# ثقب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%82%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ثقب

ثَقَبَ
1 ثَقَبَ ثقب ثقبة , (S, A, K, &c.,) aor. ثَقُبَ , (JK, Msb,) inf. n. ثَقْبٌ, (JK, S, Msb,) He made a hole in a thing (JK, * S, * A, Mgh, Msb, K) with a مِثْقَب; (A, Msb;) meaning, a hole of small size; (Mgh;) such as passed through; he perforated, bored, or pierced, it: (A, Mgh, K:) and in like manner, ↓ ثقّب, (K,) but this signifies he did so much, or to several, or many, things; (S, TA;) and ↓ تثقّب. (K, TA) You say, ثَقَبَ الدُّرَّ [He bored, or perforated, or pierced, the pearls]; (A, TA;) and الاُّذُنَ [the ear]. (Mgh.) And ثَقَبَ القَرْحَ He pierced, or punctured, the purulent pustule, in order that the fluid, or water, in process of excretion, might issue. (A, TA.) And ثَقَبَ الحَلَمُ الجِلْدَ The [ticks called] حَلَم pierced holes in the skin. (A, TA.) And البَرَاقِعَ ↓ ثَقَّبْنَ (A, Mgh) They made holes in the face-veils, (Mgh,) لِعُيُونِهِنَّ [for their eyes]: (A:) said of women. (Mgh.) ― -b2- [Hence,] ثَقَبَ الكَوْكَبُ, (K, and Ham p. 701,) [aor. ثَقُبَ ,] inf. n. ثُقُوبٌ, (JK, Ham,) (tropical:) The star shone brightly [as though it pierced through the darkness: see ثَاقِبٌ]: (K:) or shone and glistened intensely. (Ham ubi suprà.) And ثَقَبَتِ النَّارُ, (S, L, K,) aor. ثَقُبَ , (S, L,) inf. n. ثُقُوبٌ (S, L, K) and ثَقَابَةٌ, (S, L,) (tropical:) The fire burned brightly; burned, blazed, or flamed, up. (S, L, K.) And ثَقَبَ الزَّنْدُ, (JK, TA,) aor. ثَقُبَ , inf. n. ثُقُوبٌ, (TA,) (assumed tropical:) [The زند emitted fire]: said when the spark falls (JK, TA) upon [or from] the زند [or wooden instrument for producing fire]. (JK.) ― -b3- ثَقَبَتِ الرَّائِحَةُ (tropical:) The odour diffused itself, and rose. (K, TA.) ― -b4- ثَقَبَ رَأْيُهُ, (K,) inf. n. ثُقُوبٌ, (TA,) (tropical:) His judgment was penetrating; syn. نَفَذَ. (K.) ― -b5- ثَقَبَتِ النَّاقَةُ, (JK, S, K,) aor. ثَقُبَ , inf. n. ثُقُوبٌ, (JK, TA,) (tropical:) The she-camel had much milk; abounded with milk. (JK, S, K.) -A2- ثَقُبَ, aor. ثَقُبَ , (K,) inf. n. ثَقَابَةٌ, (JK, A, K,) (tropical:) He (a man, JK, A) was, or became, very red; (JK, A, K;) so as to be likened to the flame of fire. (A, TA.)

ثقّب
2 ثقّب ثقب ثقبة : see 1, in two places. ― -b2- [Hence,] (tropical:) He (a bird) soared high, piercing the region of the air next to the clouds: (A, TA:) or reached, or ascended to, the midst of the sky. (TA.) ― -b3- ثقّبهُ الشَّيْبُ, (JK, A, K,) inf. n. تَثْقِيبٌ; (JK, K;) and ثقّب فِيهِ; (IAar, K;) (tropical:) Hoariness appeared upon him: (K:) or began to appear upon him: (A, TA:) or became intermixed in his hair; or appeared and spread upon him; or his blackness and whiteness of hair became equal. (A, TA.) And ثقّب الشَّيْبُ بِاللِّحْيَةِ (tropical:) Hoariness commenced in the sides of the beard. (A.) ― -b4- ثقّب عُودُ العَرْفَجِ (tropical:) The stalk of the عرفج [q. v.], the plant being rained upon, became soft: (S:) or the sap ran in it, and it put forth leaves. (JK, A.) When it has become blackish, one says of it, قَبِلَ: when it has increased a little, أَدْبَى; in which state it is fit to be eaten: and when its خُوص are perfect, أَخْوَصَ. (S.) -A2- ثقّب, (A, K,) inf. n. تَثْقِيبٌ, (S, K,) also signifies (tropical:) He made a lamp, and a fire, to burn, shine, glisten, or gleam, very brightly, as though piercing through the darkness, and dispelling it; and so ↓ اثقب; (A, TA;) and the latter, he kindled a fire (TA) with tinder, (A, TA,) or camel's dung, or the like: (A:) or both signify he made a fire to burn brightly; to burn, blaze, or flame, up; (S, K;) and so ↓ تثقّب: (K:) or, accord. to AZ, النَّارَ ↓ اثقب, inf. n. اـِثْقَابٌ, signifies he scraped a hole for the fire, in the ground, then put upon it, [i. e. the fire] dung, such as is called بَعْر, and small pieces of fire-wood or similar fuel, and then buried it in the dust; and so النَّارَ ↓ تثقّب, and بِهَا ↓ تثقّب; as also مسّك بِالنَّارِ, inf. n. تَمْسِبكٌ: and النَّارَ ↓ تثقّب signifies also he struck fire: and ↓ اثقب, inf. n. as above, he made a spark to fall from a زَنْد, q. v. (TA.)

4 أَثْقَبَ see 2, in three places.

5 تَثَقَّبَ see 1, first sentence: ― -b2- and see also 2, in four places: -A2- and 7, in two places.

انثقب
7 انثقب أنثقب انثقب ٱنثقب It was, or became, perforated, bored, or pierced; and in like manner, [but properly, as quasi-pass. of 2, signifying it was, or became, perforated, &c., much or in many places,] ↓ تثقّب. (K.) You say, الجِلْدُ ↓ تثقّب The skin was, or became, pierced with holes by the [ticks called] حَلَم. (S, A.)

ثَقْبٌ
ثَقْبٌ ثقب ثقبة (S, A, Mgh, Msb. K) and ↓ ثُقْبٌ (Msb) and ↓ ثَقْبَةٌ (S, A, Mgh, Msb) A hole, perforation, or bore, that penetrates, or passes through, a thing; (A, Mgh, K;) accord. to Mtr, (Msb,) only such as is small; (Mgh, Msb;) such as is large being termed نَقْبٌ, with ن: (Mgh:) or a hole that is not deep: or, as some say, a hole descending into the earth: (Msb: [but this last explanation is not of general application:]) said to be opposed to شَقٌّ: (TA:) pl. [of mult.] (of the first word, S, Msb, K) ثُقُوبٌ (S, A, Msb, K) and [of pauc.] أَثْقُبٌ (K) and (of ثُقْبَةٌ, S, Msb) ثُقَبٌ (S, A, Msb) and ثُقُبٌ. (S [in which this last is said to be with damm, meaning, to the ق, not (as some have supposed) to the ث only,] and A.)
ثُقْبٌ: see ثَقْبٌ.
ثُقْبَةٌ: see ثَقْبٌ.

ثِقَابٌ
ثِقَابٌ ثقاب : see what next follows.

ثَقُوبٌ
ثَقُوبٌ ثقب ثقوب (tropical:) Fuel; or a thing with which fire is kindled, or made to burn brightly, or to burn, blaze, or flame, up; (JK, S, A;) as also ↓ ثِقَابٌ; (K;) consisting of small sticks, (S, TA,) or dung, such as is called بَعْر; (A, TA;) and tinder. (JK, A, TA.)

ثَقِيبٌ
ثَقِيبٌ ثقيب (tropical:) A man very red; (JK, A, K;) so as to be likened to the flame of fire: (A:) fem. with ة. (JK, A.) ― -b2- See also ثَاقِبٌ, in three places.

ثَاقِبٌ
ثَاقِبٌ ثاقب (tropical:) A star, and a lamp, and fire, (A,) or a flame of fire, or a shooting star, (S,) shining brightly: (S:) or shining, glistening, or gleaming, very brightly, as though piercing through the darkness, and dispelling it. (A, TA.) النَّجْمُ الثَّاقِبُ [in the Kur lxxxvi. 3] means (tropical:) The star, or asterism, brightly shining; (Fr, Bd, L;) as though it pierced through the darkness, or the celestial spheres, by its light: (Bd:) or the star, or asterism, that is high, above the others: or the planet Saturn: (L, K:) or the Pleiades, or any star or asterism, brightly shining; because it pierces through the darkness by its light. (Jel.) ― -b2- (assumed tropical:) A زَنْد (q. v.) that emits fire, when struck. (TA.) ― -b3- (tropical:) Applied to حَسَب [i. e. nobility, or grounds of pretension to respect or honour], it means Famous and exalted: (Lth, JK, A, * TA:) or bright; brilliant. (As, TA.) ― -b4- And hence, (tropical:) applied to knowledge [as meaning Penetrating, or brilliant]. (As, TA.) You say also ثَاقِبُ العِلْمِ, for ثَاقِبٌ فِى العِلْمِ, meaning (tropical:) Brilliant [or penetrating] in knowledge; as also ↓ مِثْقَبٌ: (TA:) which latter signifies also (tropical:) learned, and sagacious, or intelligent; (TA;) penetrating in judgment: (K:) and ثَاقِبُ الرَّأْىِ (tropical:) a man of sound and penetrating judgment, sagacity, or intelligence. (A, TA.) ― -b5- أَتَتْنِى عَنْهُمْ عَيْنٌ ثَاقِبَةٌ, (JK,) or عَنْكَ, (A, TA,) (tropical:) There came to me, from them, or from thee, certain, or sure, news or information. (JK, A, TA.) ― -b6- نَاقَةٌ ثَاقِبٌ (tropical:) A she-camel having much milk; abounding with milk; (AZ, JK, S, A, K;) as also ↓ ثَقِيبٌ; (AZ, JK, K;) and ↓ ثَقِيبَةٌ: (TA, voce نَقِيبَةٌ:) pl. (of the former, A) نُوقٌ ثُقُبٌ, (so in a copy of the A,) or ثُقَّبٌ. (TA.) One says also, مِنَ الاـِبِلِ ↓ اـِنَّهَا لَثَقِيبٌ, meaning Verily she is one that vies with the other camels abounding with milk, and surpasses them in abundance thereof. (TA.)

أَثْقَبُ
أَثْقَبُ ذ [More, and most, piercing, or penetrating: &c.] ― -b2- [Hence,] أَثْقَبُ حَطَبٍ نَارًا (assumed tropical:) [The most excellent of fire-wood in yielding fire]. (TA in art. مظ.)

أُثْقُوبٌ
أُثْقُوبٌ ذ (assumed tropical:) A man (TA) who enters, or penetrates, much into affairs. (K, TA.)

مَثْقَبٌ
مَثْقَبٌ مثقب (assumed tropical:) A great road, (K, TA,) which people [as it were] pierce, or perforate, by their tread. (TA.) [See also what next follows.]

مِثْقَبٌ
مِثْقَبٌ مثقب An instrument with which one perforates, bores, or pierces; a drill, or the like: (S, A, Msb, K:) pl. مَثَاقِبُ. (A.) ― -b2- And hence, (tropical:) A road passing through a mountain; as though perforating it: (A, TA:) or a road passing through a stony and rugged tract: (L, TA:) and, with the article ال, particularly applied to the road of El- 'Irلk, (A, K,) from El-Koofeh (K) to Mekkeh: (A, K:) or a road between El-Yemلmeh and ElKoofeh: (L, TA:) and a road between Syria and El-Koofeh: (K:) or, accord. to El-Bekree and the Marلsid, a road called after a man named مثقب. (MF, TA.) Hence the saying, هُوَ طَلَّاعُ المَثَاقِبِ, (tropical:) i. q. طَلَّاعُ الثَّنَايَا [q. v. voce ثَنِيَّةٌ]. (A, TA.) ― -b3- See also ثَاقِبٌ.

دُرٌّ مُثَقَّبٌ
دُرٌّ مُثَقَّبٌ در مثقب (S, A) i. q. ↓ مَثْقُوبٌ [i. e. Bored, perforated, or pierced, pearls]: (S, TA:) the pl. of the latter is مَثَاقِيبُ. (TA.) ― -b2- اـِهَابٌ مُثَقَّبٌ A hide pierced with holes by [the ticks called] حَلَم. (A, TA.) ― -b3- حَنَّ كَمَا حَنَّ اليَرَاعُ المُثقَّبُ [He, or it, uttered plaintive sounds like the reed pierced with holes; i. e., the musical reed]. (A, TA.)

مَثْقُوبٌ
مَثْقُوبٌ مثقوب : see مُثَقَّبٌ.

### Türkçe

**ثَقَبَ**
1 **ثَقَبَ** ثقب ثقبة, (S, A, K, &c.,) muzâri‘ı **ثَقُبَ**, (JK, Msb,) mastarı **ثَقْبٌ**, (JK, S, Msb,) O, bir şeyde bir **مِثْقَب** ile (A, Msb;) küçük boyutlu bir delik (Mgh;) yani içinden geçip giden (bir delik) açtı; onu deldi, oydu yahut delip geçti: (A, Mgh, K:) ve aynı şekilde ↓ **ثقّب**, (K,) fakat bu, onun bunu çokça, yahut birkaç şeye, yahut birçok şeye yaptığını ifade eder; (S, TA;) ve ↓ **تثقّب**. (K, TA) Şöyle dersin: **ثَقَبَ الدُّرَّ** [incileri deldi, oydu yahut delip geçti]; (A, TA;) ve **الاُّذُنَ** [kulağı]. (Mgh.) Ve **ثَقَبَ القَرْحَ** O, irinli çıbanı, dışarı atılma sürecindeki sıvı yahut su çıksın diye deldi yahut iğneledi. (A, TA.) Ve **ثَقَبَ الحَلَمُ الجِلْدَ** [**حَلَم** denilen] keneler deride delikler açtı. (A, TA.) Ve **البَرَاقِعَ** ↓ **ثَقَّبْنَ** (A, Mgh) Onlar yüz örtülerinde delikler açtılar, (Mgh,) **لِعُيُونِهِنَّ** [gözleri için]: (A:) kadınlar hakkında söylenir. (Mgh.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **ثَقَبَ الكَوْكَبُ**, (K, and Ham p. 701,) [muzâri‘ı **ثَقُبَ**,] mastarı **ثُقُوبٌ**, (JK, Ham,) (mecaz:) Yıldız parlakça ışıldadı [sanki karanlığı delip geçer gibi: bk. **ثَاقِبٌ**]: (K:) yahut şiddetle parladı ve pırıldadı. (Ham ubi suprà.) Ve **ثَقَبَتِ النَّارُ**, (S, L, K,) muzâri‘ı **ثَقُبَ**, (S, L,) mastarı **ثُقُوبٌ** (S, L, K) ve **ثَقَابَةٌ**, (S, L,) (mecaz:) Ateş parlakça yandı; yükselerek yandı, alevlendi yahut harlandı. (S, L, K.) Ve **ثَقَبَ الزَّنْدُ**, (JK, TA,) muzâri‘ı **ثَقُبَ**, mastarı **ثُقُوبٌ**, (TA,) (varsayılan mecaz:) [**زَنْد** ateş çıkardı]: kıvılcımın (JK, TA) **زَنْد** üzerine [yahut **زَنْد**’den] düştüğü zaman söylenir. (JK.) ― -b3- **ثَقَبَتِ الرَّائِحَةُ** (mecaz:) Koku yayıldı ve yükseldi. (K, TA.) ― -b4- **ثَقَبَ رَأْيُهُ**, (K,) mastarı **ثُقُوبٌ**, (TA,) (mecaz:) Onun hükmü nüfuz ediciydi; eş anlamlısı **نَفَذَ**. (K.) ― -b5- **ثَقَبَتِ النَّاقَةُ**, (JK, S, K,) muzâri‘ı **ثَقُبَ**, mastarı **ثُقُوبٌ**, (JK, TA,) (mecaz:) Dişi deve çok sütlü oldu; sütçe bol oldu. (JK, S, K.) -A2- **ثَقُبَ**, muzâri‘ı **ثَقُبَ**, (K,) mastarı **ثَقَابَةٌ**, (JK, A, K,) (mecaz:) O (bir adam, JK, A) çok kızıl idi yahut çok kızıl oldu; (JK, A, K;) öyle ki ateş alevine benzetilir. (A, TA.)

**ثقّب**
2 **ثقّب** ثقب ثقبة: 1’e bak, iki yerde. ― -b2- [Bundan dolayı,] (mecaz:) O (bir kuş) bulutlara yakın hava bölgesini delip geçerek yükseğe süzüldü: (A, TA:) yahut göğün ortasına ulaştı yahut yükseldi. (TA.) ― -b3- **ثقّبهُ الشَّيْبُ**, (JK, A, K,) mastarı **تَثْقِيبٌ**; (JK, K;) ve **ثقّب فِيهِ**; (IAar, K;) (mecaz:) Ak saçlılık onda belirdi: (K:) yahut onda belirmeye başladı: (A, TA:) yahut saçına karıştı; yahut onda belirdi ve yayıldı; yahut saçının siyahlığı ile beyazlığı eşit oldu. (A, TA.) Ve **ثقّب الشَّيْبُ بِاللِّحْيَةِ** (mecaz:) Ak saçlılık sakalın yanlarında başladı. (A.) ― -b4- **ثقّب عُودُ العَرْفَجِ** (mecaz:) **عرفج**’in (bk.) sapı, bitkiye yağmur yağınca yumuşadı: (S:) yahut onda özsu yürüdü ve yaprak çıkardı. (JK, A.) O karamsı olunca ona **قَبِلَ** denir: biraz artınca **أَدْبَى**; bu hâlde yenmeye elverişlidir: ve **خُوص**’ları tamam olunca **أَخْوَصَ**. (S.) -A2- **ثقّب**, (A, K,) mastarı **تَثْقِيبٌ**, (S, K,) ayrıca (mecaz:) O, bir kandili ve bir ateşi, karanlığı delip geçer ve onu giderir gibi, çok parlak yanacak, parlayacak, pırıldayacak yahut ışıldayacak şekilde yaktırdı; ve böylece ↓ **اثقب**; (A, TA;) ve ikincisi, o, bir ateşi (TA) çakmakla, (A, TA,) yahut deve gübresiyle, yahut benzeriyle yaktı: (A:) yahut ikisi de, o, bir ateşi parlakça yaktırdı; yükselerek yanacak, alevlenecek yahut harlanacak şekilde yaktırdı demektir; (S, K;) ve böylece ↓ **تثقّب**: (K:) yahut, AZ’ye göre, **النَّارَ** ↓ **اثقب**, mastarı **اـِثْقَابٌ**, yerde ateş için bir delik kazıdı, sonra onun üzerine, **بَعْر** denilen türden gübre ve küçük odun parçaları yahut benzeri yakıt koydu, sonra onu toza gömdü demektir; ve böylece **النَّارَ** ↓ **تثقّب**, ve **بِهَا** ↓ **تثقّب**; ayrıca **مسّك بِالنَّارِ**, mastarı **تَمْسِبكٌ**: ve **النَّارَ** ↓ **تثقّب** ayrıca o, ateş çaktı demektir: ve ↓ **اثقب**, mastarı yukarıdaki gibi, o, bir **زَنْد**’den (bk.) bir kıvılcım düşürdü. (TA.)

4 **أَثْقَبَ** 2’ye bak, üç yerde.

5 **تَثَقَّبَ** 1’e bak, ilk cümle: ― -b2- ve ayrıca 2’ye bak, dört yerde: -A2- ve 7’ye, iki yerde.

**انثقب**
7 **انثقب** أنثقب انثقب ٱنثقب O, delindi, oyuldu yahut delip geçildi; ve aynı şekilde, [fakat aslında 2’nin, onun çokça yahut birçok yerde delindi vb. anlamındaki, sanki edilgeni olarak,] ↓ **تثقّب**. (K.) Şöyle dersin: **الجِلْدُ** ↓ **تثقّب** Deri, **حَلَم** tarafından deliklerle delindi yahut deliklerle delinir oldu. (S, A.)

**ثَقْبٌ**
**ثَقْبٌ** ثقب ثقبة (S, A, Mgh, Msb. K) ve ↓ **ثُقْبٌ** (Msb) ve ↓ **ثَقْبَةٌ** (S, A, Mgh, Msb) Bir şeyin içine nüfuz eden yahut içinden geçip giden delik, perforasyon yahut oyuk; (A, Mgh, K;) Mtr’ye göre, (Msb,) yalnız küçük olan; (Mgh, Msb;) büyük olanına **نَقْبٌ** denir, **النون** ile: (Mgh:) yahut derin olmayan bir delik: yahut bazılarına göre yere doğru inen bir delik: (Msb: [fakat bu son açıklama genel uygulamalı değildir:]) **شَقٌّ**’a karşıt olduğu söylenir: (TA:) çoğulu [çokluk] (birinci kelimenin, S, Msb, K) **ثُقُوبٌ** (S, A, Msb, K) ve [azlık] **أَثْقُبٌ** (K) ve (**ثُقْبَةٌ**’nın, S, Msb) **ثُقَبٌ** (S, A, Msb) ve **ثُقُبٌ**. (S [burada bunun damme ile, yani yalnız **القاف**’a (bazılarının sandığı gibi yalnız **الثاء**’a değil) olduğu söylenir,] ve A.)
**ثُقْبٌ**: **ثَقْبٌ**’a bak.
**ثُقْبَةٌ**: **ثَقْبٌ**’a bak.

**ثِقَابٌ**
**ثِقَابٌ** ثقاب: hemen ardından gelene bak.

**ثَقُوبٌ**
**ثَقُوبٌ** ثقب ثقوب (mecaz:) Yakıt; yahut ateşin tutuşturulduğu, yahut parlakça yaktırıldığı, yahut yükselerek yanacak, alevlenecek yahut harlanacak şekilde yaktırıldığı şey; (JK, S, A;) ayrıca ↓ **ثِقَابٌ**; (K;) küçük çubuklardan, (S, TA,) yahut **بَعْر** denilen türden gübreden; (A, TA;) ve çıradan oluşur. (JK, A, TA.)

**ثَقِيبٌ**
**ثَقِيبٌ** ثقيب (mecaz:) Çok kızıl bir adam; (JK, A, K;) öyle ki ateş alevine benzetilir: (A:) dişili ة ile. (JK, A.) ― -b2- Ayrıca **ثَاقِبٌ**’e bak, üç yerde.

**ثَاقِبٌ**
**ثَاقِبٌ** ثاقب (mecaz:) Parlakça ışıldayan bir yıldız, bir kandil ve ateş, (A,) yahut ateş alevi, yahut kayan yıldız, (S,): (S:) yahut karanlığı delip geçer ve onu giderir gibi, çok parlak ışıldayan, pırıldayan yahut ışıldayan. (A, TA.) **النَّجْمُ الثَّاقِبُ** [Kur’ân lxxxvi. 3’te] (mecaz:) Parlakça ışıldayan yıldız yahut yıldız kümesi demektir; (Fr, Bd, L;) sanki ışığıyla karanlığı yahut gök katlarını delip geçer gibi: (Bd:) yahut diğerlerinin üstünde, yüksek olan yıldız yahut yıldız kümesi: yahut Satürn gezegeni: (L, K:) yahut Ülker, yahut parlakça ışıldayan herhangi bir yıldız yahut yıldız kümesi; çünkü ışığıyla karanlığı delip geçer. (Jel.) ― -b2- (varsayılan mecaz:) Vurulunca ateş çıkaran bir **زَنْد** (bk.). (TA.) ― -b3- (mecaz:) **حَسَب**’a [yani soyluluk yahut saygı/itibar iddiası dayanaklarına] nispetle, Meşhur ve yüce demektir: (Lth, JK, A, * TA:) yahut parlak; göz alıcı. (As, TA.) ― -b4- Ve bundan dolayı, (mecaz:) bilgiye uygulanınca [nüfuz edici yahut parlak anlamında]. (As, TA.) Şöyle de dersin: **ثَاقِبُ العِلْمِ**, **ثَاقِبٌ فِى العِلْمِ** yerine, (mecaz:) Bilgide parlak [yahut nüfuz edici] demektir; ayrıca ↓ **مِثْقَبٌ**: (TA:) ki bu ikincisi ayrıca (mecaz:) âlim ve keskin anlayışlı yahut zeki; (TA;) hükümde nüfuz edici demektir: (K:) ve **ثَاقِبُ الرَّأْىِ** (mecaz:) sağlam ve nüfuz edici hüküm sahibi, keskin anlayışlı yahut zeki bir adam. (A, TA.) ― -b5- **أَتَتْنِى عَنْهُمْ عَيْنٌ ثَاقِبَةٌ**, (JK,) yahut **عَنْكَ**, (A, TA,) (mecaz:) Bana, onlardan yahut senden, belirli yahut kesin bir haber yahut bilgi geldi. (JK, A, TA.) ― -b6- **نَاقَةٌ ثَاقِبٌ** (mecaz:) Çok sütlü, sütçe bol bir dişi deve; (AZ, JK, S, A, K;) ayrıca ↓ **ثَقِيبٌ**; (AZ, JK, K;) ve ↓ **ثَقِيبَةٌ**: (TA, voce **نَقِيبَةٌ**:) çoğulu (birincisinin, A) **نُوقٌ ثُقُبٌ**, (A’nın bir nüshasında böyle,) yahut **ثُقَّبٌ**. (TA.) Şöyle de denir: **مِنَ الاـِبِلِ** ↓ **اـِنَّهَا لَثَقِيبٌ**, yani: Gerçekten o, sütçe bol develerle yarışan ve onların süt bolluğunda onları geçen bir devedir. (TA.)

**أَثْقَبُ**
**أَثْقَبُ** ذ [Daha, ve en, delici yahut nüfuz edici: vb.] ― -b2- [Bundan dolayı,] **أَثْقَبُ حَطَبٍ نَارًا** (varsayılan mecaz:) [Ateş vermede en üstün odun]. (TA, art. **مظ**’da.)

**أُثْقُوبٌ**
**أُثْقُوبٌ** ذ (varsayılan mecaz:) İşlere çokça giren yahut çokça nüfuz eden bir adam. (K, TA.)

**مَثْقَبٌ**
**مَثْقَبٌ** مثقب (varsayılan mecaz:) İnsanların ayak basmalarıyla [sanki] delip geçtikleri büyük bir yol. (K, TA.) [Ayrıca hemen ardından gelene bak.]

**مِثْقَبٌ**
**مِثْقَبٌ** مثقب Bir şeyi deldiği, oyduğu yahut delip geçtiği alet; bir matkap yahut benzeri: (S, A, Msb, K:) çoğulu **مَثَاقِبُ**. (A.) ― -b2- Ve bundan dolayı, (mecaz:) Bir dağın içinden geçen yol; sanki onu delip geçer gibi: (A, TA:) yahut taşlı ve sarp bir bölgeden geçen yol: (L, TA:) ve başında **ال** ile, özellikle Irak yolu için kullanılır, (A, K,) Kûfe’den (K) Mekke’ye: (A, K:) yahut Yemâme ile Kûfe arasında bir yol: (L, TA:) ve Şam ile Kûfe arasında bir yol: (K:) yahut Bekrî ve Merâsıd’a göre, **مثقب** adlı bir adamdan dolayı adlandırılmış bir yol. (MF, TA.) Buradan şu söz: **هُوَ طَلَّاعُ المَثَاقِبِ**, (mecaz:) **طَلَّاعُ الثَّنَايَا** ile aynı (bk. **ثَنِيَّةٌ** maddesinde). (A, TA.) ― -b3- Ayrıca **ثَاقِبٌ**’e bak.

**دُرٌّ مُثَقَّبٌ**
**دُرٌّ مُثَقَّبٌ** در مثقب (S, A) ↓ **مَثْقُوبٌ** ile aynı; [yani: delinmiş, oyulmuş yahut delip geçilmiş inciler]: (S, TA:) ikincisinin çoğulu **مَثَاقِيبُ**’dur. (TA.) ― -b2- **اـِهَابٌ مُثَقَّبٌ** **حَلَم** tarafından deliklerle delinmiş bir deri. (A, TA.) ― -b3- **حَنَّ كَمَا حَنَّ اليَرَاعُ المُثقَّبُ** [O, yahut o şey, deliklerle delinmiş kamış gibi inledi; yani, müzik kamışı]. (A, TA.)

**مَثْقُوبٌ**
**مَثْقُوبٌ** مثقوب: **مُثَقَّبٌ**’e bak.
