# توج (ت-و-ج) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%88%D8%AC

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - و - ج
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الجيم والتاء و و ا ي ء معهما
ت و ج مستعمل فقط التّاجُ، والجميع: التِّيجانُ، والفعل: التَّتوُّجُ. والفِضّةُ تاجة.
وكانت العمائمُ تيجان العَرَب، والأكاليلُ تيجان الملوك.
يقال: تُوجَ تتويجاً فهو مُتوَّجٌ.

##### Türkçe

باب **الجيم** ve **التاء** ve **و** ve **ا** ve **ي** ve **ء** ile birlikte

**ت و ج** yalnızca kullanılmıştır: **التّاجُ**; çoğulu: **التِّيجانُ**; fiil: **التَّتوُّجُ**. **الفِضّةُ** **تاجة**(dir).

Sarıklar Arapların taçları idi; çelenkler hükümdarların taçları idi.

Denilir: **تُوجَ** **تتويجاً**; o hâlde o **مُتوَّجٌ**(dur).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

التاجُ: الإِكليلُ. تقول: تَوَجَّهُ فَتَتَوَّجَ، أي ألبسه التاجَ فلبِسهُ. يقال: العمائم تيجان العرب.

##### Türkçe

**التاجُ**: çelenk. Dersin ki: **تَوَجَّهُ فَتَتَوَّجَ**, yani ona **التاجَ** giydirdi de onu giydi. Denir ki: sarıklar Arapların taçlarıdır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ت و ج
عقد عليه التاج وملك متوج وتوجوه فتتوج‏.‏
وفي صفة العـرب‏:‏ العمائـم تيجانهـا والسيـوف سيجانهـا‏.‏
وتقـول‏:‏ خـرج تحته الأعوجي وعلى يده التوجي أي الصقر المنسوب إلى توج من قرى فارس‏.‏
قال الشمردل اليربوعي‏:‏ أحم من توج محض حسبه ممكن على الشمال مركبـه

##### Türkçe

ت و ج
Ona taç bağladı; taçlandırılmış bir kral; onu taçlandırdılar da taçlandı.‏
Arapların vasfında: sarıklar onların taçlarıdır; kılıçlar onların zırhlarıdır.‏
Ve dersin: **الأعوجي** onun altında olarak çıktı; ve onun elinde **التوجي** vardı; yani Fars köylerinden **توج**’a nispet edilen doğan.‏
**الشمردل اليربوعي** dedi: **توج**’dan daha ham; onun soyu sırf (katıksız)dır; onun bineği sol tarafta binilmiş (durumda)dır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

التَّاجُ، معروف، والجمعُ أَتواجٌ وتِيجانٌ، والفعل التَّتْويجُ. وقد تَوَّجَهُ إِذا عَمَّمَهُ؛ ويكون تَوَّجَهُ: سَوَّدَهُ. والمُتَوَّجُ: المُسَوَّدُ، وكذلك المُعَمَّمُ. ويقال: تَوَّجَهُ فتَتَوَّجَ أَي أَلبسه التاجَ فلبسه.
والإِكْلِيلُ والقُصَّةُ والعِمامةُ: تاجٌ على التشبيه. والعربُ تسمي العمائمَ التاجَ. وفي الحديث: العمائمُ تِيجانُ العربِ، جمع تاج، وهو ما يصاغ للملوك من الذهب والجوهر؛ أَراد أَن العمائم للعرب بمنزلة التيجان للملوك لأَنهم أَكثر ما يكونون في البوادي مكشوفي الرؤوس أَو بالقلانس، والعمائمُ فيهم قليلةٌ. والأَكاليلُ: تيجان ملوك العجم. والتاجُ: الإِكليلُ. ابن سيده: ورجلٌ تائجٌ ذو تاج، على النَّسَبِ، لأَنا لم نسمع له بفعل غير متعدٍّ؛ قال هِمْيان بن قحافة:
تَقَدُّمَ النَّاسِ الإِمامَ التَّائَجا
أَرادَ تَقَدَّمَ الإِمامُ التائجُ الناسَ. فقلب. والتاجُ: الفضة. ويقال للصَّلِيجَةِ من الفضة: تاجةٌ، وأَصله تازه بالفارسية للدرهم المضروب حديثاً؛ قال: ومنه قول هميان:
تَنَصُّفَ الناسِ الهُمامَ التَّائجا
أَراد مَلِكاً ذا تاج، وهذا كما يقال: رجل دارِعٌ ذو دِرْعٍ. وتاجٌ وتُوَيْجٌ ومُتَوَّجٌ: أَسماء. وتاجٌ وبنو تاجٍ. قبيلةٌ من عَدْوانَ، مصروف؛ قال:
أَبَعْدَ بَني تاجٍ وسَعْيِكَ بَيْنَهُمْ؟
فلا تُتْبِعَنْ عَيْنَيْكَ ما كان هالِكا
وتاجةُ: اسمُ امرأَة؛ قال:
يا وَيْحَ تاجَةَ، ما هذا الذي زَعَمَتْ؟
أَشَمَّها سَبُعٌ أَمْ مَسَّها لَمَمُ؟
وتَوَّجُ: اسمُ موضع، وهو مأْسدة ذكره مُلَيْحٌ الهُذَليُّ: ومِن دونِهِ أَثْباجُ فَلْجٍ وتَوَّجُ
وفي ترجمة بَقَّمَ: تَوَّجُ على فَعَّل موضعٌ؛ قال جرير:
أَعْطُوا البَعِيثَ حَفَّةً ومِنْسَجا،
وافْتَحِلُوهُ بَقَراً بِتَوَّجا

##### Türkçe

**التَّاجُ**, bilinen (ma‘rûf); çoğulu **أَتواجٌ** ve **تِيجانٌ**; fiil **التَّتْويجُ**’dir.

Ve muhakkak **تَوَّجَهُ**; onu sarık sardığı zaman; ve **تَوَّجَهُ** olur: onu karaladığı (siyahladığı).

Ve **المُتَوَّجُ**: karalanmış (siyahlatılmış) olan; aynı şekilde sarık sarılmış olan. Ve denilir: **تَوَّجَهُ** de **فتَتَوَّجَ**; yani ona tacı giydirdi de o da giydi.

Ve **الإِكْلِيلُ** ve **القُصَّةُ** ve **العِمامةُ**: benzetme üzere bir **تاجٌ**’dır. Ve Araplar sarıkları **التاجَ** diye adlandırır. Ve hadiste: Sarıklar Arapların **تِيجانُ**’ıdır; **تاج**’ın cem‘i; ve o, krallar için altın ve cevherden yapılan şeydir; Araplar için sarıkların, krallar için taçlar menzilesinde olduğunu murad etti; çünkü onlar en çok çöllerde başları açık yahut takke(ler) ile olurlar; sarıklar ise onlarda azdır. Ve **الأَكاليلُ**: Acem krallarının taçlarıdır. Ve **التاجُ**: **الإِكْلِيلُ**’dür.

İbn Sîde: Ve **تائجٌ** bir adam: taç sahibi; nisbet üzere; çünkü onun için müteaddî olmayan bir fiil işitmedik; Hımyân b. Kahâfe dedi:
تَقَدُّمَ النَّاسِ الإِمامَ التَّائَجا
İmamın, taç sahibi olarak, insanları öne geçmesini murad etti. Böylece ters çevirdi. Ve **التاجُ**: gümüştür. Ve gümüşten **الصَّلِيجَةِ**’ye **تاجةٌ** denilir; aslı Farsçada, yeni basılmış dirhem için **تازه**’dir; dedi: ve ondan Hımyân’ın sözü:
تَنَصُّفَ الناسِ الهُمامَ التَّائجا
Taç sahibi bir kralı murad etti; ve bu, şöyle denildiği gibidir: **دارِعٌ** bir adam, zırh sahibi.

Ve **تاجٌ** ve **تُوَيْجٌ** ve **مُتَوَّجٌ**: isimlerdir. Ve **تاجٌ** ve **بنو تاجٍ**: Adwân’dan bir kabile; munsarif; dedi:
أَبَعْدَ بَني تاجٍ وسَعْيِكَ بَيْنَهُمْ؟
فلا تُتْبِعَنْ عَيْنَيْكَ ما كان هالِكا

Ve **تاجةُ**: bir kadının adıdır; dedi:
يا وَيْحَ تاجَةَ، ما هذا الذي زَعَمَتْ؟
أَشَمَّها سَبُعٌ أَمْ مَسَّها لَمَمُ؟

Ve **تَوَّجُ**: bir yer adıdır; o, Müleyh el-Hüzelî’nin zikrettiği bir aslanlık (ma’sede)dir:
ومِن دونِهِ أَثْباجُ فَلْجٍ وتَوَّجُ

Ve **بَقَّمَ** tercümesinde: **تَوَّجُ** **فَعَّل** vezni üzere bir yerdir; Cerîr dedi:
أَعْطُوا البَعِيثَ حَفَّةً ومِنْسَجا،
وافْتَحِلُوهُ بَقَراً بِتَوَّجا

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ت و ج * * التَّاجُ * الإكليل و * تَوَّجهُ فَتَتوَّجَ * أي ألبسه التاج فلبسه

##### Türkçe

* ت و ج * * **التَّاجُ** * çelenk ve * **تَوَّجهُ فَتَتوَّجَ** * yani ona tacı giydirdi de o da giydi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

توج، كبقم  ، وفي معرب الجو البقى في التاء الفوقية: ولبعضهم: لم تأت أسماء بوزن فعل للعرب غير: شمر، وبقم، وعثر، وبذر، وتوج، وخود، وشلم، وخضم. قال شيخنا: وصرح ابن القطاع وغيره بأنه ليس لهم اسم على فعل غير هذه الأسماء الثمانية، لا تاسع لها؛ لأن هذا الوزن من أوزان الأفعال دون الأسماء  : مأسدة  ، ذكره مليح الهذلي:
  ومن دونه أثباج فلج وتوج وفي التهذيب في ترجمة بقم توج على فعل: موضع قال جرير:
  أعطوا البعيث حفة ومنسجا
  وافتحلوه بقرا بتوجا توج  : ة، بفارس  وفي نسخة، إشارة الدال، بدل الهاء. ومن سجعات الأساس: خرج تحته الأعوجى، وعلى يده التوجي، أي الصقر المنسوب إلى توج من قرى فارس.  والتاج: الإكليل  ، والقصة والعمامة، والأخير على التشبيه  ،  ج تيجان  وأتواج، والعرب تسمى العمائم التاج، وفي الحديث  العمائم تيجان العرب  جمع تاج، وهو ما يصاغ للملوك من الذهب والجوهر، أراد أن العمائم للعرب بمنزلة التيجان للملوك؛ لأنهم أكثر ما يكونون في البوادى مكشوفى الرءوس أو بالقلانس، والعمائم فيهم قليلة، والأكاليل: تيجان ملوك العجم.  وتوجه  أي سوده، وعممه  فتتوج: ألبسه إياه فلبس  . وملك متوج. التاج  : دار للمعتضد  بالله العباسى  ببغداد  ، أتمه ابنه المكتفى بالله، وقصر بمصر للفاطميين يعرف بالتاج والوجوه السبع.  وتاجت إصبعي فيه  لغة في  ثاخت  ، بالثاء والخاء، وسيأتي في موضعه.  وتاجة  اسم امرأة قال:
  يا ويح تاجة ما هذا الذي زعمت                      أشمها سبع أم مسهـا لـمـم وسيأتي في ش ف ر  والتاجية: مقبرة ببغداد، نسبت إلى مدرسة تاج الملك أبي الغنائم  . التاجية  : نهر بالكوفة  .  وذو التاج  : لقب جماعة، منهم:  أبو أحيحة سعيد بن العاص، ومعبد بن عامر، وحارثة بن عمرو، ولقيط بن مالك، وهوذة بن علي، ومالك بن خالد  .  وإمام تائج  ، أي  ذو تاج  ، على النسب؛ لأنا لم نسمع له بفعل غير متعد، قال هميان بن قحافة:
  تقدم الناس الإمام التائجا أراد تقدم الإمام التائج الناس، فقلب. وهذا كما يقال: رجل دارع: ذو درع. والمتوج: المسود، وكذلك المعمم.  والمتاوج بالفتح  في قول جندل  الراعى.

  بقرد مخرنطم المتاوج أي  حيث يتتوج بالعمامة  .
 ومما يستدرك عليه: التاج للفضة، ويقال: للصليجة أي السبيكة من الفضة تاجة، وأصلها تازه، بالفارسية للدرهم المضروب حديثا. وبنو تاج: قبيلة من عدوان، مصروف، قال:
  أبعد بنى تاج وسعيك بينـهـم                      فلا تتبعن عينيك ما كان هالكا وتاج، وتويج، ومتوج: أسماء. وتاج  : موضع معروف بمصر، وهو المراد في قول القائل:
  رياض كالعرائس حين تجلى                      يزين وجهها تـاج وقـرط قالوا: والقرط بالضم: نبات مشهور وهذا الأخير استدركه شيخنا.

##### Türkçe

**توج**، **كبقم**، ve **وفي معرب الجو البقى في التاء الفوقية**: ve bazılarında: Araplara **فعل** vezninde isimler, şu sekiz isimden başka gelmemiştir: **شمر**، **وبقم**، **وعثر**، **وبذر**، **وتوج**، **وخود**، **وشلم**، **وخضم**. Şeyhimiz dedi: İbnü’l-Kattâ‘ ve başkaları, bu sekiz isimden başka **فعل** üzerine onların bir ismi olmadığını, dokuzuncusunun bulunmadığını açıkça söylemiştir; çünkü bu vezin, isimlerden değil fiillerin vezinlerindendir: **مأسدة**; onu **مليح الهذلي** zikretmiştir:
  ومن دونه أثباج فلج وتوج

Ve **التهذيب**’de **بقم** tercümesinde **توج**’un **فعل** üzere olduğu (şöyle): bir yer; Cerîr dedi:
  أعطوا البعيث حفة ومنسجا
  وافتحلوه بقرا بتوجا

**توج**: فارس’ta bir köy. Ve bir nüshada, **الهاء** yerine **الدال**’ın işareti (vardır). Ve **الأساس**’ın secilerinden: “Altından **الأعوجى** çıktı, elinde de **التوجي** vardı”; yani فارس köylerinden **توج**’a nisbet edilen doğan.

**التاج**: **الإكليل**; ve **القصة** ve **العمامة**; sonuncusu benzetme üzerinedir. Çoğulu: **تيجان** ve **أتواج**. Araplar sarıklara **التاج** adını verirler. Hadiste: **العمائم تيجان العرب**; **تاج**’ın cem‘idir; o, krallar için altın ve cevherden yapılan şeydir. Muradı: sarıklar Araplar için, krallar için taçların menzilesi gibidir; çünkü onlar çoğunlukla çöllerde başları açık yahut külahlarla olurlar; sarıklar ise onlarda azdır. **الأكاليل**: Acem krallarının taçlarıdır.

Ve **توجه**: yani onu kararttı; ve ona sarık sardı; böylece **تتوج**: onu ona giydirdi, o da giydi. Ve **ملك متوج**.

**التاج**: Bağdat’ta Abbâsî **المعتضد بالله**’a ait bir ev; onu oğlu **المكتفى بالله** tamamladı. Ve Mısır’da Fâtımîlere ait, **التاج** ve **الوجوه السبع** diye bilinen bir kasır.

Ve **تاجت إصبعي فيه**: **ثاخت** hakkında bir dildir; **الثاء** ve **الخاء** iledir; yerinde gelecektir.

Ve **تاجة**: bir kadının adıdır; dedi ki:
  يا ويح تاجة ما هذا الذي زعمت                      أشمها سبع أم مسهـا لـمـم

Ve **ش ف ر**’de gelecektir.

**التاجية**: Bağdat’ta bir mezarlık; **تاج الملك أبي الغنائم** medresesine nisbet edilmiştir.

**التاجية**: Kûfe’de bir nehir.

**ذو التاج**: bir topluluğun lakabıdır; onlardan: **أبو أحيحة سعيد بن العاص**، **ومعبد بن عامر**، **وحارثة بن عمرو**، **ولقيط بن مالك**، **وهوذة بن علي**، **ومالك بن خالد**.

Ve **إمام تائج**: yani **ذو تاج**; nisbet üzere; çünkü onun için, müteaddî olmayan bir **فعل**den başka bir şey işitmedik. **هميان بن قحافة** dedi:
  تقدم الناس الإمام التائجا

Muradı: **الإمام التائج** insanların önüne geçti; sonra ters çevirdi. Bu, “**رجل دارع**: zırh sahibi” denmesi gibidir. Ve **المتوج**: karartılmış olan; aynı şekilde sarık sarılmış olan.

Ve **المتاوج** (fetha ile), **جندل الراعى** sözünde:
  بقرد مخرنطم المتاوج

Yani: sarıkla taçlanıldığı yer.

Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **التاج** gümüş içindir. Ve **الصليجة** için, yani gümüşten külçe için **تاجة** denir. Aslı **تازه**’dir; Farsçada yeni basılmış dirhem içindir.

Ve **بنو تاج**: **عدوان**’dan bir kabiledir; munsarıftır. Dedi ki:
  أبعد بنى تاج وسعيك بينـهـم                      فلا تتبعن عينيك ما كان هالكا

Ve **تاج**، **وتويج**، **ومتوج**: isimlerdir.

Ve **تاج**: Mısır’da bilinen bir yerdir; söyleyenin sözünde murad edilen odur:
  رياض كالعرائس حين تجلى                      يزين وجهها تـاج وقـرط

Dediler ki: **القرط** (damme ile): meşhur bir bitkidir. Ve bu sonuncuyu şeyhimiz istidrâk etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

توّجهُ
2 توّجهُ توج توجه توجة وجه He crowned him; invested him with the crown. (S, A, Msb, * K.) ― -b2- He made him a prince, lord, or chief. (Msb, * TA.) ― -b3- (assumed tropical:) He turbaned him; invested him with the turban. (TA.)

تتوّج
5 تتوّج تتوج توج He was, or became, crowned, or invested with the crown. (S, A, K.) [For the verb تَاجَ, in this or a similar sense, mentioned in the Lexicons of Golius and Freytag, in the former as from the K, I find no authority: on the contrary, it is said in the TA that no verb answering to تَائِجٌ has been heard.] ― -b2- He was made, or became, a prince, lord, or chief. (TA.) ― -b3- (assumed tropical:) He was, or became, turbaned, or invested with the turban. (TA.)

تَاجٌ
تَاجٌ تاج A crown; (S, A, K, TA;) i. e. a thing that is made for kings, of gold and jewels; (TA;) peculiar to the عَجَم [or Persians and other foreigners]: (Msb:) [a Persian word:] pl. [of mult.] تِيجَانٌ (S, A, Mgh, Msb, K) and [of pauc.] أَتْوَاجٌ. (TA.) ― -b2- (assumed tropical:) A turban; as being likened to a crown. (TA.) It is said in a trad., (TA,) العَمَائِمُ تِيجَانُ العَرَبِ [Turbans are the crowns of the Arabs]; (S, TA;) i. e. turbans are to the Arabs as crowns to the kings; for the Arabs in the deserts are [or were] mostly bare-headed or wearing قَلَانِس [pl. of قَلَنْسُوَةٌ, q. v.]; turbans among them being few. (TA.) ― -b3- Also Silver. (TA.) [See what next follows.]

تَاجَةٌ
تَاجَةٌ تاج تاجه تاجة An ingot of purified silver: originally تَازَهْ, a Persian word, applied to a dirhem recently coined. (TA.)

تَائِجٌ
تَائِجٌ ذ Having a تَاج [i. e. crown, or (assumed tropical:) turban]; an epithet applied to an اـِمَام: (K:) it is a possessive epithet, like دَارِعٌ, for we have not heard any verb answering to it. (TA.)

مُتَوَّجٌ
مُتَوَّجٌ متوج Crowned; applied to a king: (A, TA:) (assumed tropical:) made a prince, lord, or chief: (assumed tropical:) turbaned. (TA.)

مَتَاوِجُ
مَتَاوِجُ متاوج [a pl. of which the sing. is not mentioned,] occurring in the saying of Jendel Er-Rב'ee,
وَهُنَّ يَعْمِينَ مِنَ المَلَامِجِ
بِقَرِدٍ مُخْرَنْطِمِ المَتَاوِجِ
signifies [properly The parts of the head] where one is crowned (حَيْثُ يُتَتَوَّجُ) with the turban: (K,* TA:) [but it is evidently here used in a tropical manner; the poet is speaking of she-camels:] the ملامج are the mouths; [or the parts around the mouths;] and the قَرِد, a word like كَتِف, is the accumulated foam which the camel casts forth from his mouth. (TA.) [It seems that the poet means, And they cast forth, from the parts around the mouth, accumulated foam, elongated in the extremities: مُخْرَنْطِم being app. syn. with مُخَرْطَم, as meaning “ elongated like a خُرْطُوم, ” or “ snout. ”]

##### Türkçe

**توّجهُ**
2 **توّجهُ** **توج** **توجه** **توجة** **وجه** Onu taçlandırdı; ona tacı giydirdi. (S, A, Msb, * K.) ― -b2- Onu bir emir, efendi veya reis yaptı. (Msb, * TA.) ― -b3- (mecazî sayılmış:) Onu sarık sardı; ona sarığı giydirdi. (TA.)

**تتوّج**
5 **تتوّج** **تتوج** **توج** Taçlandırılmış oldu veya taçlandırılmış hâle geldi; ya da ona taç giydirildi. (S, A, K.) [Bu veya benzeri bir mânada **تَاجَ** fiili için, Golius ve Freytag’ın sözlüklerinde zikredilmiş olup, birincisinde K’den olarak; ben bir dayanak bulamıyorum: bilakis TA’da, **تَائِجٌ**’e karşılık gelen hiçbir fiilin işitilmediği söylenmiştir.] ― -b2- Bir emir, efendi veya reis yapıldı veya öyle oldu. (TA.) ― -b3- (mecazî sayılmış:) Sarık sarılmış oldu veya sarık giydirilmiş hâle geldi. (TA.)

**تَاجٌ**
**تَاجٌ** **تاج** Bir taç; (S, A, K, TA;) yani krallar için altın ve mücevherden yapılan bir şey; (TA;) **عَجَم**’e [yani Farslara ve diğer yabancılara] mahsustur: (Msb:) [Farsça bir kelime:] çoğulu [çokluk için] **تِيجَانٌ** (S, A, Mgh, Msb, K) ve [azlık için] **أَتْوَاجٌ**. (TA.) ― -b2- (mecazî sayılmış:) Bir sarık; taça benzetildiği için. (TA.) Bir rivayette (TA) şöyle denir: **العَمَائِمُ تِيجَانُ العَرَبِ** [Sarıklar Arapların taçlarıdır]; (S, TA;) yani sarıklar Araplara, taçların krallara olduğu gibidir; zira çöllerdeki Araplar çoğunlukla başı açık yahut **قَلَانِس** [**قَلَنْسُوَةٌ**’nin çoğulu, bk. o] giyerlerdi; sarık ise onların arasında az idi. (TA.) ― -b3- Ayrıca gümüş. (TA.) [Bundan sonra gelen şeye bak.]

**تَاجَةٌ**
**تَاجَةٌ** **تاج** **تاجه** **تاجة** Arıtılmış gümüş külçesi: aslı **تَازَهْ**, yeni basılmış bir dirheme uygulanan Farsça bir kelime. (TA.)

**تَائِجٌ**
**تَائِجٌ** **ذ** **تَاج**’ı [yani taçı, yahut (mecazî sayılmış:) sarığı] olan; bir **اـِمَام**’a uygulanan bir sıfat: (K:) bu, **دَارِعٌ** gibi bir izafet sıfatıdır; çünkü ona karşılık gelen hiçbir fiil işitmedik. (TA.)

**مُتَوَّجٌ**
**مُتَوَّجٌ** **متوج** Taçlandırılmış; bir krala uygulanır: (A, TA:) (mecazî sayılmış:) bir emir, efendi veya reis yapılmış: (mecazî sayılmış:) sarık sarılmış. (TA.)

**مَتَاوِجُ**
**مَتَاوِجُ** **متاوج** [tekili zikredilmeyen bir çoğul,] Cendel Er-Rب'ee’nin şu sözünde vârid olmuştur,
وَهُنَّ يَعْمِينَ مِنَ المَلَامِجِ
بِقَرِدٍ مُخْرَنْطِمِ المَتَاوِجِ
mânası [aslen başın kısımlarıdır:] sarıkla taçlanılan (**حَيْثُ يُتَتَوَّجُ**) yerlerdir: (K,* TA:) [fakat burada açıkça mecazî olarak kullanılmıştır; şair dişi develerden söz etmektedir:] **الملامج** ağızlardır; [yahut ağızların çevresindeki kısımlardır;] ve **قَرِد** ise **كَتِف** gibi bir kelime olup, devenin ağzından dışarı attığı birikmiş köpüktür. (TA.) [Görünüşe göre şairin kastı şudur: Ağız çevresindeki kısımlardan, uçlarda uzamış birikmiş köpük çıkarırlar: **مُخْرَنْطِم**’in, “**خُرْطُوم** gibi uzamış” yahut “burun” mânasında, görünüşe göre **مُخَرْطَم** ile eşanlamlı olması gibi.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%AC/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

تَاجَ
تَاجَ ( w )  U ( n. ac. تَوْج 1 ),
a.  Crowned.

تَوَّجَ
تَوَّجَ II ,
a.  see I .

تَتَوَّجَ
تَتَوَّجَ V ,
a.  Wore a crown or turban.

تَاج
تَاج ( pl. تِيْجَان ),
a.  Crown, diadem; mitre; turban; wreath

b.  [ art. ], Lion.

##### Türkçe

تَاجَ
تَاجَ ( w ) U ( n. ac. **تَوْج** 1 ),
a. Taç giydi.

تَوَّجَ
تَوَّجَ II ,
a. I’e bak.

تَتَوَّجَ
تَتَوَّجَ V ,
a. Taç veya sarık giydi.

تَاج
تَاج ( pl. **تِيْجَان** ),
a. Taç, diadem; mitra; sarık; çelenk

b. [ art. ], Aslan.
