# ثكم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%83%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%83%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%83%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ثكم

* | | ( ثَكَمَ آثارَهُمْ ) يَثْكُمُها ثَكْمًا : لَزِمَها | و ( اقْتَصَّها . و ) ثَكَمَ ( الأَمْرَ ) ثَكْمًا | ( لَزِمَهُ ) فلم يَبْرَحْ ، ومنه الحديث : | ( ( أنَّ أبا بَكْرٍ وعُمَرَ ثَكَما الأَمْرَ فلم | يَظْلِمَا ) ) . قالته أُمّ سَلَمَةَ لِعُثْمانَ | رضي اللّه تعالى عنهم ، أي : لَزِما الحَقَّ | ولم يَخْرُجا عن المَحَجَّةِ يَمِينًا ولا | شِمالاً ، قاله القُتَيْبيُّ . ( و ) ثَكَمَ

| ( بالمَكانِ ) ثَكْمَا : ( أقامَ ) به ، ( كَثَكِمَ ) | كَفَرِحَ ثَكَما ( فِيهِما ) . | | وفي الصّحاح . ثَكِمَ بالمَكان ، | بالكسر : إذا أقامَ به . وَثكِمْتُ | الطريقَ أيضَاً : إذا لَزِمْتَه . | | ( وَثَكَمُ الطَّريق ، مُحَرّكَة وكصُرَدٍ ) | وعلى التَّحرِيكِ اقْتَصَرَ الجوهريُّ ، | وعلى الثاني فيكون جَمْعَ ثُكْمَةٍ | بالضم وقد أغفله : ( سَنَنُه ) ، وفي | الصّحاح : وَسَطُهُ ؛ وفي الأساس : | وَضَحُه ؛ وفي التهذيب : قَصْدُه . | وأنشد ابن بَرِّي : | % ( لَمّا خَشِيتُ بسُحْرَةٍ إلْحاحَها % | أَلْزَمْتُها ثَكَمَ الطَّرِيقِ اللاحِبِ ) % | ( و ) ثُكامَة ، ( كَثُمامَةٍ : رسول الله & . و ) | ثُكْمَةُ ، ( كَعُرْوَةَ : اسْمٌ ) . | | [ ] وَمِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | الثُّكْمَةُ ، بالضَّمّ : مَحَجَّةُ الطَّرِيق ، | والجَمْع ثُكَمٌ ، كَصُرَدٍ . | | وثَكَمَ لَه الأَمْرَ ثَكْماً : بَيَّنَه وأَوْضَحَه | حَتَّى تَبَيَّن كَأَنَّه مَحَجَةٌ ظاهِرَةٌ . | | وَثَكَمَ ثَكمّا : رَكِبَ وَسَطَ الطَرِيقِ . |

### Türkçe

* | | (**ثَكَمَ آثارَهُمْ**) onu **يَثْكُمُها** **ثَكْمًا**: ona yapıştı; | ve (**اقْتَصَّها**. ve) **ثَكَمَ** (**الأَمْرَ**) **ثَكْمًا** | (ona yapıştı) da ayrılmadı; ve ondan hadis: | ((Şüphesiz Ebû Bekir ve Ömer **ثَكَما الأَمْرَ** da zulmetmediler)). Bunu Ümmü Seleme, Osman’a | رضي اللّه تعالى عنهم söyledi; yani: hakka yapıştılar | ve açık yoldan sağa da | sola da çıkmadılar; bunu el-Kuteybî söyledi. (Ve) **ثَكَمَ** |

| (**بالمَكانِ**) **ثَكْمًا**: (orada ikamet etti), (**كَثَكِمَ**) | **كَفَرِحَ** **ثَكَما** (**فِيهِما**). | | Ve es-Sıhâh’ta: **ثَكِمَ بالمَكان** | kesre ile: orada ikamet ettiğinde. Ve **ثكِمْتُ** | yolu da: ona yapıştığımda. | | (**وَثَكَمُ الطَّريق ، مُحَرّكَة وكصُرَدٍ**) | ve Cevherî harekeleme üzere iktisar etti; | ve ikincisi üzere olursa **ثُكْمَةٍ**’nin cem‘i olur | damme ile; onu ihmal etti: (onun sünneti/âdeti), ve | es-Sıhâh’ta: onun ortası; ve el-Esâs’ta: | onun açıklığı; ve et-Tehzîb’de: onun kastı. | Ve İbn Berrî inşad etti: | % (لَمّا خَشِيتُ بسُحْرَةٍ إلْحاحَها % | أَلْزَمْتُها ثَكَمَ الطَّرِيقِ اللاحِبِ) % | (Ve) **ثُكامَة**، (**كَثُمامَةٍ**: Allah’ın Resûlü &. ve) | **ثُكْمَةُ**، (**كَعُرْوَةَ**: bir isim). | | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: | | **الثُّكْمَةُ**, damme ile: yolun açık yolu, | ve cem‘i **ثُكَمٌ**, **كَصُرَدٍ**. | | Ve **ثَكَمَ لَه الأَمْرَ** **ثَكْماً**: onu beyan etti ve açıkladı | ta ki açıklığa kavuştu; sanki o, zahir bir açık yol gibidir. | | Ve **ثَكَمَ** **ثَكمّا**: yolun ortasına bindi. |
