# ثأل (ث-أ-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%A3%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - أ - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الثاء واللام و و ا ي ء معهما
ث و ل، و ث ل، ل و ث، و ل ث، ل ث ي، ث ي ل، ل ي ث، ث أ ل، أ ث ل
ثول:
الثَّوْل: الذَّكَرُ من النَّخل، ويُقال: الثَّوْلُ: جماعة النَّحْل، لا واحِدَ له.
والثَّوَلُ: شِبْه جُنُونٍ في الشّاء، يقال: شاةٌ ثَوْلاء، وقد ثَوِلَتْ تَثْوَلُ ثَوَلاً، والذَّكر: أثول.
وثل:
واثلة كلّ شيءٍ: أصله.. و واثلة: اسمُ رَجُلٍ.
لوث:
اللَّوْثُ: إدارة الإزارِ والعِمامةِ ونحوهما مرّتين، والكَوْرُ في العِمامةِ أَحسَنُ.
واللَّوْثُ: في ثِقَلِ الجِسْمِ لكثرة اللَّحْم.. ناقةٌ ذاتُ لَوث ولا يَمْنَعُها ذلك من السُّرْعة، قال:
بذاتِ لَوْثٍ عَفَرنـاةٍ إذا عَـثَـرَتْ		فالتَّعْسُ أَدْنَى لها من أَنْ أَقُولَ: لَعا
وأصابتنا ديمةٌ لَوْثاء، أي تُلوِّثُ النّبات بعضه على بعض كتلويثك التِّبن بالقتّ، وفي كلّ شيء، وكذلك التَلَوُّث في الأمر. واللاّئثُ من الشَّجر والنّبات: ما التبس بعضه على بعض. تقول العرب: لائث، ولاثٌ، على القلب، قال العجّاج: لاثٌ بها الأَشاءُ والعُبريُّ
ولث:
الوَلْثُ: عَقدُ العَهْدِ بينَ القَوْمِ، يقال: كان بينهم وَلْثٌ من العهد.
لثي:
اللَّثَى: ما سال من ساق الشَّجَر خاثراً.
واللَّثا: وطءُ الأَخْفاف، إذا كان معه ندى من ماءٍ أو دَمٍ.
ولَثِيَتِ الشَّجرة لَثىً إذا وقع فيها اللَّثَى، وأَلْثَتْ ما حَوْلها فهي مُلْثِيةٌ إذا لطّخته به.
ثيل:
الثَّيلُ: جراب قُنْبِ البعير، وقيل: بل هو قَضِيبُه، لا يقال القُنْب إلا للفرس.
جَمَلٌ أَثيَلُ: عظيم الثَّيل، وجمالٌ ثِيلٌ.
والثِّيل: نباتٌ يَشْتَبِكُ في الأرض. والثَّيِّلُ: حَشيشٌ.
ليث:
تَلَيَّثَ الرّجلُ، إذا صار لَيْثِيَّ الهَوَى، يعني: بني ليّث، وليّث مثلُه، قال رؤبة: دونَك مَدْحاً من أَخٍ مُلَيَّثِ ولا يَثتُ فلاناً، إذا زاولته مزاولةَ اللَّيْثِ من الشِّدَّة والممارسة، قال العجّاج: شَكْسٌ إذا لايَثْته، لَيْثِيُّ
ثال:
والثُّؤْلُولُ: خراج، ويُقالُ من الثُّؤْلُولِ: ثُؤلِلَ الرَّجُلُ، وقد تَثَأْلَلَ جَسَدُه بالثَّآليل.
أثل:
الأَثلُ: شَجَرٌ يُشْبِهُ الطَّرْفاء، إلاّ أنّه أَعظَمُ مِنْها وأَجْودُ منها عُودا، تُصْنَعُ منه الأَقداحُ الصُّفْر الجياد.
وتقول: أَثَّلَ اللهُ مالَهُ، أي: كَثَّره، وقد أُثِلَّ فُلانٌ تأثيلاً، إذا كَثُرَ مالُه.. وتَأَثَّل مُلْكُهُ وأموالُه.. وتأثَّل فلانٌ: في مَعْنى أَثَّل... قال: أثّل مُلْكاً خِندِفاً فَدَعَما وقد أَثَلَ يَأْثِلُ أُثُولاً، وهو آثل، قال رؤبة: رِبابةً رُبَّتْ ومُلْكاً آثِلا

##### Türkçe

باب **الثاء** ve **اللام** ve **و** ve **ا** ve **ي** ve **ء** onlarla birlikte

**ث و ل**، ve **و ث ل**، **ل و ث**، ve **و ل ث**، **ل ث ي**، **ث ي ل**، **ل ي ث**، **ث أ ل**، **أ ث ل**

**ثول**:
**الثَّوْل**: hurmadan olan erke(k)tir; ve denilir: **الثَّوْلُ**: arıların topluluğu; onun için tekil yoktur.
Ve **الثَّوَلُ**: koyunda deliliğe benzer (bir hâl)dir; denilir: **شاةٌ ثَوْلاء**; ve **ثَوِلَتْ تَثْوَلُ ثَوَلاً**; ve erkek: **أثول**.

**وثل**:
Her şeyin **واثلة**si: onun aslıdır.. ve **واثلة**: bir adamın adıdır.

**لوث**:
**اللَّوْثُ**: izarı ve sarığı ve benzerlerini iki kere dolamaktır; ve sarıktaki **الكَوْرُ** daha güzeldir.
Ve **اللَّوْثُ**: etin çokluğundan bedenin ağırlığında (olan şey)dir.. **ناقةٌ ذاتُ لَوث**; ve bu, onu süratten alıkoymaz, dedi ki:
بذاتِ لَوْثٍ عَفَرنـاةٍ إذا عَـثَـرَتْ		فالتَّعْسُ أَدْنَى لها من أَنْ أَقُولَ: لَعا
Ve bize **ديمةٌ لَوْثاء** isabet etti; yani, bitkiyi, senin samanı yoncayla kirletmen gibi, onun bir kısmını bir kısmı üzerine kirletir; ve her şeyde (böyledir); ve işte **التَلَوُّث** de böyledir. Ve ağaçtan ve bitkiden **اللاّئثُ**: onun bir kısmının bir kısmına karışmış olduğu şeydir. Araplar der: **لائث** ve **لاثٌ**; kalb üzere (yani yer değiştirme ile), **العجّاج** dedi ki: **لاثٌ بها الأَشاءُ والعُبريُّ**

**ولث**:
**الوَلْثُ**: kavim arasında ahdi bağlamaktır; denilir: aralarında ahidden bir **وَلْثٌ** vardı.

**لثي**:
**اللَّثَى**: ağacın gövdesinden pıhtılaşmış olarak akan şeydir.
Ve **اللَّثا**: toynakların basmasıdır; yanında sudan veya kandan bir nem bulunduğu zaman.
Ve ağaç **لَثِيَتِ** **لَثىً**; onda **اللَّثَى** vuku bulduğu zaman; ve çevresini **أَلْثَتْ**; o, onunla kirlettiği zaman **مُلْثِيةٌ**dir.

**ثيل**:
**الثَّيلُ**: devenin **قُنْب**ünün torbasıdır; ve denildi: bilakis o, onun kamışıdır; **القُنْب** ancak at için söylenir.
**جَمَلٌ أَثيَلُ**: **الثَّيل**i büyük (olan); ve **جمالٌ ثِيلٌ**.
Ve **الثِّيل**: yerde birbirine dolaşan bir bitkidir. Ve **الثَّيِّلُ**: bir ottur.

**ليث**:
Adam **تَلَيَّثَ** etti; **لَيْثِيَّ الهَوَى** olduğu zaman; yani: **بني ليّث**; ve **ليّث** onun gibidir; **رؤبة** dedi ki: **دونَك مَدْحاً من أَخٍ مُلَيَّثِ** Ve falan kimseyi **لا يَثتُ**; onu, şiddet ve alıştırma bakımından aslanın (**اللَّيْث**) müzâvelesi gibi müzâvele ettiğin zaman; **العجّاج** dedi ki: **شَكْسٌ إذا لايَثْته، لَيْثِيُّ**

**ثال**:
Ve **الثُّؤْلُولُ**: bir çıbandır; ve **الثُّؤْلُولِ**den denilir: adam **ثُؤلِلَ** etti; ve cesedi, siğillerle **تَثَأْلَلَ** etti.

**أثل**:
**الأَثلُ**: **الطَّرْفاء**ya benzeyen bir ağaçtır; ancak o, ondan daha büyüktür ve ondan odunca daha iyidir; ondan iyi sarı kadehler yapılır.
Ve dersin: Allah onun malını **أَثَّلَ** etti; yani: onu çoğalttı; ve falan kimse **تأثيلاً** olarak **أُثِلَّ** oldu; malı çoğaldığı zaman.. ve mülkü ve malları **تَأَثَّل** etti.. ve falan kimse **تأثَّل** etti: **أَثَّل** mânâsında... dedi ki: **أثّل مُلْكاً خِندِفاً فَدَعَما** Ve **أَثَلَ يَأْثِلُ أُثُولاً**; ve o, **آثل**dir; **رؤبة** dedi ki: **رِبابةً رُبَّتْ ومُلْكاً آثِلا**

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ث أ ل
تثألل جسده‏:‏ خرجت به الثآليل وقد ثؤلل الرجل‏.‏

##### Türkçe

ث أ ل
**تثألل جسده**: onda **الثآليل** çıktı; ve adam **ثؤلل** oldu.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الثُّؤْلُول: واحد الثَّآليل. المحكم: الثُّؤْلول خُرَاجٌ، وقد ثُؤْلِل الرجلُ وقد تَثَأْلَلَ جسدُه بالثَّآليل. وفي الحديث في صفة خاتم النبوّة: كأَنه ثَآلِيل؛ الثآليل: جمع ثُؤْلُول وهو الحَبَّة تظهر في الجِلد كالحِمَّصة فما دونها. والثُّؤْلول: حَلَمَة الثدي؛ عن كراع في المنجد، والله أَعلم.

##### Türkçe

**الثُّؤْلُول**: **الثَّآليل**’den bir tanedir. **المحكم**: **الثُّؤْلول** bir çıbandır; ve (denir ki) adam **ثُؤْلِل** oldu; ve bedeni **الثَّآليل** ile **تَثَأْلَلَ** oldu. Ve hadiste nübüvvet mührünün vasfında: sanki o **ثَآلِيل** gibidir; **الثآليل**: **ثُؤْلُول**’un çoğuludur; o, deride nohut gibi, ondan daha küçük (boyutta) görünen tanedir. Ve **الثُّؤْلول**: memenin ucu (meme başı)dır; **المنجد**’de **كراع**’dan (naklen); ve Allah daha iyi bilir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ث أ ل * * الثُّؤْلُولُ * واحد الثآليل

##### Türkçe

* ث أ ل * * **الثُّؤْلُولُ** * **الثآليل**’in bir tanesi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الثؤلول، كزنبور: حلمة الثدي عن كراع في المنجد، على التشبيه. الثؤلول: بثر صغير صلب مستدير، على صور شتى، فمنه منكوس، منه متشقق ذو شظايا، منه متعلق منه مسماري عظيم الرأس، مستدق الأصل، منه طويل معقف، منه منفتح، وكله من خلط غليظ يابس، بلغمي أو سوداوي، أو مركب منهما، ج: ثآليل، وقد ثؤلل الرجل بالضم: خرجت به الثآليل وتثألل جسده بالثآليل.

##### Türkçe

**الثؤلول**، **كزنبور**: **حلمة الثدي** hakkında, **المنجد**’de **كراع**’dan (naklen); benzetme üzere.

**الثؤلول**: çeşitli suretler üzere; küçük, sert, yuvarlak bir kabarcık. Ondan ters dönmüş olan vardır; ondan çatlamış, kıymıklı olan vardır; ondan asılı olan vardır; ondan çivi gibi, başı büyük, kökü ince olan vardır; ondan uzun, eğri olan vardır; ondan açılmış olan vardır. Hepsi, balgamî veya sevdâvî yahut ikisinden mürekkep; kalın, kuru bir hılttandır. Çoğulu: **ثآليل**. Ve adam **ثؤلل** (zamme ile): onda **ثآليل** çıktı; ve bedeni **ثآليل** ile **تثألل** oldu.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A3%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

ثُؤْلِلَ
Q. Q. 1 ثُؤْلِلَ ذ He (a man, M, Mgh) had  ثَآلِيل [i. e. warts] come forth upon him. (M, Mgh, K.)

تَثَأْلَلَ جَسَدُهُ
Q. Q. 2 تَثَأْلَلَ جَسَدُهُ ذ (T, M, K) بِالثَّآلِيلِ (T, TA) His person had ثَآلِيل [or warts] come forth upon it. (T, M, K.)

ثُؤْلُولٌ
ثُؤْلُولٌ ذ , (T, S, M, &c.,) which may also be pronounced with the ء suppressed, [ثُولُولٌ,] (Msb,) [A wart; thus called in the present day;] a certain excrescence (M, Mgh, K) on the person of a man, (Mgh,) small, (K,) hard, and round, (Mgh, K,) and of various forms; one description being inverted; another, cracked and scabrous; another, pendent; another, nail-shaped, large in the head and slender at the root; another, long, and bent backward; another, opened; all arising from a thick, tough humour, phlegmatic, or bilious, or a compound of both these kinds: (K, TA:) pl. ثَآلِيلُ. (T, S, Mgh, Msb, K.) ― -b2- Also, (as being likened to the excrescence above mentioned, TA,) The nipple of the breast. (Kr, M, K.)

##### Türkçe

ثُؤْلِلَ
Q. Q. 1 **ثُؤْلِلَ** ذ O (bir adam, M, Mgh) üzerinde **ثَآلِيل** [yani siğiller] çıkmıştı. (M, Mgh, K.)

تَثَأْلَلَ جَسَدُهُ
Q. Q. 2 **تَثَأْلَلَ جَسَدُهُ** ذ (T, M, K) **بِالثَّآلِيلِ** (T, TA) Onun bedeni üzerinde **ثَآلِيل** [yahut siğiller] çıkmıştı. (T, M, K.)

ثُؤْلُولٌ
**ثُؤْلُولٌ** ذ , (T, S, M, &c.,) ki ayrıca **ء** düşürülerek [**ثُولُولٌ**] şeklinde de telaffuz edilebilir, (Msb,) [bir siğil; böylece günümüzde adlandırılır;] bir adamın bedeninde (Mgh,) küçük, (K,) sert ve yuvarlak, (Mgh, K,) ve çeşitli şekillerde olan belirli bir çıkıntı; bir türü ters çevrilmiş; bir başkası çatlak ve pürtüklü; bir başkası sarkık; bir başkası tırnak biçimli, baş kısmı büyük ve kök kısmı ince; bir başkası uzun ve geriye doğru bükülmüş; bir başkası açılmış; hepsi kalın, sert bir hıltan, balgamî yahut safravî, yahut bu iki türün bileşiğinden meydana gelir: (K, TA:) çoğulu **ثَآلِيلُ**. (T, S, Mgh, Msb, K.) ― -b2- Ayrıca, (yukarıda zikredilen çıkıntıya benzetilmesi bakımından, TA,) memenin ucu. (Kr, M, K.)
