# ثأر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%A3%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثأر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ثأر

ث أ ر
ثأرت فلاناً بحميمي إذا قتلته بـه‏.‏
وثـأرت حميمـي وبحميمـي إذا قتلـت قاتلـه فعـدوّك مثئـور وحميمك مثئور به‏.‏
قال قيس بن الخطيم‏:‏ ثأرت عدياً والخطيم فلم أضع وصية أشياخ جعلـت إزاءهـا وقال كبشة‏:‏ فـإن أنتم لم تأثروا بأخيكم فمشوا بآذان النعام المصلم وثأري عند فلان‏.‏
أي ذحلي وأنا أطلب ثأري عنده‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ وقوفاً بها صحبي علـيّ كأننـي بها سلم في كف صاحبـه ثـأر وفلان ثأري أي الذي عنده ذحلي وهو قاتل حميمه‏.‏
قال‏:‏ قتلت به ثأري وأدركت ثؤرتي إذا ما تناسى ذحله كل غيهب ويقال للثائر أيضاً‏:‏ ثأر فكل واحد من الطالب والمطلوب ثأر صاحبه وكل واحد منهما يقول فلان ثأري أحدهما كالصيد والثاني كالعدل‏.‏
ويجوز أن يكون الذي بمعنى الثائر محذوفاً من الثائر كالشاك واللاث من الشائك واللائث فلا تهمز ألفه كما لا تهمز ألفاهما لأنها ألف فاعل‏.‏
وأدرك فلان ثأراً منيماً وأصاب الثأر المنيم إذا قتل نبيلاً فيه وفاء لطلبته‏.‏
وجمع الثأر الذي هو معنًى فقيل‏:‏ يا لثارات الحسين أريد‏:‏ تعالين يا ثاراته أي يا ذحوله فهو أوان طلبكن‏.‏
قال حسان‏:‏ إني لمنهم وإن غابوا وإن شهدوا حتى الممات وما سميت حسانا لتسمعـن وشيكـاً فـي دياركـم الله أكبر يا ثارات عثماناً وأثأإرت من فلان إذا أخذت ثأرك‏.‏
واستثأر ولي القتيل إذا استغاث ليثأر بمقتوله‏.‏
قال‏:‏ إذا جاءهم مستثئر كان نصره دعاء ألا طيروا بكل وأي نهـد ومن المجاز‏:‏ لا ثأرت فلاناً يداه أي لا نفعتاه مستعار من ثأرت حميمي إذا قتلت به‏.‏

### Türkçe

ث أ ر
**ثأرت** falancayı yakınım için, onu onunla öldürdüğüm zaman.
Ve **ثـأرت** yakınımı ve yakınım ile, onun katilini öldürdüğüm zaman; böylece düşmanın **مثئـور**dur ve yakının onunla **مثئور**dur.
Kays b. el-Hatîm dedi:
Adiyy’i ve el-Hatîm’i **ثأرت** ettim; (ben) vasiyetini zayi etmedim; (ben) onu karşısına koyduğum ihtiyarların (vasiyetini).
Ve Kabşe dedi:
Eğer siz kardeşiniz için **تأثروا** etmezseniz, kesilmiş devekuşu kulaklarıyla yürüyün.
Ve **ثأري** falancanın yanındadır.

Yani benim kan davamdır; ve ben **ثأري**ni onun yanında talep ediyorum.
el-Ferazdak dedi:
Orada durarak, arkadaşlarım bana karşı; sanki ben, onun **ثأر**ı olan bir sahibinin avucunda bir merdivenim.
Ve falanca **ثأري**dir; yani benim kan davamın onda olduğu kimsedir; ve o, onun yakınının katilidir.
Dedi:
Onunla **ثأري**ni öldürdüm ve **ثؤرتي**me eriştim; her karanlık, kan davasını unuttuğu zaman.
Ve **الثائر**e de denilir: **ثأر**; böylece talep edenin ve talep edilenin her biri, sahibinin **ثأر**ıdır; ve ikisinden her biri “falanca **ثأري**dir” der; ikisinden biri av gibi, ikincisi de adalet gibi.

Ve caizdir ki, **الثائر** manasındaki (kelime), **الثائر**den hazfedilmiş olsun; **الشاك** ve **اللاث** gibi, **الشائك** ve **اللائث**ten; böylece onun elif’i hemzelenmez; onların ikisinin elif’i hemzelenmediği gibi; çünkü o, fâil elif’idir.

Ve falanca, uyuyan bir **ثأراً**a erişti; ve **الثأر المنيم**e isabet etti; onda, talep edene vefa bulunan soylu birini öldürdüğü zaman.

Ve mana olan **الثأر**ın çoğulu (getirildi); böylece denildi: “Ya **لثارات الحسين**”; murad: “Gelin, ey onun **ثاراته**i”; yani “ey onun kan davaları”; artık sizin talebinizin vaktidir.
Hassân dedi:
Şüphesiz ben onlardanım; ister gaip olsunlar ister hazır bulunsunlar; ölüme kadar. Ve ben Hassân diye adlandırılmadım.
Elbette pek yakında diyarlarınızda işiteceksiniz: “Allah en büyüktür; ey **ثارات عثماناً**!”
Ve **أثأإرت** falancadan, **ثأر**ını aldığın zaman.

Ve **استثأر** öldürülenin velîsi, öldürüleni için kan davası güdülsün diye feryat edip yardım istediği zaman.
Dedi:
Onlara bir **مستثئر** geldiği zaman, onun yardımı bir duadır: “Haydi, her (şey) ile uçmayın!” ve “Ey nehd!”

Ve mecazdan: “Falancayı iki eli **ثأرت** etmedi”; yani “ikisi ona fayda vermedi”; **ثأرت حميمي**den, “onu onunla öldürdüğüm zaman”dan ödünç alınmıştır.
