# توه — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%88%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [توه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: توه

: ( *!التَّوْهُ ) ، بالفَتْحِ .
هذه التّرْجَمَةُ كَتَبها بالأحْمرِ مع أَنَّ الجوْهرِيَّ ذَكَرَ *!تَوَهَ ، وما *!أَتْوَهَهُ في ( ت ي ه ) ، فالأَوْلى كتبها بالأَسْودِ .
( ويُضَمُّ ) ، وهذه عن أَبي زَيْدٍ ، قالَ : قالَ لي رجُلٌ من بَني كِلابٍ : أَلْقَيْتَنِي في *!التُّوهِ ، بالضَّمِّ ، أَي الهَلاكِ ؛ وهو ( الهَلاكُ ) لُغَةٌ في التِّيهِ .
( و ) قيلَ : ( الذَّهابُ ) في الأرضِ .
وقد ( *!تَاهَ *!يَتُوهُ ) ويَتِيهُ

*!تَوْهاً : ( هَلَكَ ) .
( قالَ ابنُ سِيدَه : وإنَّما ذُكِرَتْ هنا يتِيهُ وإن كانتْ يائِيَّةَ اللّفْظِ لأنَّ ياءَها واوٌ ، بدَلِيلِ قوْلِهم : ما أَتْوَهَهُ في ما أَتْيَهَهُ ، والقَوْلُ فيه كالقَوْلِ في طاحَ يَطِيحُ .
( و ) *!تاهَ *!تَوْهاً : ( تَكَبَّرَ ) ، أَو ضَلَّ ، أَو تَحَيَّرَ .
( و ) قيلَ : ( اضْطَرَبَ عَقْلُه ) ، فهو تائِهٌ ، وسَيَأْتي في ت ي ه .
( *!وتَوَّهَهُ ) تَتْوِيهاً : ( أَهْلَكَهُ .
( و ) يقالُ : ( فلانٌ *!تُوهٌ ، بالضَّمِّ ) ، هكذا في النُّسخِ والصَّوابُ فَلاةٌ تُوهٌ ، ( ج *!أَتْواهٌ *!وأَتاوِيهُ ) ، جَمْعُ الجَمْعِ .
( وما *!أَتْوَهَهُ ) مِثْلُ ( ما أَتْيَهَهُ ) .
( وممَّا يُسْتدركُ عليه :
تاهَ يَتُوهُ : ضَلَّ الطَّريقَ ؛ وقيلَ : تَحَيَّر .
ويقالُ في الشّتْمِ : يا *!مُتوَّه ويا مُروَّع ، وما بالُ ذاكَ *!المُتوَّه يَفْعَلُ .

### Türkçe

: **التَّوْهُ** , fetha ile.
Bu tercümeyi kırmızı ile yazdı; hâlbuki **الجوهري** **تَوَهَ**’i ve **أَتْوَهَهُ**’i ( **ت ي ه** )’de zikretti; öyleyse en evlâsı onu siyah ile yazmasıdır.
(Ve damme ile okunur), ve bu Ebû Zeyd’dendir; dedi ki: Benî Kilâb’dan bir adam bana dedi: Beni **التُّوهِ**’a, damme ile, attın; yani helâke; ve o (helâk) **التِّيهِ**’de bir lugattır.
(Ve) denildi: Yerde (gitme).
Ve muhakkak (**تَاهَ يَتُوهُ**) ve **يَتِيهُ**.

**تَوْهاً**: (helâk oldu).
(İbn Sîde dedi ki: Burada **يَتِيهُ** ancak, lafız itibarıyla yâ’î olduğu hâlde, zikredildi; çünkü onun yâ’sı vâv’dır; onların “**ما أَتْوَهَهُ**” demeleri deliliyle, “**ما أَتْيَهَهُ**”de; ve onda söz, **طاحَ يَطِيحُ**’ta söz gibidir.
(Ve) **تاهَ تَوْهاً**: (büyüklendi), yahut saptı, yahut şaşırdı.
(Ve) denildi: (aklı çalkalandı), artık o **تائِهٌ**’dir; ve **ت ي ه**’de gelecektir.
(**وتَوَّهَهُ**) **تَتْوِيهاً**: (onu helâk etti).
(Ve) denilir: (falanca **تُوهٌ**’dur, damme ile); nüshalarda böyle; doğrusu ise **فَلاةٌ تُوهٌ**; (çoğulu **أَتْواهٌ** ve **أَتاوِيهُ**), cem‘in cem‘i.
(**وما أَتْوَهَهُ**) ( **ما أَتْيَهَهُ** ) gibidir.
(Ve kendisine istidrâk olunanlardandır:
**تاهَ يَتُوهُ**: yolu şaşırdı; ve denildi: şaşırdı.
Ve sövmede denilir: ey **مُتوَّه** ve ey **مُروَّع**; ve ne oluyor da şu **المُتوَّه** yapıyor.)
