# تيع — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%8A%D8%B9/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D9%8A%D8%B9/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [تيع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%8A%D8%B9.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: تيع

باب العين والتّاء وواي معهما
ع ت و، ت و ع، ت ي ع تستعمل فقط
عتو:
عتا عُتُوّاً وعِتِيّاً إذا استكبر فهو عاتٍ، والملك الجبار عاتٍ، وجبابرة عتاة. وتَعَتَّى فلانٌ، وتَعَتَّتْ فُلانة إذا لم تُطِعْ. قال العجاج:
بأمره الأرض فما تعتَّتِ
أي: فما عَصَتْ.
توع:
التَّوْعُ: كسرك لبناً أو سمناً بكسرة خبز ترفعه بها. تقول: تُعْتُه فأنا أتوعُه توعاً.
تيع:
التَّيْعُ: ما يسيل على الأرض من جمد إذا ذاب، ونحوه. وتاعَ الماء تَيْعاً إذا تيّع على وجه الأرض، أي: انبسط في المكان الواسع فهو تائِع مائِع. والرّجُلُ يَتَتَايَعُ في الأمر إذا بقي فيه. والبعير يَتَتايَعُ في مشيه إذا حرّك ألواحه حتى يكاد يتفكّكُ. والسكران يتتايع: يرمي بنفسه إذا لجّ وتهافت. والتَّتايُعْ: رميُك بنفسك في الشيء من غير ثبت. والتَّتَيُّعُ: القيء، وهو مُتَتَيِّعٌ. وقد تاع، إذا قاء، وأتاعه غيره، أي: قيّأه.

### Türkçe

باب **العين** ve **التّاء** ve **واي** (onlarla birlikte)

**ع ت و**، **ت و ع**، **ت ي ع** yalnızca kullanılır.

**عتو**:
**عتا** **عُتُوّاً** ve **عِتِيّاً**; büyüklük tasladığı zaman; o **عاتٍ**’dir. Zorba hükümdar da **عاتٍ**’dir; zorba hükümdarlar ise **عتاة**’dir. Falan kimse **تَعَتَّى** etti; falanca kadın da, itaat etmediği zaman **تَعَتَّتْ**. **العجاج** dedi ki:
بأمره الأرض فما تعتَّتِ
Yani: artık isyan etmedi.

**توع**:
**التَّوْعُ**: bir lokma ekmekle sütü yahut yağı kırman; onunla onu kaldırmandır. Dersin ki: **تُعْتُه**; ben onu **أتوعُه** **توعاً** (olarak) yaparım.

**تيع**:
**التَّيْعُ**: donmuş şeyden eridiği zaman yere akan şey ve benzeri. Su, yerin yüzüne **تيّع** ettiği zaman **تاعَ** **تَيْعاً** (eder); yani: geniş yerde yayılır; o hâlde o **تائِع** **مائِع**’dır. Adam, işte kaldığı zaman, işte **يَتَتَايَعُ** eder. Deve, yürüyüşünde levhalarını hareket ettirdiği, neredeyse çözülüp dağılacak hâle geldiği zaman, yürüyüşünde **يَتَتايَعُ** eder. Sarhoş **يتتايع** eder: inat edip kendini kayıtsızca atınca, kendini atar. **التَّتايُعْ**: sağlamlık olmaksızın şeyin içine kendini atmandır. **التَّتَيُّعُ**: kusmadır; o **مُتَتَيِّعٌ**’dır. Ve kusunca **تاع** etmiştir; başkası da onu **أتاعه** eder; yani: onu kusturur.
