# تنم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%86%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%86%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تنم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%86%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: تنم

باب التاء والنون والميم معهما
ت ن م، م ت ن مستعملان
تنم:
التَّنُوم: شَجَرٌ له حَمْلٌ صِغارُه كمِثل خِلقْه الخِرْوَع، يَنْفَلِقُ عن حَبٍّ يأكُلُه أَهْلُ البادية، وكيفما زالَتِ الشمسُ تبعها بأعرض الورَق.
متن:
المَتنُ والمَتْنَةُ لغتان، يُذكَّر ويُؤَنَّث، وهما مَتنَتانِ لَحْمتانِ مَعصوبتانِ بينهما صُلْبُ الظَّهْر مَعْلُوَّتانِ بعَقَبٍ، والجميع المُتُونٌ.
ومَتَنْتُه: ضَرَبتُ مَتنَه بالسِّياط.
والمَتينُ: القويُّ من كلِّ شيءٍ، ومَتُنَ مَتانةً.
والمَتْنُ في الأرض: ما ارتَفَعَ وصَلُبَ، وجمعه مِتان.
ومَتْنُ كلِّ شيءٍ: ما ظَهَرَ منه، ومَتْن القِدْرِ والمَزادةِ: وَجُهُها البارز.
والمَتْنُ: مَتنُ السَّيف.
والمُماتَنة: المُباعَدة في الغاية، وسارَ سَيْراً مُماتِناً، أي بعيداً.
والمَتنُ: أنْ يُشَقَّقَ صَفَنُ الدّابّة فيُسْتَخْرَجُ أُنْثَياه بعُروقِهما، ومَتَنتُه مَتْناً، فالدابَّة مَمْتُونٌ.

### Türkçe

باب **التاء** و**النون** و**الميم** معهما
**ت ن م**، **م ت ن** مستعملان

**تنم**:
**التَّنُوم**: Küçükleri, yaratılışça **الخِرْوَع**’ın yaratılışı gibi olan bir yükü bulunan bir ağaçtır; bedevî halkın yediği bir tane(ler) üzerine yarılır; güneş nasıl kayarsa ona, yaprağın enleriyle uyar.

**متن**:
**المَتنُ** ve **المَتْنَةُ** iki lugattır; müzekker de yapılır müennes de; ikisi, aralarında sırtın katısı bulunan, bir topukla yukarı kaldırılmış, sinirle bağlanmış iki etli **مَتنَتانِ**’dır; hepsi **المُتُونٌ**’dur.
Ve **مَتَنْتُه**: Kamçılarla onun **مَتن**’ini vurdum.
Ve **المَتينُ**: her şeyden kuvvetli olan; ve **مَتُنَ** **مَتانةً**.
Ve yerde **المَتْنُ**: yükselen ve katılaşan şeydir; cem‘i **مِتان**’dır.
Ve her şeyin **مَتْنُ**: ondan görünen şeydir; ve **مَتْن** **القِدْرِ** ve **المَزادةِ**: onların dışa çıkık yüzüdür.
Ve **المَتْنُ**: kılıcın **مَتن**’i.
Ve **المُماتَنة**: nihayette uzaklaştırma; ve **سارَ** bir yürüyüşle **مُماتِناً**, yani uzak.
Ve **المَتنُ**: binek hayvanının **صَفَنُ**’unun yarılıp iki **أُنْثَياه**’ının, ikisinin damarlarıyla birlikte çıkarılmasıdır; ve onu **مَتَنتُه** **مَتْناً**; artık binek hayvanı **مَمْتُونٌ**’dur.
