# ثعجر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B9%D8%AC%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثعجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ثعجر

ثعجره، أي الشيء والدم وغيره: صبه، فاثعنجر: انصب. والمثعنجرة من الجفان: المستلئة ثريدا، والتي يفيض ودكها، قال امرؤ القيس حين أدركه الموت:
  رب جفنة مثعنجره.
  وطعنة مسحنفـره.
  تبقى غدا بأنقـره. والمثعنجر: السائل من ماء أو دمع، وقد اثعنجر دمعه. واثعنجرت العين دما. والمثعنجر والمسحنفر: السيل الكثير. واثعنجرت السحابة بقطرها، واثعنجر المطر نفسه يثعنجر اثعنجارا.

  عن ابن الأعرابي: المثعنجر بفتح الجيم والعرانية: وسط البحر. قال الليث: وليس في البحر ما يشبهه كثرة، ويوجد في النسخ هنا ماء يشبهه، والصواب ما ذكرنا، وهو وارد في حديث علي رضي الله عنه:  يحملها الأخضر المثعنجر  . قال ابن الأثير: هو أكثر موضع في البحر ماء، والميم والنون زائدتان. وقول الجوهري، وتبعه الصغاني في العباب: إن تصغيره، أي المثعنجر، مثيعج ومثيعيج، قال ابن بري: هذا غلط والصواب ثعيجر وثعيجير، كما تقول في محرنجم: حريجم. تسقط الميم والنون لأنهما زائدتان، والتصغير والتكسير والجمع يرد الأشياء إلى أصولها. وقول ابن عباس، وقد ذكر أمير المؤمنين عليا رضي الله تعالى عنهما وعمن أحبهما وأثنى عليه، فقال: علمي إلى علمه كالقرارة في المثعنجر، أي مقيسا إلى علمه كالقرارة، أو موضوعا في جنب علمه، وموضوعة في جنب المثعنجر، والجار والمجرور في محل الحال. والقرارة: الغدير الصغير. والرواية التي ذكرها أئمة الغريب: فإذا علمي بالقرآن في علم علي كالقرارة في المثعنجر. وهكذا نقله صاحب اللسان.

### Türkçe

**ثعجره**; yani şey ve kan ve başkası: onu döktü; böylece **فاثعنجر**: aktı. Ve çanaklardan **المثعنجرة**: ثريد ile dolu olan ve yağı taşan; İmru’ul-Kays, ölüm ona yetiştiği vakit dedi:
  Nice **جفنة مثعنجره**.
  Ve bir **طعنة مسحنفـره**.
  Yarın **بأنقـره** ile kalır. Ve **المثعنجر**: su veya gözyaşından akan; ve onun gözyaşı **اثعنجر** oldu. Ve göz **اثعنجرت** kan oldu. Ve **المثعنجر** ve **المسحنفر**: çok sel. Ve bulut, damlasıyla **اثعنجرت**; ve yağmurun kendisi **اثعنجر** olur, **يثعنجر اثعنجارا**.

  İbnü’l-A‘râbî’den: **المثعنجر** (جيم’in fethiyle) ve **العرانية**: denizin ortası. el-Leys dedi: Denizde ona benzer bir şey çoklukça yoktur; ve nüshalarda burada “ona benzer su” bulunur; doğru olan, bizim zikrettiğimizdir; ve o, Ali رضي الله عنه hadîsinde vârid olmuştur:  “Onu yeşil **المثعنجر** taşır.”  İbnü’l-Esîr dedi: O, denizde suca en çok olan yerdir; ve **الميم** ve **النون** ziyadedir. Ve el-Cevherî’nin sözü, ve es-Sağânî ona el-‘Ubâb’da tâbi oldu: Onun tasğîri, yani **المثعنجر**’in, **مثيعج** ve **مثيعيج**’dir; İbn Berî dedi: Bu yanlıştır; doğru olan **ثعيجر** ve **ثعيجير**’dir; nitekim **محرنجم** hakkında **حريجم** dersin. **الميم** ve **النون** düşer; çünkü ikisi ziyadedir; ve tasğîr ve teksîr ve cem‘, şeyleri asıllarına döndürür. Ve İbn Abbâs’ın sözü: Mü’minlerin emîri Ali’yi رضي الله تعالى عنهما ve onları seveni zikretmiş ve onu övmüşken dedi ki: “Benim ilmim, onun ilmine nispetle, **المثعنجر** içindeki **القرارة** gibidir”; yani onun ilmine kıyasla **القرارة** gibidir; yahut onun ilminin yanında konulmuş; ve **المثعنجر**’in yanında konulmuş; ve câr ile mecrûr, hâl mahallindedir. Ve **القرارة**: küçük gölcük. Ve garîb imamlarının zikrettiği rivayet: “O hâlde benim Kur’ân ile ilmim, Ali’nin ilminde, **المثعنجر** içindeki **القرارة** gibidir.” Lisân sahibi onu böyle nakletti.
