# ثعر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D8%B9%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثعر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%B9%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ثعر

باب العين والثاء والرّاء معهما
ع ث ر، ث ع ر، ر ع ث، رث ع مستعملات
عثر:
عَثَرَ الرّجل يَعْثُرِ ويَعْثُرُ عثوراً، وعثر الفرس عِثاراً إذا أصاب قوائمه شيء، فيُصرع أو يَتَتَعْتَعُ. دابّة عثور: كثيرة العثار.
وعثرَ الرّجل يعثرُ عثراً إذا اطلّع على شيء لم يطلّع عليه غيره.
وأعثرت فلاناً على فلانٍ أي: أطلعته عليه، وأعثرته على كذا. وقوله عزّ وجل: "فإِن عُثِرَ" أي: اطُّلِعَ.
والعِثْيَرُ: الغبار السّاطع. والعَثْيَرُ الأثَرُ الخفيُّ، وما رأيت له أثراً ولا عِثْيَرا.ً والعَيْثَرُ: ما قلبت من ترابٍ أو مَدَرٍ أو طينٍ بأطراف أصابع رجلَيْكَ إذا مشيت لا يرى من القدم غيره. قال:
.................. عَيْثَرْتَ طَيْرَكَ لو تَعيفُ
يقول: وقعت عليها لو كنت تعرف، أي: جزتَ بما أنت لاقٍ لكنّك لا تعرف.
والعاثور: المتالِف. قال:
وبلدةٍ كثيرةِ العاثُورِ
ثعر:
الثَّعْرُ والثُّعْرُ، لغتان، لَثىً يخرج من غصن شجرة السَّمُر، يقال: هو سمٌّ.
والثُّعْرور: الغليظ القصير من الرّجال.
والثعارير: ضربٌ من النّبات يشبه الأذْخِرَ يكون بأرض الحجاز.
رعث:
الرَّعْثةُ: تلتلة تتّخذ من جُفِّ الطَّلْعِ يُشْرَبُ بها.
والرِّعاثُ: ضربٌ من الخَرَزِ والحليّ. قال:
إذا علقت خافَ الجنان رِعاثها
وقال:
رقراقة كالرشأ المُرَعَّثِ
أي في عنقها قلائد كالرِعاث.
وكلّ مِعْلاقٍ كالقُرط والشّنْف ونحوه في آذان أو قلادة فهو رِعاثٌ، وربّما علّقت في الهودج رُعُثٌ كثيرة، وهي ذباذب يُزَيَّنُ بها الهودجُ.
ورَعْثَةُ الدّيك عُثْنونُهُ. أنشد أبو ليلى:
ماذا يُؤَرّقُني والنّومُ يَطْـرُقُـنـي		من صوتِ ذي رَعَثاتٍ ساكنِ الدّارِ
وَرَعِثَتِ العَنْز تَرْعَثُ رَعَثاً إذا ابيضّت أطرافُ رَعْثَتِها. أي: زَنَمَتها.
رثع:
رجل رَثِعٌ، وقوم رَثِعون، وقد رَثِعَ رَثَعاً، وهو الطّمع والحرص.

### Türkçe

باب العين والثاء والرّاء معهما
**ع ث ر**، **ث ع ر**، **ر ع ث**، **رث ع** مستعملات

**عثر**:
**عَثَرَ** adam **يَعْثُرِ** ve **يَعْثُرُ** **عثوراً**; ve at **عثر** **عِثاراً**: eğer onun ayaklarına bir şey isabet ederse; böylece devrilir yahut sendeleyip durur. **دابّة عثور**: çokça tökezleyen.
Ve adam **وعثرَ** **يعثرُ** **عثراً**: eğer başkasının muttali olmadığı bir şeye muttali olursa.
Ve ben falanı falana karşı **وأعثرت**; yani: onu ona muttali kıldım; ve onu şuna **وأعثرته** muttali kıldım. Ve O’nun (azze ve celle) sözü: **"فإِن عُثِرَ"**; yani: muttali olundu.
Ve **العِثْيَرُ**: yükselen toz. Ve **العَثْيَرُ**: gizli izdir; “Onun için ne bir iz gördüm ne de bir **عِثْيَرا**.” Ve **العَيْثَرُ**: yürüdüğün zaman iki ayağının parmak uçlarıyla topraktan yahut kesekten yahut çamurdan çevirdiğin şeydir; ayaktan onun dışında bir şey görünmez. Dedi ki:
.................. **عَيْثَرْتَ** **طَيْرَكَ** لو **تَعيفُ**
Der ki: bilseydin onun üzerine düşerdin; yani: karşılaşacağın şeye geçtin; fakat sen bilmezsin.
Ve **العاثور**: helâk edici. Dedi ki:
وبلدةٍ كثيرةِ **العاثُورِ**

**ثعر**:
**الثَّعْرُ** ve **الثُّعْرُ**; iki lugattır: **لَثىً**; **السَّمُر** ağacının dalından çıkan; “o zehirdir” denir.
Ve **الثُّعْرور**: erkeklerden kalın yapılı kısa olan.
Ve **الثعارير**: **الأذْخِرَ**’e benzeyen bir nebat türüdür; Hicaz toprağında bulunur.

**رعث**:
**الرَّعْثةُ**: **جُفِّ الطَّلْعِ**’dan yapılan bir sallantıdır; onunla içilir.
Ve **الرِّعاثُ**: boncuk ve süs eşyasından bir türdür. Dedi ki:
إذا علقت خافَ الجنان **رِعاثها**
Ve dedi ki:
رقراقة كالرشأ **المُرَعَّثِ**
Yani: boynunda **الرِعاث** gibi gerdanlıklar vardır.
Ve küpe ve **الشّنْف** ve benzeri gibi, kulaklarda yahut gerdanlıkta olan her asılı şey **رِعاثٌ**’tır; ve bazen **الهودج**’a çokça **رُعُثٌ** asılır; ve onlar, **الهودج**’un süslendiği püsküllerdir.
Ve horozun **ورَعْثَةُ**’si onun **عُثْنونُهُ**’dur. Ebû Leylâ inşâd etti:
ماذا يُؤَرّقُني والنّومُ يَطْـرُقُـنـي		من صوتِ ذي رَعَثاتٍ ساكنِ الدّارِ
Ve keçi **وَرَعِثَتِ** **تَرْعَثُ** **رَعَثاً**: eğer onun **رَعْثَتِها**’sının uçları beyazlarsa; yani: onun **زَنَمَتها**’sı.

**رثع**:
**رجل رَثِعٌ**; ve kavim **رَثِعون**; ve **رَثِعَ** **رَثَعاً**; ve o, tamah ve hırstır.
