# ثلج (ث-ل-ج) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%84%D8%AC

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - ل - ج
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الجيم والثاء واللام معهما

ج ث ل، ث ج ل، ث ل ج مستعملات
جثل:
الجَثلُ من الشَّعرِ: أشدُّه سواداً وغِلظاً، ويقال: الجَثيلُ الكثير، وهو جَثلٌ بيِّنُ الجُثُولِة والجَثالةِ.
والجَثلةُ: النملة السَّوداءُ.
واجثَالَّ النَّبات إذا التفَّ وطال وغلظ.
ثلج:
الثَّلجُ، ويقال منه ثُلِجنا أي أصابنا ثَلجٌ.
وثَلِجُ الرجل إذا بَرَدَ قلبه عن شيءٍ، وإذا فرِحَ أيضاً فقد ثَلِجَ.
وحَفَرَ فأثلَجَ إذا ظهر الندى ولم يخرجِ الماء.
وأَثَلَجَ إذا شُفي من خَبَرٍ، وتقول: أَثلِجني أي اشفِني مِمّا عندك.
ثجل: رجلٌ أثجَلُ أي عظيم البطن ومصره الثَّجَلُ.

##### Türkçe

باب **الجيم** و**الثاء** و**اللام** معهما

**ج ث ل**، **ث ج ل**، **ث ل ج** مستعملات
**جثل**:
**الجَثلُ** من **الشَّعرِ**: onun en şiddetli siyahlığı ve kalınlığıdır; ve denilir: **الجَثيلُ** çok olandır; ve o, **جَثلٌ**dür; **الجُثُولِة** ve **الجَثالةِ**si apaçık.
Ve **الجَثلةُ**: siyah karınca.
Ve **اجثَالَّ** **النَّبات**: dolanıp (birbirine) sarıldığı, uzadığı ve kalınlaştığı zaman.

**ثلج**:
**الثَّلجُ**; ve ondan denilir: **ثُلِجنا** yani bize **ثَلجٌ** isabet etti.
Ve **ثَلِجُ** adam: kalbi bir şeyden soğuduğu zaman; ve sevindiği zaman da, artık **ثَلِجَ** olmuştur.
Ve kazdı da **فأثلَجَ**: çiy göründüğü hâlde su çıkmadığı zaman.
Ve **أَثَلَجَ**: bir **خَبَرٍ**den şifa bulduğu zaman; ve dersin: **أَثلِجني** yani sende olan şeyden beni iyileştir.

**ثجل**: **رجلٌ أثجَلُ** yani büyük karınlı; ve onun mastarı **الثَّجَلُ**dür.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الثَّلجُ معروف. وأرض مثلوجة: أصابها ثلج. وقد أثلَجَ يَوْمُنا. وثَلجَتْنا السماءُ تَثْلُجُ بالضم، كما تقول: مَطَرتنا. ويقال أيضاً: ثَلَجَتْ نفسي تَثْلُجُ ثُلوجاً، إذا اطمأَنَّت. وثَلِجَتْ نفسي بالكسر تَثْلَجُ ثَلَجاً لغةٌ فيه. ورجلٌ مَثلوجُ الفُؤاد، إذا كان بليداً. قال كعب بن لُؤَيّ لأخيه عامر بن لؤيّ:
لئن كنت مثلوجَ الفؤاد لقد بـدالجمعِ لؤيٍّ منك ذِلَّةُ ذي غَمْضِ
وحفر حتَّى أثْلَجَ، أي بلغ الطين.

##### Türkçe

**الثَّلجُ** bilinir. Ve **أرض مثلوجة**: ona **ثلج** isabet etmiştir. Ve bizim günümüz **أثلَجَ**. Ve gök bize **ثَلجَتْنا**; **تَثْلُجُ** (ضم ile), senin “bize yağmur yağdı” dediğin gibi: **مَطَرتنا**. Ve ayrıca denilir: **ثَلَجَتْ نفسي تَثْلُجُ ثُلوجاً**; yani itminan bulduğu zaman. Ve **ثَلِجَتْ نفسي** (kesr ile) **تَثْلَجُ ثَلَجاً**; onda bir lugattır. Ve **رجلٌ مَثلوجُ الفُؤاد**; yani ahmak olduğu zaman. Ka‘b b. Lu’eyy, kardeşi Âmir b. Lu’eyy’e dedi ki:
لئن كنت مثلوجَ الفؤاد لقد بـدالجمعِ لؤيٍّ منك ذِلَّةُ ذي غَمْضِ
Ve kazdı, ta ki **أثْلَجَ**; yani çamura ulaştı.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ج ث ل
جثل ، ثلج ، ثجل : مستعملة .
ثجل : أبو عُبَيد ، عن اليزيديّ : الأثْجَلُ : العظيمُ البَطْن .
وقال غيره : هو الْعَثْجَلُ أيضاً . وقال الليث : الثَّجَلُ عِظَمُ البطن ، ورَجُل أَثْجَل ، وامْرَأَةٌ ثَجْلاَء .
وفي حديث أمِّ معبد في صِفَةِ النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( لم تُزْرِ به ثُجْلَة ) أي ضِخَمُ بَطن .
جثل : قال الليث : الجَثْلُ من الشَّعر : أَشَدُّهُ سَواداً وأَغْلَظه .
وقال غيره : الشَّعرُ الجَثْل : المُلْتَفّ ، وفيه جُثُولةٌ وجَثَالَة . واجْثَأَلَّ النَّبْتُ : إذا الْتَفَّ وطال وغَلُظ .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : الجُثَالُ : الْقُبَّر ، واجْثَأَلَّ الْقُبَّرُ : إذا انْتَفَشَتْ قُنْزُعَتُه ، وأنشد :
جَاءَ الشِّتاءُ واجْثَأَلَّ القُبَّرُ
قال والجَثْلَةُ : النملةُ السَّوداء .
أبو عُبَيد عن الفراء : تقول العرب : ثَكِلَتْه الْجَثَل ، وثَكِلَتْهُ الرّعيل أي ثَكِلَتْهُ أمُّه .
ثلج : ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ قال : الثُّلُجُ : الْفَرِحون بالأخْبَار ، والثُّلُجُ : البُلَداءُ من الرِّجال .
أبو عُبَيْد ، عن أَبي عمرو : ثَلَجَتْ نَفْسِي تَثْلِجُ : إذا اطْمَأَنَّتْ .
وقال الأصمعيّ : ثَلَجَتْ تَثْلَجُ ، وثَلَجَتْ تثلُجُ . وقال الليث : الثَّلْج : مَعرُوفٌ ، وقد ثُلِجْنَا أي أصابنا ثَلْجٌ . ويقال : ثَلِجَ الرجل ، إذا بَرَدَ قلبُه عن شيء ، وإذا فَرِحَ أيضاً ، فقد ثَلج .
الحرّاني ، عن ابن السّكّيت : ثَلِجْتُ بما خَبَّرَني ، أي اشْتَفَيْتُ به وسَكَن قلبي إليه .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : ثُلِجَ قلبُه أي بَلُدَ ، وثَلِجَ به أي سُرَّ به وسكن إليه ، وأنشد :
فلو كُنْتُ مَشْلُوجَ الفُؤادِ إذا بَدَتْ
بلادُ الأعادِي لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي
أي لو كنتُ بَلِيدَ الفؤادِ ، كنت لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي ، أي لا آتي بمُرَ وَلا حُلْوٍ من الفِعل .
غيرُه : حَضَرَ فأَثْلَجَ ، إذا بلغ الثَّرَى والنَّبَط .
ويقال : قد أَثْلَجَ صدرِي خَبَرٌ وَارِدٌ ، أي شَفَانِي وَسَكَّنَني ، فَثَلِجْتُ إليه .
وَنَصْلٌ ثُلاَجِيُّ ، إذا اشتَدَّ بياضُه .
أبو عُبَيْد ، عن أبي عمرو : إذا انتهى الحافرُ إلى الطين في البئر قال : أَثْلَجْتُ .
وقال شَمِر : ثَلِج صدري لذلك الأمر ، أي انشرَحَ ونَقَعَ به ، يَثْلَجُ ثلَجاً ، وقد ثَلَجْتُه ، إذا بَلَلْتَهُ وَنَقَعْتَه .
وقال عَبِيد :
في رَوْضَةٍ ثَلَجَ الرَّبيعُ قَرَارَها
مَوْلِيَّةٍ لم يَسْتَطِعْهَا الرُّوَّدُ
وماءٌ ثَلِجٌ : بارد .

##### Türkçe

ج ث ل
**جثل** ، **ثلج** ، **ثجل** : kullanımdadır.
**ثجل** : Ebû Ubeyd, el-Yezîdî’den: **الأثْجَلُ** : büyük karınlıdır.
Başkası dedi ki: o, **الْعَثْجَلُ** dadır. Leys dedi ki: **الثَّجَلُ** karın büyüklüğüdür; **رَجُل أَثْجَل** ve **امْرَأَةٌ ثَجْلاَء**.
Ümmü Ma‘bed hadîsinde, Peygamber’in ( صلى الله عليه وسلم ) sıfatında: ( **لم تُزْرِ به ثُجْلَة** ) yani karın iriliği (sebebiyle) onu ayıplamadı.

**جثل** : Leys dedi ki: saçtan **الجَثْلُ** : onun en şiddetli siyahlığı ve en kalınıdır.
Başkası dedi ki: **الشَّعرُ الجَثْل** : dolaşık olandır; onda **جُثُولةٌ** ve **جَثَالَة** vardır. **واجْثَأَلَّ النَّبْتُ** : dolaşıp uzadığı ve kalınlaştığı zaman.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الجُثَالُ** : bıldırcındır; **واجْثَأَلَّ الْقُبَّرُ** : tepelik tüyü kabarıp dikleştiği zaman; ve şu beyti okudu:
جَاءَ الشِّتاءُ واجْثَأَلَّ القُبَّرُ
Dedi ki: **الجَثْلَةُ** : siyah karıncadır.
Ebû Ubeyd, el-Ferrâ’dan: Araplar der ki: **ثَكِلَتْه الْجَثَل** ve **ثَكِلَتْهُ الرّعيل**; yani annesi onu yitirsin.

**ثلج** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den dedi ki: **الثُّلُجُ** : haberlerle sevinenlerdir; **الثُّلُجُ** : erkeklerden ahmak olanlardır.
Ebû Ubeyd, Ebû ‘Amr’dan: **ثَلَجَتْ نَفْسِي تَثْلِجُ** : sükûnete erdiği zaman.
Asma‘î dedi ki: **ثَلَجَتْ تَثْلَجُ** ve **ثَلَجَتْ تثلُجُ**. Leys dedi ki: **الثَّلْج** : bilinen (kardır); ve **ثُلِجْنَا** yani bize kar isabet etti. Ve denir ki: **ثَلِجَ الرجل**; bir şeyden kalbi soğuduğu zaman; ve sevindiği zaman da; artık **ثَلج** etmiştir.
el-Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: **ثَلِجْتُ بما خَبَّرَني**; yani onunla şifa buldum ve kalbim ona yatıştı.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **ثُلِجَ قلبُه** yani ahmaklaştı; **وثَلِجَ به** yani onunla sevindi ve ona yatıştı; ve şu beyti okudu:
فلو كُنْتُ مَشْلُوجَ الفُؤادِ إذا بَدَتْ
بلادُ الأعادِي لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي
Yani: eğer kalbi ahmak olsaydım, **لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي** olurdum; yani fiilden ne acı ne tatlı getirirdim.
Başkası: **حَضَرَ فأَثْلَجَ**; toprağın nemine ve Nabat’a ulaştığı zaman.
Ve denir ki: **قد أَثْلَجَ صدرِي خَبَرٌ وَارِدٌ**; yani beni iyileştirdi ve beni yatıştırdı; böylece ona **فَثَلِجْتُ**.
Ve **وَنَصْلٌ ثُلاَجِيُّ**; beyazlığı şiddetlendiği zaman.
Ebû Ubeyd, Ebû ‘Amr’dan: kazıcı kuyu içinde çamura ulaştığı zaman der ki: **أَثْلَجْتُ**.
Şemmir dedi ki: **ثَلِج صدري لذلك الأمر**; yani onunla ferahladı ve (içi) serinledi; **يَثْلَجُ ثلَجاً**; ve **وقد ثَلَجْتُه**; onu ıslattığın ve suya bastırdığın zaman.
‘Ubeyd dedi ki:
في رَوْضَةٍ ثَلَجَ الرَّبيعُ قَرَارَها
مَوْلِيَّةٍ لم يَسْتَطِعْهَا الرُّوَّدُ
Ve **وماءٌ ثَلِجٌ** : soğuktur.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الثاء واللام وما يثلثهما)
(ثلم) الثاء واللام والميم أصلٌ واحد، وهو تَشَرُّم يقَع في طَرَف الشيء، كالثُّلْمة تكون في طَرَف الإناء. وقد يسمَّى الخَلَل أيضاً ثُلْمة وإن لم يكن في الطَّرَف. وإناءٌ مُنْثَلمٌ ومُتَثَلِّمٌ.
(ثلب) الثاء واللام والباء كلمةٌ صحيحة مُطَّردةُ القِياسِ في خَوَر الشّيء وتشعُّثِه. فالثَّلِبُ الرُّمْح الخوّار. قال الهذليّ([1]):
ومُطَّرِدٌ من الخَطِّ *** يِّ لا عارٍ ولا ثَلِبُ
والثِّلْب: الهِمُّ الكبير. وقد ثَلِبَ ثَلباً. ويقال ثَلبْتُه إذا عِبْتَهُ. وهو ذو ثلبةٍ([2]) أي عَيْب. والقياس ذاك، لأنه يصع منه ويشعِّثه([3]). وامرأةٌ ثالِبةُ الشَّوَى، أي منْشقّة
القدَمين([4]). قال:
لقد ولَدَتْ غَسَّانَ ثالبَةُ الشَّوَى	*** عَدُوس السُّرَى لا يعرف الكَرْمَ جِيدُها([5])والثَّلَب: الوَسَخ، يقال إنه لَثَلِبُ الجِلْد، وذاك هو القَشَف. والقياسُ واحد.
(ثلث) الثاء واللام والثاء كلمةٌ واحدة، وهي في العدد، يقال اثنانِ وثلاثة. والثَُّلاثاءُ من الأيام. قال:
[قالوا] ثَُلاثاؤهُ مالٌ وَمَأدُبَةٌ *** وكلُّ أيّامِه يومُ الثُّلاثاءِ([6])وثالثة الأثافي: الحَيْدُ النّادِر من الجبل، يجمع إليه صخرتانِ ثم تُنْصَبُ عليها القِدْر. وهو الذي أراده الشماخُ:
أقامتْ على رَبْعَيهما جارتَا صَفاً  *** كُمَيْتا الأعالي جَوْنَتَا مُصْطَلاهما([7])والثَّلُوث من الإبل: التي تملأ ثلاثةَ آنِية إذا حُلِبت. والمثلوثة: المزادة تكون من ثلاثة جُلودٍ. وحَبْلٌ مَثْلوثٌ، إذا كان على ثلاثِ قُوىً.
(ثلج) الثاء واللام والجيم أصلٌ واحد، وهو الثَّلْج المعروف. ومنه تتفرع الكلمات المذكورة في بابه. يقال أرضٌ مثلوجة إذا أصابَها الثّلْج. فإذا قالوا رجلٌ مثلوج الفؤاد فهو البليد العاجز. وهو من ذلك القياس، والمعنى أنّ فؤادَه كأنّه ضُرِب بثَلْجٍ فَبَرَدَتْ حرارتُه وتبلَّد. قال:
* تنَبَّهَ مَثْلُوجَ الفؤادِ مُوَرَّما([8]) *
وإذا قالوا ثَلِجَ بخبرٍ أتاه، إذا سُرَّ بهِ، فهو من الباب أيضاً؛ وذلك أنّ الكرب إذا جَثَمَ على القلْب كانت لـه لَوعةٌ وحَرارة، فإذا وَرَدَ ما يُضادُّه جاءَ بَرْدُ السُّرور. وهذا شائعٌ في كلامهم. ألا تراهم يقولون في الدعاء عليه: أسخَنَ اللهُ عينَه. فإذا دَعوْا له قالوا: أقرّ الله عينَه. ويحملون على هذا فيقولون: حفَر حتى أثْلَجَ، إذا بَلَغ الطِّين المجتمع مع نُدُوَّتِه بالثَّلج.
(ثلط) الثاء واللام والطاء كلمةٌ واحدة، وهو ثَلْطُ البعير والبقرة.
(ثلغ) الثاء واللام والغين كلمةٌ واحدة، وهو شَدْخُ الشيء. يقال ثَلَغْت رأسَه أي شدَخْته. ويقولون لما سقط من الرُّطَبِ فانشدخ مثَلَّغ.
--------------ـــ
([1]) هو أبو العيال الهذلي، كما في شرح السكري لأشعار الهذليين 141 ومخطوطة الشنقيطي 95 واللسان (ثلب). وقبل البيت:
وقد ظهر السوابغ فو *** قهم والبيض واليلب
([2]) ضبطت في المجمل بفتح الثاء وكسرها.
([3]) يقال: شعثت من فلان: إذا غضضت منه وتتقصته، من الشعث، وهو انتشار الأمر. وفي الأصل: "ويشعبه"، تحريف.
 ([4])وكذا في المجمل. وفي اللسان:"متشققة القدمين".
([5]) لجرير، يهجو غسان بن ذهيل السليطي. ديوانه 127 والمجمل، واللسان (ثلب، عدس، كرم). وقد روي في اللسان (عدس): "ثالثة الشوى" يعني أنها عرجاء فكأنها على ثلاث قوائم. ويروى أيضاً: "بالية الشوى".
([6]) الكلمة الأولى ساقطة من البيت، وإثباتها من الأزمنة والأمكنة للمرزوقي (1: 272). وروايته فيها: "خصب ومأدبة".
([7]) ديوان الشماخ 86 وسيبويه (1: 102).
([8]) لحاتم الطائي في ديوانه 109. وصدره: *ينام الضحى حتى إذا ليله استوى*

ـ

##### Türkçe

(ثاء, لام ve onlara üçüncü olanlar babı)

(**ثلم**) **الثاء** ve **اللام** ve **الميم** tek bir asıldır; o da bir şeyin ucunda vuku bulan bir parçalanmadır; kabın ucunda bulunan **الثُّلْمة** gibi. Ve **الخَلَل** de, uçta olmasa bile, **ثُلْمة** diye adlandırılabilir. Ve **مُنْثَلم** ve **مُتَثَلِّم** bir kap.

(**ثلب**) **الثاء** ve **اللام** ve **الباء**; şeyin gevşekliğinde ve dağınıklığında sahih bir kelimedir, kıyasa muttariddir. Şu hâlde **الثَّلِبُ**: gevşek mızraktır. Hüzeli dedi ki:
ومُطَّرِدٌ من الخَطِّ *** يِّ لا عارٍ ولا ثَلِبُ
Ve **الثِّلْب**: büyük kederdir. Ve **ثَلِبَ** **ثَلباً**. Ve “Onu ayıpladım” mânasında **ثَلبْتُه** denir. Ve o, **ثلبةٍ** sahibidir; yani ayıp. Ve kıyas budur; çünkü ondan gevşer ve onu dağıtır. Ve **ثالِبةُ الشَّوَى** bir kadın: yani iki ayağı yarılmış. Dedi ki:
لقد ولَدَتْ غَسَّانَ ثالبَةُ الشَّوَى	*** عَدُوس السُّرَى لا يعرف الكَرْمَ جِيدُها
Ve **الثَّلَب**: pistirliktir; “O, derisi **لَثَلِبُ**” denir; ve o, **القَشَف**tir. Ve kıyas birdir.

(**ثلث**) **الثاء** ve **اللام** ve **الثاء** tek bir kelimedir; o da sayıda(dır); “iki ve üç” denir. Ve günlerden **الثَُّلاثاءُ**. Dedi ki:
[قالوا] ثَُلاثاؤهُ مالٌ وَمَأدُبَةٌ *** وكلُّ أيّامِه يومُ الثُّلاثاءِ
Ve **ثالثة الأثافي**: dağdan nadir bir çıkıntı olan **الحَيْد**dir; ona iki kaya toplanır, sonra üzerine tencere dikilir. Ve Şemmâh’ın kastettiği odur:
أقامتْ على رَبْعَيهما جارتَا صَفاً  *** كُمَيْتا الأعالي جَوْنَتَا مُصْطَلاهما
Ve develerden **الثَّلُوث**: sağıldığında üç kabı dolduran(dır). Ve **المثلوثة**: üç deriden olan kırbadır. Ve **حَبْلٌ مَثْلوثٌ**: üç kuvvet üzere olursa.

(**ثلج**) **الثاء** ve **اللام** ve **الجيم** tek bir asıldır; o da bilinen **الثَّلْج**dir. Ve babında zikredilen kelimeler ondan dallanır. **أرضٌ مثلوجة** denir; ona **الثّلْج** isabet edince. Eğer “**رجلٌ مثلوج الفؤاد**” derlerse, o aptal, acizdir. Ve o, o kıyastandır; mânâ: onun **فؤاد**ı sanki **ثَلْجٍ** ile vurulmuş da harareti soğumuş ve aptallaşmış gibidir. Dedi ki:
* تنَبَّهَ مَثْلُوجَ الفؤادِ مُوَرَّما *
Ve “Kendisine gelen bir haberle sevindi” mânasında **ثَلِجَ بخبرٍ أتاه** derlerse, o da babdandır; çünkü keder kalbin üzerine çöktüğünde onda bir yanma ve hararet olur; ona zıt olan gelince sevinç serinliği gelir. Ve bu, onların sözünde yaygındır. Görmez misin, ona beddua ederken: “Allah gözünü ısıtsın” derler. Ona dua ettiklerinde: “Allah gözünü serin kılsın” derler. Ve bunun üzerine hamlederler de “Kazdı, ta ki **أثْلَجَ**” derler; yani, ıslaklığıyla birlikte toplanmış çamura **الثَّلج** ile (karışık olana) ulaştığında.

(**ثلط**) **الثاء** ve **اللام** ve **الطاء** tek bir kelimedir; o da devenin ve ineğin **ثَلْطُ**udur.

(**ثلغ**) **الثاء** ve **اللام** ve **الغين** tek bir kelimedir; o da bir şeyin ezilip yarılmasıdır. “Başını ezip yardım” mânasında **ثَلَغْت رأسَه** denir. Ve **الرُّطَبِ**dan düşüp de ezilip yarılan şeye **مثَلَّغ** derler.

--------------ـــ
([1]) O, Ebu’l-İyâl el-Hüzelî’dir; es-Sukkerî’nin “Eş‘âru’l-Hüzeliyyîn” şerhinde 141, Şenkîtî yazmasında 95 ve “Lisân”da (**ثلب**) (böyle)dir. Beyitten önce:
وقد ظهر السوابغ فو *** قهم والبيض واليلب
([2]) “Mücmel”de **الثاء**ın fethası ve kesresiyle ضبط edildi.
([3]) Denir ki: “Falandan **شعثت**”: yani onu küçülttün ve onu eksilttin; **الشعث**tan (dır); o da işin dağılmasıdır. Asılda: “**ويشعبه**”, tahriftir.
([4]) “Mücmel”de de böyledir. “Lisân”da: “iki ayağı çatlamış”.
([5]) Cerîr’indir; Gassân b. Zuheyl es-Suleytî’yi hicveder. Divanı 127 ve “Mücmel” ve “Lisân” (**ثلب**، **عدس**، **كرم**). “Lisân”da (**عدس**) rivayet edilmiştir: “**ثالثة الشوى**” yani o topaldır; sanki üç ayak üzerindedir. Yine rivayet edilir: “**بالية الشوى**”.
([6]) İlk kelime beyitten düşmüştür; ispatı Merzûkî’nin “el-Ezmine ve’l-Emkine”sindendir (1: 272). Oradaki rivayeti: “**خصب ومأدبة**”.
([7]) Şemmâh divanı 86 ve Sîbeveyh (1: 102).
([8]) Hâtim et-Tâî’nindir; divanında 109. Ve صدرُه:
*ينام الضحى حتى إذا ليله استوى*

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ث ل ج
وقعت الثلوج في بلادهم وثلجتنا السماء تثلُج وتثلِج وثُلِجنا العام ثلجاً كثيراً وأثلج عامنـا وأثلج الناس بمكان كذا وثلجت الأرض فهي مثلوجة‏.‏
ومن المجاز‏:‏ ثلج فؤاده وهو مثلوج الفؤاد‏.‏
قال كعب بن لؤي‏:‏ لئن كنت مثلوج الفؤاد لقد بدا لجميع لؤي منك ذلة ذي غمض إنك يا جهضم ماء القلب لأن الذكي يوصف بالأشتعال والتوقد ولفظ الذكاء شاهد لذلك وثلجت فؤاده بالخير فثلج‏.‏
وثلجت نفسه بكذا‏:‏ بردت وسرت تثلج ثلجـاً وثلجـت تثلـج وتثلـج ثلوجـاً وأثلجـت تثلـج‏.‏
والحمد لله على بلج الحق وثلج اليقين‏.‏
وأثلجت صدري بخبرك‏.‏
قال‏:‏ فقرّت بهم عيني وأفنيت جمعهم وأثلجت لما أن قتلتهم صدري وحفر حتى أثلج إذا باشر برد الثرى وقرب من الماء‏.‏
وأثلجـت الركيـة‏:‏ بلـغ حفرهـا النـدى وأنبطت إذا بلغ حفرها الماء‏.‏
وأثلجت عنه الحمّى وثلجت‏:‏ أقلعت‏.‏
وأثلج ماء البئر‏:‏ انقطع‏.‏
ونصل ثلاجي وحديدة ثلاجية‏:‏ شديدة البياض‏.‏

##### Türkçe

ث ل ج
Onların beldelerinde karlar düştü; gök bize kar yağdırdı: **تثلُج** ve **تثلِج**. Bu yıl bize çok kar yağdı: **ثُلِجنا** yıl, çok kar olarak; ve yılımız kar yağdırdı: **أثلج عامنـا**. İnsanlar falan yerde kar yağdırıldı: **أثلج الناس بمكان كذا**. Yer karlandı: **ثلجت الأرض**; artık o, karlanmış olandır: **مثلوجة**.‏
Mecazdan: Onun gönlü serinledi: **ثلج فؤاده**; o, gönlü serinlemiş olandır: **مثلوج الفؤاد**.‏
Kâ‘b b. Lüey dedi: “Eğer sen gönlü serinlemiş isen: **مثلوج الفؤاد**; andolsun ki senden, Lüey’in hepsine, gizli keder sahibinin bir zilleti göründü. Sen ey Cehdam, kalbin suyu(sun); çünkü zeki olan, tutuşma ve alevlenme ile vasfedilir; ve **الذكاء** lafzı buna şahit(tir).” Ve onun gönlünü hayırla serinletti: **ثلجت فؤاده بالخير**; böylece serinledi: **ثلج**.‏
Ve nefsi bununla serinledi: **ثلجت نفسه بكذا**: soğudu ve sevindi. **تثلج** olarak yürür: **سرت تثلج**; kar olarak: **ثلجـاً**. Ve **ثلجـت**: **تثلـج** ve **تثلـج**; karlar olarak: **ثلوجـاً**. Ve **أثلجـت**: **تثلـج**.‏
Hamd, hakkın açıklığına: **بلج الحق** ve yakînin serinliğine: **ثلج اليقين** (olsun).‏
Haberinle göğsümü ferahlattın: **أثلجت صدري بخبرك**.‏
Dedi: “Onlarla gözümü serinlettim: **فقرّت بهم عيني**; topluluklarını yok ettim: **وأفنيت جمعهم**; onları öldürdüğüm için göğsümü ferahlattım: **وأثلجت لما أن قتلتهم صدري**.” Ve kazı, toprağın soğuğuna temas edince ve suya yaklaşınca serinletir: **وحفر حتى أثلج إذا باشر برد الثرى وقرب من الماء**.‏
Kuyu serinletti: **وأثلجـت الركيـة**: onun kazısı nem’e ulaştı: **بلـغ حفرهـا النـدى**. Ve su çıkardı: **أنبطت**; onun kazısı suya ulaştığında: **إذا بلغ حفرها الماء**.‏
Ondan sıtma kesildi: **وأثلجت عنه الحمّى**; ve kesildi: **ثلجت**: kesildi: **أقلعت**.‏
Kuyunun suyu kesildi: **وأثلج ماء البئر**: kesildi: **انقطع**.‏
Kar gibi (beyaz) ok ucu: **ونصل ثلاجي** ve kar gibi (beyaz) demir: **وحديدة ثلاجية**: çok şiddetli beyazdır: **شديدة البياض**.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الثَّلْجُ: الذي يسقط من السماء، معروف. وفي حديث الدعاء: واغْسِلْ خَطايَ بماء الثَّلْجِ والبَرَدِ، إِنما خصهما بالذكر تأْكيداً للطهارة ومبالغةً فيها لأَنهما ماءَان مفطوران على خلقتهما، لم يُستعملا ولم تنلهما الأَيدي ولم تخضهما الأَرجل، كسائر المياه التي خالطت التراب وجرت في الأَنهار وجمعت في الحياض، فكانا أَحق بكمال الطهارة.
وقد أَثْلَجَ يَومُنا. وأَثْلَجُوا: دخلوا في الثَّلْجِ. وثُلِجُوا: أَصابهم الثَّلْجُ. وأَرضٌ مَثْلُوجَةٌ: أَصابها ثَلْجٌ. وماءٌ مَثْلُوجٌ: مُبَرَّدٌ بالثَّلج؛ قال:
لو ذُقْتَ فاها، بَعْدَ نَوْمِ المُدْلِجِ،
والصُّبْحِ لمَّا هَمَّ بالتَّبَلُّجِ،
قُلْتَ: جَنى النَّحْلِ بماء الحَشْرَجِ،
يُخالُ مَثْلُوجاً، وإِنْ لمْ يُثْلَجِ
وثُلِجَتِ الأَرضُ وأُثْلِجَتْ
(* قوله «وثلجت الأَرض وأَثلجت» كذا
بالأصل بهذا الضبط على البناء للمفعول. وعبارة المصباح: وثلجتنا السماء من باب قتل: أَلقت علينا الثلج، ومنه يقال: ثلجت الأَرض، بالبناء للمفعول، فهي مثلوجة.): أَصابها الثَّلْجُ. وثَلَجَتْنا السماءُ تَثْلُجُ، بالضم: كما يقال مَطَرَتْنا. وأَثْلَجَ الحافرُ: بَلَغَ الطينَ.
وثَلِجَتْ نفسي بالشيء ثَلَجاً، وثَلَجَتْ تَثْلُجُ وتَثْلَجُ ثُلُوجاً: اشتفت به واطمأَنت إِليه؛ وقيل: عرفَته وسُرَّت به. الأَصمعي: ثَلِجَتْ نفسي، بكسر اللام، لغة فيه. ابن السكيت: ثَلِجْتُ بما خبرتني أَي اشتفيت به وسكن قلبي إِليه. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: حتى أَتاه الثَّلَجُ واليقينُ. يقال: ثَلَجَتْ نفسي بالأَمر إِذا اطمأَنت إِليه وسكنت وثبت فيها ووَثِقَتْ به؛ ومنه حديث ابن ذي يَزَن: وثَلَجَ صدْرُك؛ ومنه حديث الأَحوض: أُعطيك ما تَثْلُجُ إِليه. وثَلَجَ قَلْبُه وثَلِجَ: تيَقَّن. وثُلِجَ قَلْبُه: بَلُدَ وذَهَبَ. ورجل مَثْلُوجُ الفؤاد: بليد؛ قال أَبو خراش الهذلي:
ولَمْ يَكُ مَثْلوجَ الفؤادِ مُهَيَّجاً،
أَضاعَ الشَّبابَ في الرَّبِيلَةِ والخَفْضِ
وقال كعب بن لؤَي لأَخيه عامر بن لؤي:
لَئِنْ كُنْتَ مَثْلُوجَ الفُؤادِ، لَقَدْ بَدا،
لِجَمْعِ لُؤَيٍّ مِنْكَ، ذِلَّةُ ذي غَمْضِ
ابن الأَعرابي: ثُلِجَ قَلْبُه إِذا بَلُدَ. وثَلِجَ به إِذا سُرَّ به وسَكَنَ إِليه؛ وأَنشد:
فلو كنتُ مَثْلُوجَ الفؤادِ، إِذا بَدَتْ
بلادُ الأَعادي، لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي
أَي لو كنت بليد الفؤاد، كنت لا آتي بحلو ولا مرٍّ من الفعل. شمر: ثَلِجَ صدري لذلك الأَمر أَي انشرح ونَقَعَ به، يَثْلَجُ ثَلَجاً. وقد ثَلَجْتهُ إِذا نَقَعْتَه وبللته؛ وقال عبيد:
في رَوْضَةٍ ثَلَجَ الرَّبيعُ قَرارَها،
مَوْلِيَّةٍ، لم يَسْتَطِعْها الرُّوَّدُ
وماءٌ ثَلْجٌ: باردٌ. قال الفارسي: وهو كما قالوا بارد القلْب؛ وأَنشد: ولكنَّ قَلْباً، بين جَنْبَيْكَ، باردُ
والثُّلْجُ: البُلَداءُ من الرجال.
والثُّلَجُ: فَرْخُ العُقابِ.
ابن الأَعرابي: الثُّلْجُ الفرِحون بالأَخبار.
وثُلِجَ الرجل إِذا برد قلبه عن شيء، وإِذا فرح أَيضاً: فقد ثُلِجَ. وحَفَرَ حتى أَثْلَجَ أَي بلَغَ الطين. وحَفَرَ فَأَثْلَجَ إِذا بلغ الثرى والنَّبَطَ. ويقال: قد أَثْلَجَ صدري خَبَرٌ واردٌ أَي شفاني وسكنني فَثَلَجْتُ إِليه.
ونَصْلٌ ثُلاجِيٌّ إِذا اشتدَّ بياضه. أَبو عمرو: إِذا انتهى الحافر إِلى الطين في النهر قال: أَثْلَجْتُ.

##### Türkçe

**الثَّلْجُ**: gökten düşen şey; bilinen. Dua hadîsinde: “Ve hatalarımı **ماء الثَّلْجِ** ve **البَرَدِ** ile yıka”; ancak ikisini zikretmesi, temizlik için te’kîd ve onda mübâlağa içindir; çünkü ikisi, yaratılışları üzere fıtrî iki sudur; kullanılmamışlardır, ellere değmemişlerdir ve ayaklar onları çiğnememiştir; toprağa karışmış, ırmaklarda akmış ve havuzlarda toplanmış diğer sular gibi değildir; böylece ikisi, temizliğin kemâline daha lâyıktır.

Ve “günümüz **أَثْلَجَ** etti.” Ve **أَثْلَجُوا**: **الثَّلْجِ**e girdiler. Ve **ثُلِجُوا**: onlara **الثَّلْجُ** isabet etti. Ve **أَرضٌ مَثْلُوجَةٌ**: ona **ثَلْجٌ** isabet etmiş. Ve **ماءٌ مَثْلُوجٌ**: **الثَّلج** ile soğutulmuş; dedi ki:
لو ذُقْتَ فاها، بَعْدَ نَوْمِ المُدْلِجِ،
والصُّبْحِ لمَّا هَمَّ بالتَّبَلُّجِ،
قُلْتَ: جَنى النَّحْلِ بماء الحَشْرَجِ،
يُخالُ مَثْلُوجاً، وإِنْ لمْ يُثْلَجِ

Ve “yer **ثُلِجَتِ** ve **أُثْلِجَتْ**”
(* “Ve **ثلجت الأَرض وأَثلجت**” sözü, asılda böyle, mef‘ûle bina üzere bu ضبط ile [gelmiştir]. **المصباح**’ın ibaresi: “**وثلجتنا السماء**” **قتل** bâbından: üzerimize karı attı; bundan da “yer **ثلجت**” denir, mef‘ûle bina üzere; o hâlde o **مثلوجة**dir.): ona **الثَّلْجُ** isabet etti. Ve “gök bize **ثَلَجَتْنا** **تَثْلُجُ**”, damme ile: “bize yağmur yağdı” denildiği gibi. Ve **أَثْلَجَ الحافرُ**: çamura ulaştı.

Ve “nefsim şey ile **ثَلِجَتْ**” **ثَلَجاً**; ve “**ثَلَجَتْ** **تَثْلُجُ** ve **تَثْلَجُ** **ثُلُوجاً**”: onunla şifâ buldu ve ona itmi’nân etti; denildi ki: onu bildi ve onunla sevindi. **الأَصمعي**: “nefsim **ثَلِجَتْ**”, lâmın kesriyle, onda bir lugattır. **ابن السكيت**: “bana haber verdiğin şey ile **ثَلِجْتُ**” yani onunla şifâ buldum ve kalbim ona sükûn buldu. Ömer’in, Allah ondan razı olsun, hadîsinde: “ta ki ona **الثَّلَجُ** ve **اليقينُ** gelinceye kadar.” Denir: “nefsim iş ile **ثَلَجَتْ**” yani ona itmi’nân etti, sükûn buldu, onda sebat etti ve ona güvendi; bundan **ابن ذي يَزَن** hadîsi: “ve göğsün **ثَلَجَ** etti”; ve bundan **الأَحوض** hadîsi: “sana, ona **تَثْلُجُ** edeceğin şeyi veririm.” Ve “kalbi **ثَلَجَ** etti” ve “**ثَلِجَ**”: yakîn etti. Ve “kalbi **ثُلِجَ**”: ahmaklaştı ve gitti. Ve **رجل مَثْلُوجُ الفؤاد**: ahmak; **أَبو خراش الهذلي** dedi ki:
ولَمْ يَكُ مَثْلوجَ الفؤادِ مُهَيَّجاً،
أَضاعَ الشَّبابَ في الرَّبِيلَةِ والخَفْضِ

Ve **كعب بن لؤَي** kardeşi **عامر بن لؤي**’ye dedi:
لَئِنْ كُنْتَ مَثْلُوجَ الفُؤادِ، لَقَدْ بَدا،
لِجَمْعِ لُؤَيٍّ مِنْكَ، ذِلَّةُ ذي غَمْضِ

**ابن الأَعرابي**: kalbi **ثُلِجَ** olur, ahmaklaştığı zaman. Ve “onunla **ثَلِجَ**” olur, onunla sevindiği ve ona sükûn bulduğu zaman; ve inşâd etti:
فلو كنتُ مَثْلُوجَ الفؤادِ، إِذا بَدَتْ
بلادُ الأَعادي، لا أُمِرُّ ولا أُحْلِي

Yani: eğer ahmak kalpli olsaydım, fiilden ne tatlı ne acı getirirdim. **شمر**: “o iş sebebiyle göğsüm **ثَلِجَ** etti” yani açıldı ve onunla serinledi; **يَثْلَجُ** **ثَلَجاً**. Ve onu **ثَلَجْتهُ**: onu serinlettiğim ve ıslattığım zaman; **عبيد** dedi ki:
في رَوْضَةٍ ثَلَجَ الرَّبيعُ قَرارَها،
مَوْلِيَّةٍ، لم يَسْتَطِعْها الرُّوَّدُ

Ve **ماءٌ ثَلْجٌ**: soğuk. **الفارسي** dedi ki: bu, “kalbi soğuk” dedikleri gibidir; ve inşâd etti:
ولكنَّ قَلْباً، بين جَنْبَيْكَ، باردُ

Ve **الثُّلْجُ**: erkeklerden ahmaklar.

Ve **الثُّلَجُ**: kartal yavrusu.

**ابن الأَعرابي**: **الثُّلْجُ** haberlerle sevinenlerdir.

Ve erkek **ثُلِجَ** olur: kalbi bir şeyden soğuduğu zaman; ve sevindiği zaman da: artık **ثُلِجَ** olmuştur.

Ve “kazdı, ta ki **أَثْلَجَ** edinceye kadar” yani çamura ulaştı. Ve “kazdı da **فَأَثْلَجَ** etti” toprağa ve **النَّبَطَ**a ulaştığı zaman. Ve denir: “gelen bir haber göğsümü **أَثْلَجَ** etti” yani beni şifâlandırdı ve beni sakinleştirdi; böylece ona **فَثَلَجْتُ** ettim.

Ve **نَصْلٌ ثُلاجِيٌّ**: beyazlığı şiddetlendiği zaman. **أَبو عمرو**: nalbant, nehirde çamura ulaştığı zaman der ki: “**أَثْلَجْتُ**.”

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ث ل ج * أرض * مَثْلُوجَةٌ * أصابها * ثَلْجٌ * وقد * أثْلَجَ * يومنا و * ثَلَجَتْنا * السماء من باب نصر كما تقول مطرتنا و * ثَلِجَت * نفسه اطمأنت وبابه دخل وطرب

##### Türkçe

* ث ل ج * **أرض**: **مَثْلُوجَةٌ**: ona **ثَلْجٌ** isabet etmiş. Ve günümüz **أثْلَجَ**; ve gök bize **ثَلَجَتْنا** (yağdırdı); **نصر** bâbından; tıpkı “bize yağmur yağdırdı” dediğin gibi. Ve **ثَلِجَت** nefsi: itminan buldu. Ve onun bâbı: girdi ve neşelendi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الثلج  الذي يسقط من السماء، أي معروف، وفي حديث الدعاء:  واغسل خطاياي بماء الثلج والبرد  إنما خصهما بالذكر تأكيدا للطهارة، ومبالغة فيها؛ لأنهما ماءان مفطوران على خلقتهما، لم يستعملا، ولم تنلهما الأيدي، ولم تخضهما الأرجل، كسائر المياه التي خالطت التراب، وجرت في الأنهار، وجمعت في الحياض، فكانا أحق بكمال الطهاة. كذا في النهاية.  والثلاج: بائعة، و  ثلاج:  اسم، والمثلجة: موضعه  ، وفي نسخة: والمثلجة: موضعه، واسم.  وثلجتنا السماء  تثلج، بالضم، كما يقال: مطرتنا. وفي الأساس: ثلجتنا السماء تثلج وتثلج، بالوجهين.  وأثلجتنا  وثلجت الأرض وأثلجت، قد  أثلج يومنا  ، وأثلجوا: دخلوا في الثلج وثلجوا: أصابهم الثلج.  وثلجت نفسي  بالشىء  كنصر وفرح  تثلج  ثلوجا  بالضم، مصدر الأول  وثلجا  ، محركة مصدر الثاني، ولا تخليط فيهما، كما زعمه شيخنا: اشتفت به و  اطمأنت  إليه وقيل: عرفته وسرت به. وعن الأصمعي: ثلجت نفسي، بكسر اللام: لغة فيه. وعن ابن السكيت: ثلجت بما خبرتني أي اشتفيت به، وسكن قلبي إليه، وفي حديث عمر، رضى الله عنه:  حتى أتاه الثلج واليقين  . يقال: ثلجت نفسى بالأمر، إذا اطمأنت إليه وسكنت ووثقت به، ومنه حديث ابن ذي يزن:  وثلج صدرك  ، ومنه حديث الأحوص:  أعطيك ما تثلج إليه  وثلج قلبه، وثلج: تيقن.  كأثلجت  ، يقال: قد أثلج صدري خبر وارد، أي شفاني وسكنني، وهو مجاز ونقل اللبلى في شرح الفصيح عن عبد الحق: ثلج قلبي، بالكسر: تيقن. ومن سجعات الأساس: الحمد لله على بلج الجبين، وثلج اليقين. وإنما قيل: إن الثلج محركة بمعنى اليقين مجاز؛ لأنه مأخوذ من الاستلذاذ بالماء البارد المعاني بالثلج ونحوه. من المجاز: ثلج قلبه: بلد وذهب، و  المثلوج الفؤاد: البليد قال أبو خراش الهذلي:
  ولم يك مثلوج الفؤاد مـهـبـجـا                      أضاع الشباب في الربيلة والخفض وقال كعب بن لؤي لأخيه عامر بن لؤي:
  لئن كنت مثلوج الفؤاد لقـد بـدا                      لجمع لؤي منك ذلة ذي غمض وعن ابن الأعرابي: ثلج قلبه، إذا بلد، وثلج به، إذا سر به وسكن إليه، وأنشد:

  فلو كنت مثلوج الفؤاد إذا بدت                      بلاد الأعادى لا أمر ولا أحلى أي لو كنت بليد الفؤاد كنت لا آتي بحلو ولا مر من الفعل. وعن شمر: ثلج صدري لذلك الأمر، أي انشرح, من المجاز: أثلج الحافر، و  حفر حتى أثلج  ، أي  بلع الطين  ، وحفر فأثلج، إذا بلغ الثرى والنبط. وعن أبي عمرو: إذا انتهى الحافر إلى الطين في البئر، قال: أثلجت  وثلج، كخجل  ثلجا محركة: اطمأن. وعن ابن الأعرابي: ثلج الرجل، إذا برد قلبه عن شىء، وإذا  فرح  أيضا فقد ثلج. وأثلجته  : فرحته. من المجاز:  نصل ثلاجى، كغرابي: شديد البياض  ، وكذا حديدة ثلاجية. الماء الثلج  ككتف: البارد  قال: وهو كما قالوا: بارد القلب، أنشد:
  ولكن قلبا بين جنبيك بارد قال شمر: و  ثلجه  يثلج ثلجا  نقعه وبله  وقال عبيد؛
  في روضة ثلج الربيع قرارها                      مولية لم يستطعهـا الـرود ثلج  وأثلج: أصاب الثلج  وأرض مثلوجة: أصابها الثلج. من المجاز: أثلج  ماء البئر  إذا  أقلع  ، ومنه: أثلجت عنه الحمى، إذا أقلعت.  والإثلاج: الإفلاج  ، بالفاء بدل عن الثاء.  وبنو ثلج: قبيلة  ، هو ثلج ابن عمرو بن مالك بن عبد مناة بن هبل بن عبد الله بن كنانة بن قضاعة.  وجبل الثلج: بدمشق   وربيع بن ثلج: شاعر  .  ومحمد بن عبد الله بن أبي الثلج: شيخ البخارى  صاحب الصحيح.  ومحمد بن شجاع الثلجى  إلى القبيلة، أو إلى بيع الثلج، وصحفه بعضهم بالبلخي وهو وهم، وهو تلميذ الحسن بن زياد، صاحب أبي حنيفة رضى الله عنه،  فقيه مبتدع  غير ثقة، مات سنة 266 وقد سقط ذكره من نسخة شيخنا، فاستدركه على المصنف.
 ومما يستدرك عليه: ماء مثلوج: مبرد بالثلج قال:
  لو ذقت فاها بعد نوم المدلـج
  والصبح لما هم بالـتـبـلـج
  قلت جنى النحل بماء الحشرج
  يخال مثلوجا وإن لـم يثـلـج وأثلج عاملنا، وأثلج الناس بمكان كذا من الأساس. والثلج بضمتين: البلداء من الرجال. وعن ابن الأعرابي الثلج: الفرحون بالأخبار. والثلج، كصرد: فرخ العقاب. قلت: وقد تقدم في ت ل ج، ولعل أحدهما تصحيف عن الآخر، أوهما لغتان. وما أثلجني بهذا الأمر: ما أسرني.

##### Türkçe

**الثلج**: gökten düşen; yani bilinen (şey). Dua hadîsinde: “ve günahlarımı **ماء الثلج والبرد** ile yıka”; ancak ikisini zikretmesi, temizliği te’kîd içindir ve onda mübalağadır; çünkü ikisi, yaratılışları üzere fıtrî iki sudur; kullanılmamışlardır, ellere değmemişlerdir, ayaklar onlara girmemiştir; toprağa karışmış, nehirlerde akmış, havuzlarda toplanmış diğer sular gibi değildir; bu sebeple, temizliğin kemâline daha lâyık idiler. Böylece **النهاية**’de (geçer).

**والثلاج**: satıcı kadın. Ve **ثلاج**: isim. Ve **المثلجة**: onun yeri. Bir nüshada: ve **المثلجة**: onun yeri ve isim.

“**وثلجتنا السماء**” **تثلج**; **بالضم**; “bizi yağmurladı” denildiği gibi. **الأساس**’ta: “**ثلجتنا السماء**” **تثلج** ve **تثلج**; iki vecihle.

Ve “**وأثلجتنا**”. Ve yer **ثلجت** ve **أثلجت**. “**قد أثلج يومنا**”: günümüz kar yaptı. Ve “**أثلجوا**”: kara girdiler. Ve “**ثلجوا**”: onlara kar isabet etti.

“**وثلجت نفسي**” bir şey ile; **كنصر وفرح**; **تثلج**; **ثلوجا**; **بالضم**: birincinin masdarı. Ve **ثلجا**: harekeli, ikincinin masdarı. İkisinde de karışıklık yoktur; şeyhimizin zannettiği gibi değildir: “onunla şifâ buldum” ve “ona itmi’nân ettim”. Ve denildi: “onu bildim ve onunla sevindim”. **الأصمعي**’den: “**ثلجت نفسي**”, lâmın kesriyle: onda bir dildir. **ابن السكيت**’ten: “**ثلجت بما خبرتني**” yani onunla şifâ buldum ve kalbim ona sükûn buldu. Ömer hadîsinde, Allah ondan razı olsun: “ta ki ona **الثلج واليقين** geldi.” Denir: “**ثلجت نفسى بالأمر**”, ona itmi’nân ettiğinde, sükûn bulduğunda ve ona güvendiğinde. Ondandır: İbn Zî Yezen hadîsi: “ve **ثلج صدرك**”. Ondandır: **الأحوص** hadîsi: “sana, ona **تثلج إليه** (itmi’nân ettiğin) şeyi veririm.” Ve kalbi **ثلج** oldu; ve **ثلج**: yakînen bildi.

**كأثلجت**: denir: “**قد أثلج صدري خبر وارد**” yani beni şifâlandırdı ve beni sükûna erdirdi; bu mecazdır. **اللبلى**’nin **شرح الفصيح**’inde, **عبد الحق**’tan nakletti: “**ثلج قلبي**”, kesirle: yakînen bildi. **الأساس**’ın secilerinden: “alnın açıklığına ve yakînin **ثلج**’ine hamd olsun.” Ancak “**الثلج**”in harekeli olarak yakîn mânasında söylenmesi mecazdır; çünkü soğuk su ile lezzetlenmeden alınmıştır; mânalar, **الثلج** ve benzeri ile (ifade edilmiştir).

Mecazdan: “**ثلج قلبه**”: ahmaklaştı ve gitti. Ve “**المثلوج الفؤاد**”: ahmak. **أبو خراش الهذلي** dedi ki:

  ولم يك مثلوج الفؤاد مـهـبـجـا                      أضاع الشباب في الربيلة والخفض

Ve **كعب بن لؤي**, kardeşi **عامر بن لؤي**’ye dedi ki:

  لئن كنت مثلوج الفؤاد لقـد بـدا                      لجمع لؤي منك ذلة ذي غمض

**ابن الأعرابي**’den: “kalbi **ثلج** oldu” — ahmaklaştığında. Ve “onunla **ثلج** oldu” — onunla sevindiğinde ve ona sükûn bulduğunda. Ve şu beyti okudu:

  فلو كنت مثلوج الفؤاد إذا بدت                      بلاد الأعادى لا أمر ولا أحلى

Yani: eğer kalbi ahmak olsaydım, fiilden ne tatlı ne acı bir şey getirirdim. **شمر**’den: “o iş sebebiyle göğsüm **ثلج** oldu” yani genişledi. Mecazdan: “**أثلج الحافر**” ve “kazdı, ta ki **أثلج** etti” yani çamura ulaştı; ve kazdı da **أثلج** etti: toprağın nemli kısmına ve suya ulaştığında. **أبي عمرو**’dan: kazıcı kuyu içinde çamura vardığında: “**أثلجت**” ve “**ثلج**” der; **كخجل**; **ثلجا** (harekeli): itmi’nân etti. **ابن الأعرابي**’den: “adam **ثلج** oldu” — kalbi bir şeyden soğuduğunda; ve “**فرح**” ettiğinde de, gerçekten **ثلج** olmuştur. Ve “**أثلجته**”: onu sevindirdim.

Mecazdan: “**نصل ثلاجى**”, **كغرابي**: pek şiddetli beyaz; ve aynı şekilde “**حديدة ثلاجية**”. “**الماء الثلج**”, **ككتف**: soğuk. Dedi ki: bu, “kalbi soğuk” dedikleri gibidir. Şu beyti okudu:

  ولكن قلبا بين جنبيك بارد

**شمر** dedi ki: “**ثلجه**” **يثلج** **ثلجا**: onu ıslattı ve nemlendirdi. **عبيد** dedi ki;

  في روضة ثلج الربيع قرارها                      مولية لم يستطعهـا الـرود ثلج

**ثلج** ve **أثلج**: kar isabet etti. Ve “**أرض مثلوجة**”: ona kar isabet etmiş (yer). Mecazdan: “**أثلج ماء البئر**” — kuyunun suyu çekildiğinde. Ondandır: “ondan humma **أثلجت**” — kesildiğinde.

Ve **الإثلاج**: **الإفلاج**; fâ ile, ث yerine bedeldir.

Ve **بنو ثلج**: bir kabile; o, **ثلج** b. Amr b. Mâlik b. Abd Menât b. Hebel b. Abdullâh b. Kinâne b. Kudâa’dır.

Ve **جبل الثلج**: Dımaşk’ta. Ve **ربيع بن ثلج**: şair. Ve **محمد بن عبد الله بن أبي الثلج**: Buhârî’nin şeyhi, **الصحيح**’in sahibi. Ve **محمد بن شجاع الثلجى**: kabileye nisbetle yahut kar satmaya nisbetle. Bazıları onu **البلخي** diye tashîf etti; bu bir vehimdir. O, Hasan b. Ziyâd’ın talebesidir; Ebû Hanîfe’nin, Allah ondan razı olsun, arkadaşıdır; bid‘atçı fakih, güvenilir değildir. 266 senesinde öldü. Şeyhimizin nüshasından onun zikri düşmüştü; onu musannife karşı istidrâk etti.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: “**ماء مثلوج**”: kar ile soğutulmuş. Dedi ki:

  لو ذقت فاها بعد نوم المدلـج
  والصبح لما هم بالـتـبـلـج
  قلت جنى النحل بماء الحشرج
  يخال مثلوجا وإن لـم يثـلـج

Ve “âmilimiz **أثلج** etti”; ve “insanlar falan yerde **أثلج** ettiler” **الأساس**’tandır. Ve **الثلج** iki damme ile: erkeklerden ahmak olan. **ابن الأعرابي**’den: **الثلج**: haberlerle sevinenler. Ve **الثلج**, **كصرد**: kartal yavrusu. Dedim: bu, **ت ل ج**’de geçti; belki ikisinden biri diğerinden tashîftir; yahut ikisi iki dildir. “Bu iş ile beni **ما أثلجني**”: beni ne sevindirdi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

ثَلَجَتِ السَّمَآءُ
1 ثَلَجَتِ السَّمَآءُ ثلجت السمآء , aor. ثَلُجَ and ثَلِجَ , The sky snowed; let fall snow. (A, TA.) [Here, and in other cases, throughout this art., the meaning of ثَلْجٌ is assumed to be well known.] ― -b2- ثَلَجَتْنَا السَّمَآءُ, (S, Msb, K,) aor. ثَلُجَ ; (S, Msb;) and ↓ أَثْلَجَتْنَا; (Msb, * K;) The sky snowed upon us; (S, Msb, K;) like as one says مَطَرَتْنَا. (S.) And ثُلِجُوا They were snowed upon. (TA.) You say, ثُلِجْنَا العَامَ ثَلْجًا كَثِيرًا [We were snowed upon this year much]. (A.) And ثُلِجَتِ الأَرْضُ, (A, Msb, TA,) and ↓ أُثْلِجَت, (TA,) The land was snowed upon. (A, * Msb, TA. *) ― -b3- [ثُلِجَ, said of water &c., It was cooled, or made cold, with snow: see an ex. voce مَثْلُوجٌ. In the present day, ↓ ثَلَّجَهُ signifies He cooled it, or made it cold, with snow or ice; iced it; froze it.] ― -b4- See also 4. ― -b5- [Hence,] ثَلِجَ, (IAar, K,) aor. ثَلَجَ , (K,) inf. n. ثَلَجٌ, (TA,) (assumed tropical:) His heart became cool, or refreshed, and relieved of a thing: (IAar:) and he rejoiced; or was, or became, joyful, glad, or happy: (IAar, K:) and he was, or became, at ease, at rest, tranquil, or free from disquietude. (TA.) And ثَلِجَتْ نَفْسُهُ بِكَذَا (tropical:) His mind became refreshed and happy by means of such a thing. (A.) And ثَلَجَتْ نَفْسِى, aor. ثَلُجَ , inf. n. ثُلُوجٌ; (AA, S, K;) and ثَلِجَتْ, aor. ثَلَجَ , inf. n. ثَلَجٌ; (As, S, K; [in the CK ثَلْج;]) and ↓ أَثْلَجَتْ; (K;) بِالشَّىْءِ; (TA;) (assumed tropical:) My mind became at ease, at rest, tranquil, or free from disquietude, (AA, S, K, TA,) and became healed, by means of the thing: (TA:) or I knew it, and was rejoiced at it, or by it: or my mind became at ease, and I confided, or trusted, in the thing: as also ثلجتُ اـِلَيْهِ; and ثلج صَدْرِى: or this last, accord. to Sh, means my bosom became dilated [with joy], لِلْأَمْرِ at the event. (TA.) And ثلجتُ بِمَا خَبَّرْتَنِى (assumed tropical:) I became healed, and my heart became at rest, or tranquil, by means of the information which thou gavest me. (ISk, TA.) And ثَلَجَ قَلْبُهُ and ثَلِجَ, the latter mentioned by Lb, on the authority of 'AbdEl-Hakk, (tropical:) His heart became certified, or assured. (TA.) ثَلَجٌ is said to mean (tropical:) Certitude, or assurance, because it is taken from the delight that one has in water rendered cool, or cold, by means of snow and the like. (TA.) ― -b6- ثُلِجَ فُؤَادُهُ (tropical:) He was, or became, stupid, dull, wanting in intelligence: (IAar, A, TA:) his heart, or his mind, or intellect, quitted him. (TA.) ― -b7- ثَلَجَهُ, (Sh, K,) aor. ثَلُجَ , inf. n. ثَلْجٌ, (Sh, TA,) also signifies He, or it, soaked it; moistened it. (Sh, K, TA.)

2 ثَلَّجَ see 1.

اثلج
4 اثلج أثلج اثلج ثلج It (a day, S, K, or a year, A) was, or became, snowy. (S, A, K.) ― -b2- He reached, came upon, or lighted on, snow; (K;) as also ثلج [written without any syll. signs, app. ↓ ثَلَجَ]. (TA.) He entered upon [a tract, or time, or season, of] snow. (TA.) ― -b3- أَثْلَجَتْنَا السَّمَآءُ: and أُثْلِجَتِ الأَرْضُ: see 1. ― -b4- [Thus the verb is intrans. and trans. And hence,] أَثْلَجَتْ نَفْسِى: see 1. ― -b5- And اثلجهُ (assumed tropical:) He rejoiced him; made him joyful, glad, or happy. (K.) And اثلج صَدْرِى (tropical:) It (news, or information,) healed and tranquillized me. (A, * TA.) And مَا أَثْلَجَنِى بِهٰذَا الأَمْرِ (assumed tropical:) How joyful, or happy, am I made by this thing, or event! (TA.) ― -b6- [Hence also,] حَفَرَ حَتَّى اثلج (tropical:) He dug until he reached the clay, or mud, (AA, S, K, TA,) or the cold of the moist earth, (A,) or the moist earth and the water. (TA.) ― -b7- اثلج مَآءُ البِئْرِ (tropical:) The water of the well ceased, or stopped. (A, K.) And hence, (TA.) اثلجت عَنْهُ الحُمَّى (tropical:) The fever quitted him. (A, TA.) -A2- اـِثْلَاجٌ [the inf. n.] is also syn. with اـِفْلَاجٌ [inf.n. of أَفْلَجَ, q. v.]. (K.)

ثَلْجٌ
ثَلْجٌ ثلج [Snow;] a thing well known, (S, A, Msb, K,) that falls from the sky: (TA:) pl. ثُلُوجٌ. (Msb.)

ثَلِجٌ
ثَلِجٌ ثلج Cold: (K:) applied to water. (TA.)

ثُلُجٌ
ثُلُجٌ ثلج (assumed tropical:) Men joyful, glad, or happy, by reason of news. (IAar, TA.) ― -b2- (assumed tropical:) Men who are stupid, dull, or wanting in intelligence. (TA.) [See also مَثْلُوجٌ.]

ثَلْجِىٌّ
ثَلْجِىٌّ ثلج ثلجى ثلجي : see ثَلَّاجٌ.

ثُلَاجِىٌّ
ثُلَاجِىٌّ ثلاجى ثلاجي (tropical:) Very white: applied to an iron head of an arrow or of a spear or of a sword or the like: (A, K:) fem. with ة. (A.)

ثَلَّاجٌ
ثَلَّاجٌ ثلاج A seller of snow; (K;) as also ↓ ثَلْجِىٌّ. (TA.)

مَثْلَجَةٌ
مَثْلَجَةٌ مثلج مثلجه مثلجة A place in which is [kept] snow [for cooling water &c. in summer]. (K.)

مَثْلُوجٌ
مَثْلُوجٌ مثلوج : fem. with ة: the latter applied to land (أَرْض), meaning Snowed upon. (S, A, Msb.) ― -b2- Water cooled, or made cold, with snow. (TA.) A poet says, speaking of a woman's mouth,
يُخَالُ مَثْلُوجًا وَاـِن لَمْ يُثْلَجِ
[It would be thought to be cooled with snow, though it was not cooled therewith]. (TA.) ― -b3- مَثْلُوجُ الفُؤَادِ (tropical:) A man (S) stupid, dull, or wanting in intelligence. (S, A, Msb, K.) [See also ثُلُجٌ.]

##### Türkçe

ثَلَجَتِ السَّمَآءُ
1 **ثَلَجَتِ السَّمَآءُ** ثلجت السمآء, muzâri‘i **ثَلُجَ** ve **ثَلِجَ**, Gök kar yağdı; kar düşürdü. (A, TA.) [Burada ve bu maddenin tamamında, **ثَلْجٌ**’ün manasının iyi bilindiği varsayılır.] ― -b2- **ثَلَجَتْنَا السَّمَآءُ**, (S, Msb, K,) muzâri‘i **ثَلُجَ**; (S, Msb;) ve ↓ **أَثْلَجَتْنَا**; (Msb, * K;) Gök üzerimize kar yağdı; (S, Msb, K;) tıpkı kişinin **مَطَرَتْنَا** dediği gibi. (S.) Ve **ثُلِجُوا** Üzerlerine kar yağdırıldı. (TA.) Dersin ki, **ثُلِجْنَا العَامَ ثَلْجًا كَثِيرًا** [Bu yıl çok kar yağdırıldık]. (A.) Ve **ثُلِجَتِ الأَرْضُ**, (A, Msb, TA,) ve ↓ **أُثْلِجَت**, (TA,) Yer üzerine kar yağdırıldı. (A, * Msb, TA. *) ― -b3- [**ثُلِجَ**, su vb. hakkında söylendiğinde, kar ile soğutuldu yahut soğuk yapıldı: **مَثْلُوجٌ** maddesinde bir örneğe bak. Günümüzde, ↓ **ثَلَّجَهُ** “onu kar veya buz ile soğuttu; buzladı; dondurdu” manasına gelir.] ― -b4- 4’e de bak. ― -b5- [Bundan dolayı,] **ثَلِجَ**, (IAar, K,) muzâri‘i **ثَلَجَ**, (K,) mastarı **ثَلَجٌ**, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) Kalbi serinledi yahut ferahladı ve bir şeyden rahatladı: (IAar:) ve sevindi; yahut sevinçli, memnun veya mutlu oldu yahut oldu: (IAar, K:) ve rahat oldu yahut oldu; sükûnete erdi yahut oldu; huzursuzluktan beri oldu. (TA.) Ve **ثَلِجَتْ نَفْسُهُ بِكَذَا** (mecaz:) Şu şey vasıtasıyla zihni ferahladı ve mutlu oldu. (A.) Ve **ثَلَجَتْ نَفْسِى**, muzâri‘i **ثَلُجَ**, mastarı **ثُلُوجٌ**; (AA, S, K;) ve **ثَلِجَتْ**, muzâri‘i **ثَلَجَ**, mastarı **ثَلَجٌ**; (As, S, K; [CK’de **ثَلْج**;]) ve ↓ **أَثْلَجَتْ**; (K;) **بِالشَّىْءِ**; (TA;) (mecaz kabul edilerek:) Şey vasıtasıyla zihnim rahatladı, sükûnete erdi, huzursuzluktan beri oldu, (AA, S, K, TA,) ve iyileşti: (TA:) yahut onu bildim ve onunla yahut ondan sevindim: yahut zihnim rahatladı ve o şeye güvendim yahut itimat ettim: bunun gibi **ثلجتُ اـِلَيْهِ**; ve **ثلج صَدْرِى**: yahut bu sonuncusu, Ş’ye göre, “göğsüm [sevinçle] genişledi” demektir, **لِلْأَمْرِ** olay vuku bulduğunda. (TA.) Ve **ثلجتُ بِمَا خَبَّرْتَنِى** (mecaz kabul edilerek:) Bana haber verdiğin bilgi vasıtasıyla iyileştim ve kalbim rahatladı yahut sükûnete erdi. (ISk, TA.) Ve **ثَلَجَ قَلْبُهُ** ve **ثَلِجَ**, ikincisi Lb tarafından ‘AbdEl-Hakk’tan naklen zikredilmiştir, (mecaz:) Kalbi yakîn kazandı yahut emin oldu. (TA.) **ثَلَجٌ**’ün (mecaz:) Yakîn yahut emniyet manasına geldiği söylenir; çünkü bu, kar ve benzeri ile serinletilmiş yahut soğutulmuş sudan kişinin aldığı lezzetten alınmıştır. (TA.) ― -b6- **ثُلِجَ فُؤَادُهُ** (mecaz:) Ahmak oldu yahut oldu; anlayışı kıt, donuk oldu: (IAar, A, TA:) kalbi yahut zihni yahut aklı onu terk etti. (TA.) ― -b7- **ثَلَجَهُ**, (Sh, K,) muzâri‘i **ثَلُجَ**, mastarı **ثَلْجٌ**, (Sh, TA,) ayrıca “onu ıslattı; nemlendirdi” manasına gelir. (Sh, K, TA.)

2 **ثَلَّجَ**: 1’e bak.

اثلج
4 اثلج **أثلج** اثلج ثلج O (bir gün, S, K, yahut bir yıl, A) karlı oldu yahut karlılaştı. (S, A, K.) ― -b2- Kara ulaştı, kara rastladı yahut kar üzerine kondu; (K;) bunun gibi **ثلج** [harekesiz yazılmış, görünüşe göre ↓ **ثَلَجَ**]. (TA.) Karın [bulunduğu bir araziye, zamana yahut mevsime] girdi. (TA.) ― -b3- **أَثْلَجَتْنَا السَّمَآءُ**: ve **أُثْلِجَتِ الأَرْضُ**: 1’e bak. ― -b4- [Böylece fiil lâzım ve müteaddîdir. Ve bundan dolayı,] **أَثْلَجَتْ نَفْسِى**: 1’e bak. ― -b5- Ve **اثلجهُ** (mecaz kabul edilerek:) Onu sevindirdi; onu sevinçli, memnun yahut mutlu kıldı. (K.) Ve **اثلج صَدْرِى** (mecaz:) O (haber yahut bilgi) beni iyileştirdi ve sükûnete erdirdi. (A, * TA.) Ve **مَا أَثْلَجَنِى بِهٰذَا الأَمْرِ** (mecaz kabul edilerek:) Bu şey yahut olay ile ne kadar sevindirildim yahut mutlu kılındım! (TA.) ― -b6- [Bundan ayrıca,] **حَفَرَ حَتَّى اثلج** (mecaz:) Kile yahut çamura ulaşıncaya kadar kazdı, (AA, S, K, TA,) yahut nemli yerin soğuğuna, (A,) yahut nemli yere ve suya. (TA.) ― -b7- **اثلج مَآءُ البِئْرِ** (mecaz:) Kuyunun suyu kesildi yahut durdu. (A, K.) Ve bundan dolayı, (TA.) **اثلجت عَنْهُ الحُمَّى** (mecaz:) Ateş onu terk etti. (A, TA.) -A2- **اـِثْلَاجٌ** [mastarı] ayrıca **اـِفْلَاجٌ** ile eşanlamlıdır [**أَفْلَجَ**’ın mastarı; ona bak]. (K.)

**ثَلْجٌ**
**ثَلْجٌ** ثلج [Kar;] iyi bilinen bir şeydir, (S, A, Msb, K,) gökten düşer: (TA:) çoğulu **ثُلُوجٌ**. (Msb.)

**ثَلِجٌ**
**ثَلِجٌ** ثلج Soğuk: (K:) suya uygulanır. (TA.)

**ثُلُجٌ**
**ثُلُجٌ** ثلج (mecaz kabul edilerek:) Haber sebebiyle sevinçli, memnun yahut mutlu kimseler. (IAar, TA.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) Ahmak, donuk yahut anlayışı kıt kimseler. (TA.) [**مَثْلُوجٌ**’a da bak.]

**ثَلْجِىٌّ**
**ثَلْجِىٌّ** ثلج ثلجى ثلجي : **ثَلَّاجٌ**’a bak.

**ثُلَاجِىٌّ**
**ثُلَاجِىٌّ** ثلاجى ثلاجي (mecaz:) Pek beyaz: okun yahut mızrağın yahut kılıcın demir başına veya benzerine uygulanır: (A, K:) müennesi ة ile. (A.)

**ثَلَّاجٌ**
**ثَلَّاجٌ** ثلاج Kar satıcısı; (K;) bunun gibi ↓ **ثَلْجِىٌّ**. (TA.)

**مَثْلَجَةٌ**
**مَثْلَجَةٌ** مثلج مثلجه مثلجة Yazın su vb. soğutmak için içinde kar [saklanan] bir yer. (K.)

**مَثْلُوجٌ**
**مَثْلُوجٌ** مثلوج : müennesi ة ile: ikincisi yere (**أَرْض**) uygulanır; manası “üzerine kar yağdırılmış”tır. (S, A, Msb.) ― -b2- Kar ile soğutulmuş yahut soğuk yapılmış su. (TA.) Bir şair, bir kadının ağzı hakkında söyleyerek der ki,
يُخَالُ مَثْلُوجًا وَاـِن لَمْ يُثْلَجِ
[Kar ile soğutulmuş sanılır; her ne kadar onunla soğutulmamış olsa da]. (TA.) ― -b3- **مَثْلُوجُ الفُؤَادِ** (mecaz:) Ahmak, donuk yahut anlayışı kıt bir adam. (S, A, Msb, K.) [**ثُلُجٌ**’a da bak.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%AC/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

ثَلَجَ
ثَلَجَ
a.  I. U ( n. ac. ثَلْج 1 ), Snowed; snowed upon.

b.  Wetted.

c.  Felt confident.

ثَلِجَ
ثَلِجَ A ( n. ac. ثَلَج 4 ),
a.  Was, or felt, easy, relieved, light-hearted.

أَثْلَجَ
أَثْلَجَ IV ,
a.  Was snowy.

b.  Came upon snow.

c.  Tranquilized, set at rest; gladdened.

d.  [ 'An ], Abated ( fever ).

ثَلْج
ثَلْج 1 , ( pl. ثُلُوْج 27 ),
a.  Snow; ice.

ثَلِج
ثَلِج 5 ,
a.  Cold, icy.

ثُلُج
ثُلُج 10 ,
a.  Stupid, dull, apathetic.

مَثْلَجَة
مَثْلَجَة 17t , ( pl. مَثَاْلِجُ 44 ),
a.  Icehouse.

ثُلَاْجِيّ
ثُلَاْجِيّ 24yi ,
a.  Snow-white.

ثَلَّاْج
ثَلَّاْج 28 ,
a.  Seller of snow.

##### Türkçe

ثَلَجَ
ثَلَجَ
a. I. U ( n. ac. **ثَلْج** 1 ), Kar yağdı; üzerine kar yağdı.

b. Islatttı.

c. Güven duydu.

ثَلِجَ
ثَلِجَ A ( n. ac. **ثَلَج** 4 ),
a. Kolay oldu, yahut kolay hissetti; ferahladı; gönlü rahatladı.

أَثْلَجَ
أَثْلَجَ IV ,
a. Karlı oldu.

b. Kara rastladı.

c. Sakinleştirdi, rahata erdirdi; sevindirdi.

d. [ 'An ], (ateş) azaldı.

ثَلْج
ثَلْج 1 , ( pl. **ثُلُوْج** 27 ),
a. Kar; buz.

ثَلِج
ثَلِج 5 ,
a. Soğuk, buzlu.

ثُلُج
ثُلُج 10 ,
a. Aptal, donuk, kayıtsız.

مَثْلَجَة
مَثْلَجَة 17t , ( pl. **مَثَاْلِجُ** 44 ),
a. Buzhane.

ثُلَاْجِيّ
ثُلَاْجِيّ 24yi ,
a. Kar beyazı.

ثَلَّاْج
ثَلَّاْج 28 ,
a. Kar satıcısı.
