# تيت (ت-ي-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%8A%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%8A%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ت - ي - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%8A%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

رجل تَيْتاءُ وثِيتَاءُ: وهو مثل الزُّمَّلِقِ، وهو الذي يَقْضِي شهوتَه قبل أَن يُفْضِيَ إِلى امرأَته. أَبو عمرو: التَّيتاءُ الرجل الذي إِذا أَتَى المرأَة أَحْدَثَ، وهو العِذْيَوطُ، قال ابن الأَعرابي: التِّئْتاءُ الرجل الذي يُنزِلَ قبل أَن يُولِجَ
(* زاد في التكملة تيت بتسكين
المثناة التحتية وبكسرها مشدَّدة كميت. وتيت جبل بالمدينة.)

##### Türkçe

Adam **تَيْتاءُ** ve **ثِيتَاءُ**: o, **الزُّمَّلِقِ** gibidir; o, karısına ulaşmadan önce şehvetini gideren kimsedir. Ebû Amr: **التَّيتاءُ** kadına geldiği zaman hades çıkaran adamdır; o, **العِذْيَوطُ**tur. İbnü’l-A‘râbî dedi: **التِّئْتاءُ** içeri sokmadan önce inzal eden adamdır.
(* Tekmile’de **تيت** (altındaki ikiz harf sükûnlu olarak ve kesreli olarak, şeddeli; **كميت** gibi) ziyade etti. Ve **تيت** Medine’de bir dağdır.)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%8A%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

تيت، كميت، وميت، بالتخفيف والتشديد: جبل قرب المدينة الشريفة، على ساكنها أفضل الصلاة والسلام، هكذا ضبطه الصاغاني، ومنهم من ضبطه بالموحدة في آخره، وقال فيه: جبل قريب من المدينة على سمت الشام، وقد يشدد وسطه للضرورة. الأمير شمس الدين محمد بن الصاحب شرف الدين إسماعيل بن التيتي الأديب، بالكسر، عن أبي الحسن بن المقير، ووزر أبوه بماردين، وله نظم ونثر. والتيتي، أيضا: لقب منصور بن أبي جعفر الكشميهني بضم الكاف وسكون الشين وفتح الميم وكسرها، كتب عنه أبو سعد السمعاني. ومما يستدرك عليه: في فصل التاء مع التاء، ألفاظ يحتاج إلى معرفتها، ولم يذكرها، منها.
 ثم إن ابن منظور ذكر في مادة تيت: رجل تيتاء وتيتاء، بالكسر والفتح، وهو الذي تقضى شهوته قبل أن يفضي إلى امرأته. وعن أبي عمرو: التيتاء: الرجل الذي إذا أتى المرأة أحدث، وهو العذيوط. وقال ابن الاعرابي: التئتاء: الرجل الذي ينزل قبل أن يولج. قال شيخنا: فظهر بهذا أن يولج. قال شيخنا: فظهر بهذا أن مادته ت ي ت، فيكون وزنه فعلاء. وقال ابن القطاع في كتاب الأبنية: وزنه فعال، عبارته: وأما فعال، فيكون اسما موضوعا نحو قثاء وحناء، ويكون نعتا نحو رجل تيتاء للعذيوط، على رأي سيبويه، وعليه فلامه همزة، كما هو ظاهر. وقال محمد بن جعفر: ت ي ن التيناء، عن أبي الحسن، تفعال، من الأناة. وعن الفراء: إنه هو الذي يرمي بمائه قبل أن يصل إلى المرأة. وقال محمد بن جعفر أيضا: ت ي ت استعمل منه التيتاء، وهو الرجل العذيوط، وهو أيضا الذي يقضي قبل أن يجامع. وقال رضي الدين الشاطبي وهو تفعال من التأتي، أي: يتأتى له الماء قبل الجماع. قال شيخنا: وعلى كل حال، فتركه هنا من غير إشارة، قصور، وكان الأليق عليه التنبيه على ذلك.

##### Türkçe

**تيت**، **كميت** ve **وميت**; hafifletme ve şeddeli (okunuş) ile: Medîne-i şerîfe yakınında bir dağdır; üzerinde oturana en faziletli salât ve selâm (olsun). Bunu böylece **الصاغاني** ضبط etmiştir. Onlardan kimi de onu sonunda **الموحدة** ile ضبط etmiştir ve onun hakkında şöyle demiştir: Şam ciheti istikametinde Medîne’ye yakın bir dağdır; zaruret için ortası şeddelenebilir. Edebî (kimse) emir Şemseddin Muhammed b. es-Sâhib Şerefüddin İsmâil b. **التيتي**; kesre ile; Ebü’l-Hasen b. el-Mukîr’den (rivayetle). Babası Mârdîn’de vezirlik yaptı; onun nazım ve nesri vardır. Ve **التيتي** ayrıca: Mansûr b. Ebî Ca‘fer el-Keşmîhenî’nin lakabıdır; **الكاف**’ın zammı, **الشين**’in sükûnu, **الميم**’in fethi ve kesri ile. Ondan Ebû Sa‘d es-Sem‘ânî yazdı (rivayet etti). Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **التاء** ile **التاء** faslında, bilinmesine ihtiyaç duyulan lafızlar (vardır) ve onları zikretmemiştir; onlardan (biri şudur):

Sonra, İbn Manzûr **تيت** maddesinde zikretti: **تيتاء** ve **تيتاء** (olan) bir adam; kesre ve fetih ile; o, (cinsel) şehveti, karısına ulaşmadan önce giderilen kimsedir. Ebû Amr’dan: **التيتاء**: adam ki, kadına geldiği zaman hades çıkarır; o **العذيوط**’tur. İbnü’l-A‘râbî dedi: **التئتاء**: içeri sokmadan önce boşalan adamdır. Şeyhimiz dedi: Böylece, “içeri sokar” (lafzı) ortaya çıktı. Şeyhimiz dedi: Böylece, maddesinin **ت ي ت** olduğu ortaya çıktı; böylece vezni **فعلاء** olur. İbnü’l-Kattâ‘, **كتاب الأبنية**’de dedi: Vezni **فعال**’dır; ibaresi: “أما **فعال** ise, **قثاء** ve **حناء** gibi konulmuş bir isim olur; ve **رجل تيتاء** gibi bir sıfat olur; **العذيوط** için; Sîbeveyh’in görüşüne göre.” Buna göre onun lâm’ı hemzedir; göründüğü üzere. Muhammed b. Ca‘fer dedi: **ت ي ن**: **التيناء**; Ebü’l-Hasen’den; **تفعال**; **الأناة**’den. Ferrâ’dan: O, suyunu kadına ulaşmadan önce atan kimsedir. Muhammed b. Ca‘fer ayrıca dedi: **ت ي ت**; ondan **التيتاء** kullanılmıştır; o, **العذيوط** olan adamdır; ve o ayrıca, cima etmeden önce (işini) gören kimsedir. Radıyyüddîn eş-Şâtıbî dedi: O, **تفعال**’dır; **التأتي**’den; yani, cima’dan önce su ona gelir. Şeyhimiz dedi: Her hâlükârda, onu burada işaretsiz bırakması bir kusurdur; ve ona daha layık olan, buna dikkat çekmekti.
