# تمح (ت-م-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%85%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%85%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - م - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%85%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والتاء والميم
ح ت م، ت ح ن، م ت ح، ح م ت، ت م ح، م ح ت كلهن مستعملات
حتم:
الحَتْم: إِيجابُ القَضاء، والحاتِم: القاضي، قال أمية:
حَنانَي رَبِّنا، وله عَنَوْنا		بكفَّيْه المنايا والحُتُومُ
والحاتِم: الغُرابُ الأسود، ويقال: بل غرابُ البَيْن، أحمر المنِقار والرِّجْلَيْن.
والحُتامةُ: ما يبقَى على الخِوان من سُقاط الطّعام.
والتَّحَتُّمُ: أن تأكُلَ شيئاً فكان في فيكَ هَشّاً.
تحم:
الأَتْحَميُّ: ضَرْبٌ من البرود، قال:
أَمْسَى كسَحْقِ الأتَحْمَيِ أرْسُمُهْ
متح:
المَتْحُ: جَذْبُكَ الرِّشاء تَمُدُّ بيَدٍ وتأخُذُ بيَدٍ على رأس البئر.
والإبل تَمْتَح في سَيْرها، أي تَراوِح بأيديها وتَتَمَتَّح، قال:
ماتِح سَجْلٍ مِدْفَقٍ غَروفٍ
وقال ذو الرمة:
لأَيْدي المَهارَى خَلْفَها مُتَمَتِّحُ
وفَرَسٌ مَتّاحٌ أي مَدّاد. وبينهم وبينَنا كذا فَرْسخاً مَتْحاً أي مَدّاً.
حمت:
الحَميتُ: وِعاء السَّمْن كالعُكَّة، وجمعه: حُمُت، ويقال: هو الزِّقُّ.

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **التاء** ve **الميم**
**ح ت م**، **ت ح ن**، **م ت ح**، **ح م ت**، **ت م ح**، **م ح ت**: hepsinin kullanımı vardır.

**حتم**:
**الحَتْم**: hükmün (kazânın) gerekli kılınması; **الحاتِم**: hâkim. Ümeyye dedi ki:
حَنانَي رَبِّنا، وله عَنَوْنا		بكفَّيْه المنايا والحُتُومُ

**الحاتِم**: siyah karga; ve denilir ki: bilakis ayrılık kargasıdır; gagası ve iki ayağı kırmızıdır.
**الحُتامةُ**: sofrada yemek döküntüsünden kalan şey.
**التَّحَتُّمُ**: bir şey yemen; sonra o, ağzında gevrek olmasıdır.

**تحم**:
**الأَتْحَميُّ**: bürdelerden bir tür. Dedi ki:
أَمْسَى كسَحْقِ الأتَحْمَيِ أرْسُمُهْ

**متح**:
**المَتْحُ**: kuyunun başında bir elinle uzatıp bir elinle alarak ipi çekmendir.
Develer yürüyüşlerinde **تَمْتَح** eder; yani elleriyle nöbetleşe hareket eder ve **تَتَمَتَّح** eder. Dedi ki:
ماتِح سَجْلٍ مِدْفَقٍ غَروفٍ

Zü’r-Rumme dedi ki:
لأَيْدي المَهارَى خَلْفَها مُتَمَتِّحُ

**فَرَسٌ مَتّاحٌ**: yani uzatıcı. Onlarla bizim aramızda şu kadar fersah **مَتْحاً** vardır; yani uzatma (mesafe) olarak.

**حمت**:
**الحَميتُ**: yağ kabı; **العُكَّة** gibi. Çoğulu: **حُمُت**. Ve denilir ki: o, **الزِّقُّ**tur.
