْت أفْعَل من إفعِيلِ مثل إبليس ، لأنّ الله عز وجل أبلَسه . ورجل مُنْصَلتٌ وأصلتيّ .
أبو عبيد عن أبي عمرو والفرّاء : الصَّلَتان : الرجل الشديد الصُّلْب ، وكذلك الحِمار .
وقال شمر قال الأصمعيّ : الصَّلتان من الحمير المُنْجَردُ القصيرُ الشَّعر .
وقال : أَخَذه من قولك : هو مِصْلاتُ العُنُق ، أي : بارِزُه مُنجردُه .
أبو عبيد عن الأحمر والفرّاءِ : قالا : الصَّلتان والفَلتان والبَزَوَان والصَّمَيان كلّ هذا من التغلب والوَثب ونحوهِ .
وقال أبو عبيد : الصَّلتُ : السكين الكبير ، وجمعُه أَصلات .
وقال شمر : قال أبو عمرو : وسكِّين
صَلْت ، وسَيْفٌ صَلْت ، ومِخْيَطٌ صَلْت : إذا لم يكن له غِلاف . قال : ويُرْوَى عن العُكْلِيّ أو غيره : جاءوا بصَلْتٍ مِثلِ كَتِفِ الناقة ، أي : بشَفْرَةٍ عظيمة .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ : سكّين صَلْتٌ ، وسَيْفٌ صَلْتٌ : انْجَرَدَ من غِمْدِه . وانْصَلَتَ في الأَمر : انْجَرَدَ .
أبو عُبيد يقال : انْصَلَتَ : يَعْدُو ، وانْكَدَرَ في الأمْرِ ، وانْجَرَدَ يَعْدُو : إذا أسرَع بعضَ الإسراع .
قال : وقال أبو عبيدة : يقال : جاءنا بمَرَقٍ يَصْلِتُ ، ولَبَنٍ يَصْلِت : إذا كان قليلَ الدّسَم ، كثيرَ الماء . ويجوز : يَصْلِد بالدال ، بهذا المعنى .
لصت : أبو عُبَيد وغيره في لغة طيء : يقال لِلِّص : لَصْتٌ ، وجمعُه لُصوت ، وأنشد :
فَتَرَكْنَ نَهداً عَيِّلاً أَبْنَاؤُهُمْ
وَبَنِي كِنانَة كاللُّصُوتِ المُردِ
تلص : يقال : دَلَّصَه وتَلَّصَه : إذا مَلَّسَه ولَيَّنَه .

##### Türkçe

ص ت ل
**صلت** ، **لصت** ، **تلص** : (kullanılan).

**صلت** : Leys dedi: **الصَّلْتُ**: pürüzsüz olan. **رَجُل صَلْتُ الوَجْه والخَدّ**: yüzü ve yanağı pürüzsüz adam; ve **صَلْت الجَبين**: alnı pürüzsüz. Ve **وسيفٌ صَلْت**: pürüzsüz kılıç.

Ve bazısı der ki: **الصّلتُ** ancak içinde uzunluk olan şey için söylenir. Ve denir: **أصلتّ السيفَ**: onu denediğin zaman. Ve **وسيفٌ صليتٌ**; yani: **مُنْصَلتٌ**; darbede keskin, işleyen. Ve belki **إفعِيل**’den **أفْعَل** sıfatını türettiler; **إبليس** gibi; çünkü Allah عز وجل onu **أبلَسه**. Ve **ورجل مُنْصَلتٌ وأصلتيّ**.

Ebû Ubeyd, Ebû Amr ve Ferrâ’dan: **الصَّلَتان**: çok sert, katı adam; aynı şekilde eşek.

Şemmer dedi, Asmaî dedi: Eşeklerden **الصَّلتان**: tüyü kısa, kılı dökülmüş olan.

Ve dedi: Onu senin sözünden aldı: **هو مِصْلاتُ العُنُق**; yani: boynu belirgin olanı, sıyrılmış olanı.

Ebû Ubeyd, Ahmer ve Ferrâ’dan: ikisi dedi: **الصَّلتان** ve **الفَلتان** ve **البَزَوَان** ve **الصَّمَيان**; bütün bunlar galebe çalma, sıçrama ve benzeri şeylerdendir.

Ebû Ubeyd dedi: **الصَّلتُ**: büyük bıçak; çoğulu **أَصلات**.

Şemmer dedi: Ebû Amr dedi: ve bıçak **صَلْت**; ve **وسَيْفٌ صَلْت**; ve **ومِخْيَطٌ صَلْت**: onun kılıfı olmadığı zaman. Dedi: Ukley’den veya başkasından şöyle rivayet olunur: **جاءوا بصَلْتٍ مِثلِ كَتِفِ الناقة**; yani: çok büyük bir ağızla (bıçak ağzıyla).

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **سكّين صَلْتٌ** ve **وسَيْفٌ صَلْتٌ**: kınından sıyrıldı. Ve **انْصَلَتَ في الأَمر**: sıyrıldı.

Ebû Ubeyd: denir: **انْصَلَتَ**: koşar; ve işte **انْكَدَرَ**; ve **انْجَرَدَ يَعْدُو**: bir miktar hızlanarak acele ettiği zaman.

Dedi: Ve Ebû Ubeyde dedi: denir: **جاءنا بمَرَقٍ يَصْلِتُ** ve **ولَبَنٍ يَصْلِت**: yağı az, suyu çok olduğu zaman. Ve bu anlamla **يَصْلِد** ( **الدال** ile) caizdir.

**لصت** : Ebû Ubeyd ve başkası, Tayy dilinde: hırsıza **لَصْتٌ** denir; çoğulu **لُصوت**. Ve şu beyiti okudu:
فَتَرَكْنَ نَهداً عَيِّلاً أَبْنَاؤُهُمْ
وَبَنِي كِنانَة كاللُّصُوتِ المُردِ

**تلص** : denir: **دَلَّصَه** ve **تَلَّصَه**: onu pürüzsüzleştirdiği ve yumuşattığı zaman.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B5/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

تَلَّصَ الشيء: أَحْكَمه مثل تَرَّصَه. ويقال: تَلَّصَه ودَلَّصَه إِذا ملَّسَه ولَيَّنَه.

##### Türkçe

**تَلَّصَ الشيء**: Onu sağlamlaştırdı; **تَرَّصَه** gibi. Ve denilir: **تَلَّصَه** ve **دَلَّصَه**; onu pürüzsüzleştirip yumuşattığı zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B5/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

تلصه تتليصا، أهمله الجوهري، وقال الأزهري أي ملسه ولينه، كدلصه تدليصا.

##### Türkçe

**تلصه** **تتليصا**: el-Cevherî onu ihmal etti; el-Ezherî dedi ki: yani onu yumuşattı ve yumuşak kıldı; **كدلصه** **تدليصا** gibi.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D8%B5/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

تَلَص
تَلَص تَلَّصَ II ,
a.  Polished, varnished, veneered.

##### Türkçe

تَلَص
**تَلَص** **تَلَّصَ** II ,
a.  Cilalanmış, verniklenmiş, kaplanmış.
