# ثرمط (ث-ر-م-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - ر - م - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الثُّرْمُطةُ والثُّرَمِطةُ على مثال عُلَبِطةٍ؛ الأَخيرة عن كراع: الطين الرَّطْبُ؛ قال الجوهري: لعل الميم زائدة. الفراء: وقع فلان في ثُرْمُطةٍ أَي في طين رطْب.
قال شمر: واثْرَنْمَط السِّقاء إِذا انْتَفَخ؛ وأَنشد ابن الأَعرابي: تأْكلُ بَقْل الرِّيفِ حتى تَحْبَطا،
فبَطْنُها كالوَطْبِ حين اثْرَنْمَطا
والاثْرِنْماطُ: اطْمِحْرارُ السِّقاء إِذا راب ورَغا، وكَرْثأَ إِذا ثَخُنَ اللبن عليه كَرْثَأَةً مثلَ اللِّبإِ الخَثِرِ.
أَبو عمرو: الثُّرْمُوطُ الرجل العظيمُ اللُّقَمِ الكثير الأَكْل.

##### Türkçe

**الثُّرْمُطةُ** ve **الثُّرَمِطةُ**, **عُلَبِطةٍ** vezni üzerinedir; sonuncusu Kırâ‘dan: ıslak çamur; Cevherî dedi: mîm herhâlde ziyadedir. Ferrâ: Falan kimse **ثُرْمُطةٍ** içine düştü, yani ıslak çamura.

Şemmer dedi: **واثْرَنْمَط** tulum, şiştiği zaman; ve İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
Rîfin otunu yer, ta ki şişinceye kadar,
karnı, **اثْرَنْمَطا** ettiği vakit kırba gibi.

**والاثْرِنْماطُ**: tulumun, ekşiyip köpürdüğü zaman kızarması; ve **كَرْثأَ**: süt onun üzerinde koyulaştığı zaman, **كَرْثَأَةً** olarak, katı **اللِّبإِ** gibi, yoğun.

Ebû Amr: **الثُّرْمُوطُ** çok lokmalı, çok yiyen iri adamdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الثرمطة، بالضم، كتبه بالأحمر على أنه مستدرك على الجوهري، وليس كذلك، بل ذكره في آخر مادة ثرط، وقال: هو الطين الرطب، ولعل الميم زائدة، وكأن المصنف قلد الصاغاني حيث قال: أهمله الجوهري، والميم أصلية. وهبك أن الميم أصلية فما معنى قوله: أهمله، مع أنه لم يهمله، وكأن عنده إذا لم يذكر الحرف في موضعه فكأنه أهمله، وهو غريب يتنبه له، وكثيرا ما يقلده المصنف، كما سبقت الإشارة إليه مرارا. وسيأتي أيضا مثل ذلك في مواضع كثيرة ننبه عليها، إن شاء الله تعالى، وزاد الفراء الثرمطة، كعلبطة: الطين الرطب، أو الرقيق، وفيه لف ونشر مرتب، ونسب صاحب اللسان الأخيرة إلى كراع، وفسره بالطين الرطب. وثرمطت الأرض: صارت ذات ثرمط. وفي التكملة: أي وحلت، وفي العباب: صارت ذات طين رقيق. وقال ابن عباد: نعجة ثرمط، بالكسر: كبيرة تثرمط المضغ، وذلك أن تسمع له صوتا. وقال شمر: اثرمط السقاء، هكذا في النسخ، ومثله في العباب، وفي التكملة واللسان: اثرنمط السقاء، إذا انتفخ، وأنشد ابن الأعرابي:
  تأكل بقل الريف حتى تحبطـا
  فبطنها كالوطب حين اثرنمطا
  أو جائش المرجل حين غطغطا وفي اللسان: الاثرنماط: اطمحرار السقاء إذا راب ورغا. ومن المجاز: اثرمط الغضب، أي غلب فانتفخ الرجل عند ظهوره. كما في العباب. ومما يستدرك عليه: الثرموط، بالضم: الرجل العظيم اللقم، الكثير الأكل.

##### Türkçe

**الثرمطة**, zamme ile; onu kırmızıyla, **الجوهري** üzerine müstedrek olduğu üzere yazdı; ve öyle değildir; bilakis onu **ثرط** maddesinin sonunda zikretti ve dedi ki: o, **الطين الرطب**tur; ve muhtemelen **الميم** ziyadedir; ve sanki musannif, **الصاغاني**’yi taklit etti; hani o dedi ki: **الجوهري** onu ihmal etti, ve **الميم** aslidir. Diyelim ki **الميم** asildir; o hâlde “ihmal etti” sözünün manası nedir, hâlbuki onu ihmal etmemiştir; ve sanki onun yanında, eğer harfi yerinde zikretmezse, sanki onu ihmal etmiş gibidir; ve bu, gariptir, ona dikkat edilir; ve musannif onu çokça taklit eder; daha önce ona defalarca işaret edildiği gibi. Ve yüce Allah dilerse, bunun benzeri de birçok yerlerde gelecektir; onlara dikkat çekeceğiz. Ve **الفراء**, **الثرمطة**’yı ziyade etti; **كعلبطة**: **الطين الرطب** yahut ince (olan); ve onda tertipli bir sarma ve yayma vardır; ve **صاحب اللسان**, sonuncuyu **كراع**’a nisbet etti ve onu **الطين الرطب** ile tefsir etti. Ve “**ثرمطت الأرض**”: **ثرمط** sahibi oldu. Ve **التكملة**’de: yani çamurlandı. Ve **العباب**’da: ince çamur sahibi oldu. Ve **ابن عباد** dedi: “**نعجة ثرمط**”, kesre ile: büyük; çiğnemeyi **تثرمط** eder; ve bu, ona bir ses işitmen demektir. Ve **شمر** dedi: “**اثرمط السقاء**”; nüshalarda böyledir; ve **العباب**’da da onun gibidir; ve **التكملة** ve **اللسان**’da: “**اثرنمط السقاء**”, şiştiği zaman. Ve **ابن الأعرابي** inşad etti:
  Kırın otunu yer, ta ki şişinceye kadar
  Böylece karnı, şiştiği vakit tulum gibi
  Yahut kaynayan kazan gibi, kaynadığı vakit. Ve **اللسان**’da: “**الاثرنماط**”: bozulup köpürdüğü zaman kırbanın kabarıp şişmesi. Ve mecazdan: “**اثرمط الغضب**”, yani galip geldi; böylece ortaya çıkışı sırasında adam şişti. **العباب**’da olduğu gibi. Ve ona müstedrek olanlardandır: “**الثرموط**”, zamme ile: lokması büyük olan, çok yiyen adam.
