# ثطا — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B7%D8%A7/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B7%D8%A7/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثطا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B7%D8%A7.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: ثطا

ط ث ( وايء )
ثطا ، ثاط ، وطث ، طثا : ( مستعملة ) .
ثطا ثطأ : أبو العباس عن ابن الأعرابي : ثَطَا إذا خَطا ، وثَطا إذا لَعِبَ بالقُلّة ، قال : والثُّطى العناكب ، والثُّطَى الخشباتُ الصِّغار .
وروى عمرُو عن أبيه : الثُّطَاةُ العَنْكبوتُ .
وقال الليث : الثَّطْأَةُ دُويبة ، يقال لها : الثُّطَاةُ ، وجاء في الحديث أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) مرّ بامرأة سوداء تُرَقِّصُ صَبِيّاً لها وهي تقول :
ذُؤَالَ يا بنِ القَرْمِ يا ذُؤَالة
يَمشي الثّطَا ويَجْلِسُ الهَبَنقَعهْ
وقال الليث : الثّطَا إفراطُ الحُمق ، يقال : رجل ثَطَ بَيِّنُ الثَّطَا ، وأرادت أنه يَمشي مشي الحَمقَى ، كما يقال : فلان يمشي
بالحمق ، ومنه قولهم : فلان من ثطاته لا يعرف قُطَاته من لَطَاتِهِ ، قال : القطاةُ موضع الرديف من الدَّابة ، واللّطاة غُرَّة الفرس ، أراد أنه لا يَعْرِف من حُمْقه مُقَدَّم الفرسِ من مُؤْخره .
ثأط : قال ويقال : إن أصل الثَّطا من الثَّأْطَةِ وهي الحَمأَة ، وقيل للذي يُفْرِطُ في الحمق : ثَأْطَةٌ مُدَّتْ بمَاءٍ وكأنه مقلوب .
أبو عبيد عن الأحمر : أنه قال : الثَّأْطَةُ والدَّكَلَةُ والعَطَّاءةُ : الحَمأَةُ .
وقال أبو عبيدة نحوه في الثَّأْطِ . وأنشد شمر لتبع :
فأتى مَغيبَ الشمسِ عِندَ غُروبِها
في عينِ ذي خُلْبٍ وثَأْطٍ حَرْمِدِ
طثا : أبو العباس عن ابن الأعرابي : طثا إذا لعِبَ بالقلة ، قال : والطّثا الخشبات الصغار .
وطث : الوَطْثُ والوَطْسُ الكَسْر ، يقال : وَطَثَه يَطِثُه وَطْثاً فهو مَوْطوث ، ووَطَسَه فهو مَوْطوس إذا تَوَطَّأَه حتى يَكْسره ) 3 ) .

### Türkçe

ط ث ( **وايء** )
**ثطا** ، **ثاط** ، **وطث** ، **طثا** : (kullanılan).
**ثطا** **ثطأ** : Ebü’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **ثَطَا**; **خَطا** ettiğinde (yani adım attığında), ve **ثَطا**; **القُلّة** ile oynadığında; dedi ki: ve **الثُّطى** örümceklerdir, ve **الثُّطَى** küçük tahta parçalarıdır.
Amr, babasından rivayet etti: **الثُّطَاةُ** örümcektir.
Leys dedi: **الثَّطْأَةُ** bir küçük canlıdır; ona **الثُّطَاةُ** denir; ve hadiste geldi ki Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) siyah bir kadının yanından geçti; o, kendisine ait bir çocuğu sallandırıyor ve şöyle diyordu:
ذُؤَالَ يا بنِ القَرْمِ يا ذُؤَالة
يَمشي **الثّطَا** ويَجْلِسُ الهَبَنقَعهْ
Leys dedi: **الثّطَا** ahmaklığın aşırılığıdır; denir ki: **رجل ثَطَ**; **بَيِّنُ الثَّطَا** (yani **الثَّطَا**sı apaçık). Ve onun muradı, ahmakların yürüyüşü gibi yürümesidir; nitekim denir ki: falan, ahmaklıkla yürür. Ve ondan onların sözü: falan, **ثطاته**sinden dolayı **قُطَاته**sini **لَطَاتِهِ**nden bilmez. Dedi ki: **القطاةُ** binek hayvanının terkisine (art kısmına) ait yerdir; ve **اللّطاة** atın alnındaki aklıktır; muradı, ahmaklığından dolayı atın önünü arkasından bilmemesidir.
**ثأط** : dedi ki: ve denir ki: **الثَّطا**nın aslı **الثَّأْطَةِ**dendir; o da **الحَمأَة**dir (çamur/bataklık çamuru). Ve ahmaklıkta aşırı gidene: **ثَأْطَةٌ** denildi; su ile uzatıldı; ve sanki ters çevrilmiş gibidir.
Ebu Ubeyd, el-Ahmer’den: onun dediğini (rivayet etti): **الثَّأْطَةُ** ve **الدَّكَلَةُ** ve **العَطَّاءةُ**: **الحَمأَة**dir.
Ebu Ubeyde, **الثَّأْطِ** hakkında bunun benzerini söyledi. Ve Şemmer, Tubba‘ için şu beyti okudu:
فأتى مَغيبَ الشمسِ عِندَ غُروبِها
في عينِ ذي خُلْبٍ وثَأْطٍ حَرْمِدِ
**طثا** : Ebü’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **طثا**; **القلة** ile oynadığında. Dedi ki: ve **الطّثا** küçük tahta parçalarıdır.
**وطث** : **الوَطْثُ** ve **الوَطْسُ** kırmadır; denir ki: **وَطَثَه**; **يَطِثُه**; **وَطْثاً**; o hâlde o **مَوْطوث**tur. Ve **وَطَسَه**; o hâlde o **مَوْطوس**tur; onu çiğneyip kırıncaya kadar **تَوَطَّأَه** ettiğinde. ) 3 ) .
