# ثعج (ث-ع-ج) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B9%D8%AC

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - ع - ج
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين و الجيم والثاء معهما
)ع ث ج، ث ع ج يستعملان فقط(
عثج:
العَثَجُ والثَّعَجُ والأول أنسب: جماعة من النّاس في السَّفر. قال: ثعج:
لا هُمَّ لولا أن بِكراً دونكا
يَبَرُّك الناسُ ويَفْجُرُونكا
ما زال منّا عَثَجٌ يأتونكا
يريدون بيتك، والعَثَوْجَجُ: البعير السّريع الضّخم، المجتمع الخلق، يقال: اعثوثج اعثيثاجاً، لم يعرفه عرّام.

##### Türkçe

باب **العين** و **الجيم** و**الثاء** معهما
(**ع ث ج**، **ث ع ج** yalnızca kullanılırlar)

**عثج**:
**العَثَجُ** ve **الثَّعَجُ**; birincisi daha uygun: yolculukta insan topluluğu. Dedi: **ثعج**:
“Hayır, sen olmasaydın ki **بكراً** senden aşağıda (olaydı),
insanlar sana iyilik eder ve sana günah işlerlerdi;
bizden bir **عَثَجٌ** sana gelmeyi sürdürdü,
evini istiyorlar.”

ve **العَثَوْجَجُ**: hızlı, iri, toplu yapılı, yaşlı deve; **اعثوثج** **اعثيثاجاً** (diye) söylenir. **عرّام** onu bilmedi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والجيم والثاء
عثج ، ثعج
استعمل من وجوهه : عثج ، ثعج
عثج : قال ابن المظفر : العَثَج والثَّعج لغتان ، وأصوبهما العَثَج ، وهم جماعةٌ من الناس في السَّفر . قال الراجز :
لاهُمَّ لولا أن بكراً دونكا
يَبَرُّك الناسُ ويفجُرونكا
ما زال مِنَّا عَثَجٌ يأتونكا
ذكر هذه الأرجوزة محمد بن إسحاق في كتاب ( المَبعث ) ، وأن بعض العرب في الجاهلية ارتجزَ بها .
وقال الليث : العَثَوْثَج : البعير السَّريع الضَّخم ، يقال قد اعثوثَجَ اعثيجاجاً .
وقال ابن دريد : رأيت عَثْجاً من الناس وعَثَجاً ، أي جماعة .
وقال الفراء فيما أقرأني المنذريّ له ، ورواه عن أبي طالب عن أبيه عنه : رأيت عُثَجاً من الناس وعَثَجاً ، أي جماعة . ويقال للجماعة من الإبل تجتمع في المرعى عَثَج . وقال الراعي يصف فحلاً :
بناتُ لَبونِه عَثَجٌ إليه
يَسُفنَ اللِّيتَ منه والقَذَالا
وقال ابن الأعرابي : سألت المفضَّل عن معنى هذا البيت فأنشد :
لم تلتفتْ لِلِدَاتِها
ومَضَت على غُلَوائها
قال : قلت : أريد أبْيَنَ من هذا . قال : فأنشأ يقول :
خُمصانةٌ قَلِقٌ موشَّحُها
رُؤد الشباب غَلاَ بها عَظْمُ
يقول : من نجابة هذا الفحل ساوى بناتُ اللَّبون من بنَاته قذَالَه ؛ لحُسْن نباتها .
أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : العَثْجج : الجمع الكثير . قال : ويقال عَثِجَ يَعْثَج ، وهو أن يديم الشُّربَ شيئاً بعد شيء . وهي العُثْجة والعَثْج . ومثله غَفَق يَغفِق .

##### Türkçe

باب العين والجيم والثاء
**عثج** , **ثعج**
Kullanılmıştır, vecihlerinden: **عثج** , **ثعج**

**عثج** : İbnü’l-Muzaffer dedi: **العَثَج** ve **الثَّعج** iki lugattır; ikisinin daha isabetlisi **العَثَج**’dır. Ve onlar, seferde insanlardan bir topluluktur. Râciz dedi ki:
لاهُمَّ لولا أن بكراً دونكا
يَبَرُّك الناسُ ويفجُرونكا
ما زال مِنَّا **عَثَجٌ** يأتونكا

Bu urcûzeyi Muhammed b. İshâk ( **المَبعث** ) kitabında zikretti; ve (zikretti ki) câhiliyede Araplardan bazısı onunla irticâz etmiştir.

Leys dedi: **العَثَوْثَج**: hızlı, iri deve; “**اعثوثَجَ** **اعثيجاجاً**” denir.

İbn Düreyd dedi: İnsanlardan **عَثْجاً** ve **عَثَجاً** gördüm; yani bir topluluk.

Ferrâ, Münzirî’nin bana okuttuğu şeyde—onu Ebû Tâlib’den, o da babasından, o da ondan rivayet etti—dedi: İnsanlardan **عُثَجاً** ve **عَثَجاً** gördüm; yani bir topluluk. Ve mer‘âda toplanan develerden topluluğa **عَثَج** denir. Râ‘î bir erkeği vasfederek dedi:
بناتُ لَبونِه **عَثَجٌ** إليه
يَسُفنَ اللِّيتَ منه والقَذَالا

İbnü’l-A‘râbî dedi: Mufaddal’a bu beytin mânâsını sordum; şöyle inşâd etti:
لم تلتفتْ لِلِدَاتِها
ومَضَت على غُلَوائها

Dedi: Dedim: Bundan daha açık isterim. Dedi: Derken söylemeye başladı:
خُمصانةٌ قَلِقٌ موشَّحُها
رُؤد الشباب غَلاَ بها عَظْمُ

Diyor ki: Bu erkeğin necâbetinden, süt devesinin kızları, onun kızlarından olan **قذَالَه**’ına denk oldu; onun güzel bitişi sebebiyle.

Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: Dedi ki: **العَثْجج**: çok topluluk. Dedi: Ve “**عَثِجَ** **يَعْثَج**” denir; o, içmeyi bir şeyden sonra bir şey olarak sürdürmesidir. Ve o, **العُثْجة** ve **العَثْج**’dır. Ve onun benzeri: **غَفَق** **يَغفِق**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العَثَجُ والثَّعَجُ: لغتان وأَصوبهما العَثَجُ: جماعةُ الناس في السفر.

##### Türkçe

**العَثَجُ** ve **الثَّعَجُ**: iki lugattır (iki söyleyiştir) ve ikisinin daha doğru olanı **العَثَجُ**’dur: yolculukta insanların topluluğu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%AC/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الثعج، محركة  ، والعثج، لغتان، وأصوبهما العثج:  الجماعة  من الناس  في السفر  ، ذكره في اللسان، وغيره، وسيأتي العثج.

##### Türkçe

**الثعج** (harekeli), ve **العثج**: iki lugattır; ikisinin daha doğru olanı **العثج**’dir: yolculukta insanlardan olan topluluk; onu **اللسان**’da ve başkasında zikretti; ve **العثج** gelecektir.
