# ثرمل (ث-ر-م-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - ر - م - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الثّاء والرّاء
ث ر م ل، ب ر ث ن
ثرمل:
ثَرْمَلَ القَوْمُ من الطَّعامِ والشَّرابِ ما شاءوا، أي: أكلوا.
والثُّرْمُلَةُ: من أسماء الثّعالب.
برثن:
البَراثِنُ، وواحدها: البُرْثُنُ: مَخالِبُ الأَسَد. وقالوا: كأنَّ بَراثِنَهُ الأَشافي.

##### Türkçe

باب **الثّاء** و**الرّاء**
**ث ر م ل**، **ب ر ث ن**
**ثرمل**:
**ثَرْمَلَ القَوْمُ** **من الطَّعامِ** و**الشَّرابِ** **ما شاءوا**، yani: yediler.
Ve **الثُّرْمُلَةُ**: tilkilerin adlarından biridir.
**برثن**:
**البَراثِنُ** ve onun teki: **البُرْثُنُ**: aslanın pençeleri. Ve dediler ki: sanki onun **بَراثِنَهُ** **الأَشافي**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الثَرْمَلَةُ: سُوءُ الأكل وأن لا يباليَ الإنسانُ كيف كان أكلُه، فتراث يتناثر على لحيته ويلطِّخ يديه. والثُرْمُلَةُ: بالضم: أنثى الثعالبِ.

##### Türkçe

**الثَرْمَلَةُ**: yemeğin kötülüğü ve insanın yemesinin nasıl olduğuna aldırmaması; öyle ki kırıntılar sakalına saçılır ve ellerini kirletir. Ve **الثُرْمُلَةُ**: (ضم ile) dişi tilkiler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ثَرْمَل القومُ من الطعام والشراب ما شاؤوا أَي أَكلوا.
والثَّرْمَلة: سوء الأَكل وأَن لا يبالي الإِنسان كيف كان أَكْلُه ويُرَى الطعامُ يتناثر على لحيته وفمه ويلطخ يديه. وثَرْمَل الطعامَ: لم يُحْسِن صناعته ولم يُنْضِجْه صانعُه ولم يَنْفُضه من الرماد حين يَمُلُّه، قال: ويُعْتَذر إِلى الضيف فيقال قد ثَرْمَلْنا لك العَمل أَي لم نَتَنَوَّق فيه ولم نُطَيِّبه لك لمكان العَجَلة. وثَرْمَل اللحمَ: لم يُنْضِجْه. وثَرْمَلَ الرجلُ إِذا لم يُنْضِجْ طعامه تعجيلاً للقِرَى. وثَرْمَل عمله: لم يَتَنَوَّق فيه. وثَرْمَل: سَلَح كذَرْمَل؛ قال الراجز:
وإِن حَطَأْت كتِفَيْه ثَرْمَلا،
وخَرَّ يَكْبُو خَرَعاً وهَوْذَلا
هَوْذَل: قَذَف ببوله. وثَرْمَل وذَرْمَل: سَلَح. والثُّرْمُل: دابّة؛ عن ثعلب ولم يُحَلِّها.
والثُّرْمُلة، بالضم: من أَسماء الثعالب، الأَصمعي: الأُنثى من الثعالب ثُرْمُلة، بالضم. والثُّرْمُلة: الفَرْق الذي وَسَطَ ظاهر الشَّفَة العُلْيا. والثُّرْمُلة: البَقِيَّة من التَّمْر وغيره. وبَقِيَتْ ثُرْمُلة في الإِناء أَي بَقِيّة من بُرٍّ أَو شعير أَو تمر. وثُرْمُلة: اسم رجل؛ قال:
ذَهَبَ لَمّا أَن رآها ثُرْمُلَه،
وقال: يا قَوْمِ رأَيتُ مُنْكَرَه

##### Türkçe

**ثَرْمَل** kavim, yiyecek ve içecekten dilediklerini **ثَرْمَل** etti; yani yediler.

**الثَّرْمَلة**: yemenin kötülüğü ve insanın yemesinin nasıl olduğuna aldırmaması; yiyeceğin sakalına ve ağzına saçılır görülmesi ve ellerini kirletmesi. **ثَرْمَل** yiyeceği: yapımını iyi yapmadı; onu yapan pişirmedi ve onu (küllerden) silkmedi, onu (küllere) gömdüğünde bıktığı vakit; dedi ki:

Ve misafire özür beyan edilir de şöyle denir: Sana işi **ثَرْمَلْنا** ettik; yani onda özenmedik ve acele sebebiyle onu senin için hoş kılmadık. **ثَرْمَل** eti: onu pişirmedi. Adam **ثَرْمَلَ** etti; yiyeceğini, ikramı çabuklaştırmak için pişirmediği zaman. **ثَرْمَل** işini: onda özenmedi. Ve **ثَرْمَل**: **ذَرْمَل** gibi dışkıladı; râciz dedi ki:

Ve eğer iki omzunu **حَطَأْت** ettiysen, **ثَرْمَلا** etti,
Ve düştü; sendeleyerek, gevşeklik ve **هَوْذَلا** ile.

**هَوْذَل**: idrarıyla fışkırttı. **ثَرْمَل** ve **ذَرْمَل**: dışkıladı. **الثُّرْمُل**: bir hayvan; Sa‘leb’den; onu açıklamadı.

**الثُّرْمُلة** (ötre ile): tilkilerin adlarındandır. el-Asma‘î: tilkilerin dişisi **ثُرْمُلة**’dir (ötre ile). **الثُّرْمُلة**: üst dudağın dış yüzünün ortasında olan yarık. **الثُّرْمُلة**: hurma ve başkasından arta kalan. Ve kapta bir **ثُرْمُلة** kaldı; yani buğdaydan yahut arpadan yahut hurmadan bir kalıntı. **ثُرْمُلة**: bir adamın adı; dedi ki:

Onu **ثُرْمُلَه** görünce gitti,
Ve dedi: Ey kavm! Ben onun inkâr edilesini gördüm.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B1%D9%85%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ثرمل ثرملة: سلح كذرمل. ثرمل: أكل اللحم. ثرمل اللحم: لم ينضجه، أو ثرمل لم ينضج طعامه تعجيلا للقرى عن ابن الأعرابي. أو ثرمل لم ينفض ملته من الرماد لذلك ويعتذر إلى الضيف فيقول: قد ثرملنا لك، عن ابن السكيت. ثرمل الطعام: لم يحسن أكله فانتثر على لحيته وفمه ولطخ يديه. ثرمل عمله: لم يتنوق فيه ولم يطيبه، لمكان العجلة. ثرمل كقنفذ: دابة عن ثعلب، ولم يحلها. وأم ثرمل: الضبع الثرملة كقنفذة: النقرة في ظاهر الشفة العليا، عن ابن عباد. الثرملة: البقية في الإناء من التمر وغيره، يقال: بقيت في الإناء ثرملة. الثرملة: الثعلب أو أنثاه. ثرملة بلا لام: اسم رجل، قال:
  ذهب لما أن راها ثرمله
  وقال يا قوم رأيت منكره

##### Türkçe

**ثرمل** **ثرملة**: **سلح** etti; **ذرمل** gibi. **ثرمل**: eti yedi. **ثرمل** eti: onu pişirmedi; yahut **ثرمل**: yemeğini, ikramı aceleye getirmek için pişirmedi; İbnü’l-A‘râbî’den. Yahut **ثرمل**: bunun için külün içinden külünü silkeleyip ayırmadı; ve misafire özür beyan eder, şöyle der: “Senin için **ثرملنا** ettik”; İbnü’s-Sikkît’ten. **ثرمل** yemeği: onu yemesini güzel yapmadı da sakalının ve ağzının üzerine dağıldı ve ellerini lekeledi. **ثرمل** işini: onda itinâlı davranmadı ve onu güzelleştirmedi; acelelik sebebiyle. **ثرمل** (قنفذ gibi): Sa‘leb’den bir hayvandır; onu açıklamadı. Ve **أم ثرمل**: **الضبع الثرملة**. **كقنفذة**: üst dudağın dış tarafındaki çukur; İbn Abbâd’dan. **الثرملة**: kapta hurmadan ve başkasından kalan artık; “kapta **ثرملة** kaldı” denir. **الثرملة**: tilki yahut onun dişisi. **ثرملة** (lâmsız): bir adam adıdır; dedi ki:
  “Gitti; onu gördüğü vakit **ثرمله** (idi)
  Ve dedi: Ey kavm, ben onun münkerini gördüm.”
