# تول — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%88%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: تول

التولة، كهمزة: السحر أو شبهه الأخير عن الخليل. وخرزة تحبب معها المرأة إلى زوجها عن الأصمعي. وقال ابن فارس: هو شيء تجعله المرأة في عنقها تتحسن به عند زوجها كالتولة، كعنبة فيهما وبهما روى حديث ابن مسعود رضي الله عنه:  إن التمائم والرقى والتولة من الشرك  التولة: الداهية المنكرة كالدولة، عن الفراء كالتولة، بالفتح والضم وكذلك الدولة بالضم ج: تولات ودولات، بالضم. وفي الحديث:  إن أبا جهل لما رأى الدبرة قال: إن الله قد أراد بقريش التولة  . والتاء مبدلة من دال، كما قال سيبويه في تاء تربوت، للناقة المرتاضة: إنها بدل من دال مدرب. واشتقاق الدولة من تداول الأيام ظاهر. قال ابن الأعرابي: تال يتول: إذا عالج التولة أي السحر. قال غيره: التال: صغار النخل وفسلانها، واحدتها: تالة. ومحمد بن أحمد بن تولة، محدث روى عنه سليمان بن إبراهيم الأصبهاني الحافظ. قال أبو صاعد: تويلة من الناس كسفينة: أي جماعة جاءت من بيوت وصبيان ومال. وعبد الله بن تولى، كسكرى وقال ابن أبي حاتم: بولى، بالموحدة، كما في العباب تابعي عن عثمان بن عفان، وعنه عبد الرحمن بن إسحاق، إن كان سمع منه، قاله ابن حبان. وتويل، كأمير: جد حنظلة بن صفوان وأخيه بشر بن صفوان من أمراء مصر. وكزبير: قيس بن تويل نقله الصاغاني. قال أبو عمرو: التاويلة: نبت ينبت في ألوية الرمل. يقال: جاء بدولاه وتولاه عن أبي مالك ودولاته وتولاته بضمتين: أي بالدواهي.
 ومما يستدرك عليه: إن فلانا لذو تولات: إذا كان ذا لطف وتأت، حتى كأنه يسحر صاحبه، عن ابن الأعرابي. وقال أبو عمرو: تلت به: إذا منيت ودهيت به، وأنشد:
  تلت بساق صادق المريس

### Türkçe

**التولة**، **كهمزة**: büyü yahut onun benzeri; sonuncusu Halîl’den. Ve onunla kadın kocasına sevdirilir bir boncuk; Asma‘î’den. İbn Fâris dedi: O, kadının kocasının yanında onunla güzelleştiği, boynuna koyduğu bir şeydir; **كالتولة**، **كعنبة**; ikisinde de ve ikisiyle İbn Mes‘ûd hadisi (Allah ondan razı olsun) rivayet edilmiştir: “Şüphesiz **التمائم** ve **الرقى** ve **التولة** şirktendir.” **التولة**: inkâr edilen musibet; **كالدولة**; Ferrâ’dan; **كالتولة**; fetha ve damme ile; ve yine **الدولة** damme ile; çoğulu: **تولات** ve **دولات**; damme ile. Ve hadiste: “Şüphesiz Ebû Cehil, **الدبرة**’yi görünce dedi ki: Şüphesiz Allah Kureyş hakkında **التولة**’yi murad etmiştir.” Ve **التاء**، **دال**’dan bedeldir; Sîbeveyh’in, eğitilmiş deve için **تاء تربوت**’ta dediği gibi: O, **دال مدرب**’den bedeldir. Ve **الدولة**’nin iştikakı, günlerin tedâvülü (dönüşümlü dolaşması)ndandır; açıktır. İbnü’l-A‘râbî dedi: **تال يتول**: **التولة**’yi, yani büyüyü tedavi ettiğinde. Başkası dedi: **التال**: hurmanın küçükleri ve fidanlarıdır; bir tanesi: **تالة**. Ve Muhammed b. Ahmed b. **تولة**: bir muhaddis; ondan Hâfız Süleyman b. İbrâhîm el-İsfahânî rivayet etti. Ebû Sâ‘id dedi: İnsanlardan **تويلة**، **كسفينة**: yani evlerden, çocuklardan ve maldan gelmiş bir cemaat. Ve Abdullah b. **تولى**، **كسكرى**; İbn Ebî Hâtim dedi: **بولى**; muvahhada ile; **العباب**’da olduğu gibi; Osman b. Affân’dan tâbiî; ondan Abdurrahman b. İshâk (eğer ondan işitmişse); bunu İbn Hibbân söyledi. Ve **تويل**، **كأمير**: Mısır emirlerinden Hanzala b. Safvân’ın ve kardeşi Bişr b. Safvân’ın dedesi. Ve **كزبير**: Kays b. **تويل**; bunu Sâgânî nakletti. Ebû Amr dedi: **التاويلة**: kum sancaklarında biten bir bitkidir. Denir: Ebû Mâlik’ten **جاء بدولاه وتولاه** ve **دولاته وتولاته** (iki damme ile): yani musibetlerle.

Ve ona ilâve olarak (istidrâk kabilinden): “Şüphesiz falan kimse **لذو تولات**’tır”: yumuşaklık ve teenni sahibi olduğunda; ta ki sanki arkadaşını büyülüyor gibidir; İbnü’l-A‘râbî’den. Ebû Amr dedi: **تلت به**: onunla belaya uğratıldığında ve onunla musibete düşürüldüğünde; ve şu beyti okudu:

  **تلت بساق صادق المريس**
