# ثلط (ث-ل-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%84%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ث - ل - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الطاء والثاء واللام معهما
ث ل ط مستعمل فقط
ثلط:
الثَّلْطُ: هو سَلْحُ الفِيلِ ونحو إذا كان رقيقاً.

##### Türkçe

باب **الطاء** و**الثاء** و**اللام** معهما
**ث ل ط** kullanılmıştır, yalnızca
**ثلط**:
**الثَّلْطُ**: O, ince olduğu zaman filin ve benzerinin dışkısıdır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

ثَلَطَ البعيرُ، إذا ألقى بَعْرَهُ رقيقاً.

##### Türkçe

**ثَلَطَ البعيرُ**: Deve, **بَعْرَهُ**’ni ince (sulu) olarak attığı zaman.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ط ث ل
ثلط ، لطث ، طلث ، لثط : مستعملة .
لطث : قال الليث : الثلْطُ : هو سَلْخُ الفِيل ونحوِه ومن كلّ شيء إذا كان رقيقاً .
أبو عبيد عن الأصمعيّ : ثَلَط البعيرُ يثلِط ثَلْطاً : إذا ألقاه سَهْلاً رقيقاً .
قلتُ : ويقال للإنسان إذا رَقَّ نَجوُه وهو يَثلِط ثَلْطاً .
وفي الحديث : ( كان من قبلكم يَبْعَرُون بعراً وأَنتم تثلِطون ثلْطاً ) .
ويقال : أثَلْطته ثَلطاً : إذا رمَيتَه بالثلْط ولطخْتَه به .
قال جَرير :
يَا ثَلْطَ حامِضةٍ تَربَع ماسِطاً
مِنْ واسطٍ وتَربَّعَ القُلاَّما
ثلط : أهمله الليث .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ : اللطثُ : الفَساد . وقال أبو عمرو : لطثته ولطستُه : إذا رَماه .
وقال رؤبة :
ما زالَ بَيْعُ السَّرَق المُهايثُ
بالضعف حتى استوقَرَ المُلاطِثُ
قال أبو عمرو : الملاطث يَعني به البائع . قال : ويروى المَلاطِث ، وهي المواضع الّتي لُطِثَتْ بالحمْل حتّى لُهِدَتْ .
لثط : أهمَلَه الليث .
ورَوَى أبو العبّاس عن ابن الأعرابي قال : واللَّثْطُ : ضَرْبُ الكَفّ للظَّهْر قليلاً قليلاً . قال : والثَّلْطُ : رمْيُ العاذر سهلاً .
وقال غيره : اللَّطْثُ واللثْط كلاهما : الضّربُ الخَفيف .
طلث : أهمله الليث .
ورَوَى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ قال : الطُلْثَةُ : الرجلُ الضعيفُ العقل ، الضعيفُ البدن الجاهلُ . قال : ويقال : طَلَّثَ الرجلُ على الخَمسين ورَمَّثَ عليها : إذا زاد عليها ، هكذا أَخبرني به .
المنذريّ عن أبي العباس . وروَى أبو عمرو عنه : طَلَثَ الماءُ يَطْلُثُ طُلُوثاً : إذا سَال . ووزَب . يَزِب وُزُوباً مثله .

##### Türkçe

ط ث ل
**ثلط** ، **لطث** ، **طلث** ، **لثط** : kullanımdadır.

**لطث** : Leys dedi: **الثلْطُ**: filin ve benzerinin derisini yüzmektir; her şeyden, ince olduğunda.

Ebû Ubeyd, Asmaî’den: **ثَلَط** deve **يثلِط** **ثَلْطاً**: onu kolay, ince olarak attığında.

Dedim: İnsana da, dışkısı inceldiğinde, o **يَثلِط** **ثَلْطاً** iken denilir.

Hadiste: (Sizden öncekiler **يَبْعَرُون** **بعراً** ederlerdi, siz ise **تثلِطون** **ثلْطاً** ediyorsunuz).

Ve denilir: **أثَلْطته** **ثَلطاً**: onu **بالثلْط** ile attığında ve onu onunla lekelediğinde.

Cerîr dedi:
يَا ثَلْطَ حامِضةٍ تَربَع ماسِطاً
مِنْ واسطٍ وتَربَّعَ القُلاَّما

**ثلط** : Leys onu ihmal etti.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **اللطثُ**: bozulmadır. Ebû Amr dedi: **لطثته** ve **لطستُه**: onu attığında.

Rü’be dedi:
ما زالَ بَيْعُ السَّرَق المُهايثُ
بالضعف حتى استوقَرَ المُلاطِثُ

Ebû Amr dedi: **الملاطث** ile satıcıyı kastediyor. Dedi: Ve **المَلاطِث** diye rivayet olunur; o, yük ile **لُطِثَتْ** (bulaştırılıp) nihayet **لُهِدَتْ** (çökertilip bastırılmış) olan yerlerdir.

**لثط** : Leys onu ihmal etti.

Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti, dedi: **اللَّثْطُ**: avucun sırta azar azar vurmasıdır. Dedi: **والثَّلْطُ**: **العاذر**’in kolayca atmasıdır.

Başkası dedi: **اللَّطْثُ** ve **اللثْط** ikisi de: hafif vuruştur.

**طلث** : Leys onu ihmal etti.

Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti, dedi: **الطُلْثَةُ**: aklı zayıf, bedeni zayıf, cahil adamdır. Dedi: Ve denilir: adam ellinin üzerine **طَلَّثَ** ve onun üzerine **رَمَّثَ**: onun üzerine arttığında; bana böyle haber verdi.

Münzirî, Ebû’l-Abbâs’tan. Ebû Amr ondan rivayet etti: **طَلَثَ الماءُ** **يَطْلُثُ** **طُلُوثاً**: aktığında. Ve **وزَب** **يَزِب** **وُزُوباً** bunun gibidir.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الثاء واللام وما يثلثهما)
(ثلم) الثاء واللام والميم أصلٌ واحد، وهو تَشَرُّم يقَع في طَرَف الشيء، كالثُّلْمة تكون في طَرَف الإناء. وقد يسمَّى الخَلَل أيضاً ثُلْمة وإن لم يكن في الطَّرَف. وإناءٌ مُنْثَلمٌ ومُتَثَلِّمٌ.
(ثلب) الثاء واللام والباء كلمةٌ صحيحة مُطَّردةُ القِياسِ في خَوَر الشّيء وتشعُّثِه. فالثَّلِبُ الرُّمْح الخوّار. قال الهذليّ([1]):
ومُطَّرِدٌ من الخَطِّ *** يِّ لا عارٍ ولا ثَلِبُ
والثِّلْب: الهِمُّ الكبير. وقد ثَلِبَ ثَلباً. ويقال ثَلبْتُه إذا عِبْتَهُ. وهو ذو ثلبةٍ([2]) أي عَيْب. والقياس ذاك، لأنه يصع منه ويشعِّثه([3]). وامرأةٌ ثالِبةُ الشَّوَى، أي منْشقّة
القدَمين([4]). قال:
لقد ولَدَتْ غَسَّانَ ثالبَةُ الشَّوَى	*** عَدُوس السُّرَى لا يعرف الكَرْمَ جِيدُها([5])والثَّلَب: الوَسَخ، يقال إنه لَثَلِبُ الجِلْد، وذاك هو القَشَف. والقياسُ واحد.
(ثلث) الثاء واللام والثاء كلمةٌ واحدة، وهي في العدد، يقال اثنانِ وثلاثة. والثَُّلاثاءُ من الأيام. قال:
[قالوا] ثَُلاثاؤهُ مالٌ وَمَأدُبَةٌ *** وكلُّ أيّامِه يومُ الثُّلاثاءِ([6])وثالثة الأثافي: الحَيْدُ النّادِر من الجبل، يجمع إليه صخرتانِ ثم تُنْصَبُ عليها القِدْر. وهو الذي أراده الشماخُ:
أقامتْ على رَبْعَيهما جارتَا صَفاً  *** كُمَيْتا الأعالي جَوْنَتَا مُصْطَلاهما([7])والثَّلُوث من الإبل: التي تملأ ثلاثةَ آنِية إذا حُلِبت. والمثلوثة: المزادة تكون من ثلاثة جُلودٍ. وحَبْلٌ مَثْلوثٌ، إذا كان على ثلاثِ قُوىً.
(ثلج) الثاء واللام والجيم أصلٌ واحد، وهو الثَّلْج المعروف. ومنه تتفرع الكلمات المذكورة في بابه. يقال أرضٌ مثلوجة إذا أصابَها الثّلْج. فإذا قالوا رجلٌ مثلوج الفؤاد فهو البليد العاجز. وهو من ذلك القياس، والمعنى أنّ فؤادَه كأنّه ضُرِب بثَلْجٍ فَبَرَدَتْ حرارتُه وتبلَّد. قال:
* تنَبَّهَ مَثْلُوجَ الفؤادِ مُوَرَّما([8]) *
وإذا قالوا ثَلِجَ بخبرٍ أتاه، إذا سُرَّ بهِ، فهو من الباب أيضاً؛ وذلك أنّ الكرب إذا جَثَمَ على القلْب كانت لـه لَوعةٌ وحَرارة، فإذا وَرَدَ ما يُضادُّه جاءَ بَرْدُ السُّرور. وهذا شائعٌ في كلامهم. ألا تراهم يقولون في الدعاء عليه: أسخَنَ اللهُ عينَه. فإذا دَعوْا له قالوا: أقرّ الله عينَه. ويحملون على هذا فيقولون: حفَر حتى أثْلَجَ، إذا بَلَغ الطِّين المجتمع مع نُدُوَّتِه بالثَّلج.
(ثلط) الثاء واللام والطاء كلمةٌ واحدة، وهو ثَلْطُ البعير والبقرة.
(ثلغ) الثاء واللام والغين كلمةٌ واحدة، وهو شَدْخُ الشيء. يقال ثَلَغْت رأسَه أي شدَخْته. ويقولون لما سقط من الرُّطَبِ فانشدخ مثَلَّغ.
--------------ـــ
([1]) هو أبو العيال الهذلي، كما في شرح السكري لأشعار الهذليين 141 ومخطوطة الشنقيطي 95 واللسان (ثلب). وقبل البيت:
وقد ظهر السوابغ فو *** قهم والبيض واليلب
([2]) ضبطت في المجمل بفتح الثاء وكسرها.
([3]) يقال: شعثت من فلان: إذا غضضت منه وتتقصته، من الشعث، وهو انتشار الأمر. وفي الأصل: "ويشعبه"، تحريف.
 ([4])وكذا في المجمل. وفي اللسان:"متشققة القدمين".
([5]) لجرير، يهجو غسان بن ذهيل السليطي. ديوانه 127 والمجمل، واللسان (ثلب، عدس، كرم). وقد روي في اللسان (عدس): "ثالثة الشوى" يعني أنها عرجاء فكأنها على ثلاث قوائم. ويروى أيضاً: "بالية الشوى".
([6]) الكلمة الأولى ساقطة من البيت، وإثباتها من الأزمنة والأمكنة للمرزوقي (1: 272). وروايته فيها: "خصب ومأدبة".
([7]) ديوان الشماخ 86 وسيبويه (1: 102).
([8]) لحاتم الطائي في ديوانه 109. وصدره: *ينام الضحى حتى إذا ليله استوى*

ـ

##### Türkçe

(ثاء ve **لام** ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(**ثلم**) **الثاء** ve **اللام** ve **الميم** tek bir asıldır; o da şeyin ucunda vuku bulan bir parçalanmadır; kabın ucunda bulunan **ثُلْمة** gibi. Ve **الخَلَل** de, uçta olmasa bile, **ثُلْمة** diye adlandırılabilir. Ve **مُنْثَلم** ve **مُتَثَلِّم** bir kap.

(**ثلب**) **الثاء** ve **اللام** ve **الباء**; şeyin gevşekliğinde ve dağınıklığında sahih, kıyası düzenli bir kelimedir. Şu hâlde **الثَّلِبُ**: gevşek mızraktır. Hüzeli dedi ki([1]):
ومُطَّرِدٌ من الخَطِّ *** يِّ لا عارٍ ولا ثَلِبُ
Ve **الثِّلْب**: büyük kederdir. Ve **ثَلِبَ** **ثَلباً**. Ve “Onu ayıpladığımda” **ثَلبْتُه** denir. Ve o, **ثُلْبةٍ**([2]) sahibidir; yani ayıp. Ve kıyas odur; çünkü ondan zayıflatır ve onu dağıtır([3]). Ve bir kadın **ثالِبةُ الشَّوَى**; yani iki ayağı yarılmış([4]). Dedi ki:
لقد ولَدَتْ غَسَّانَ ثالبَةُ الشَّوَى	*** عَدُوس السُّرَى لا يعرف الكَرْمَ جِيدُها([5])Ve **الثَّلَب**: kir; “O, derisi **ثَلِبُ**tur” denir; ve o, **القَشَف**tir. Ve kıyas birdir.

(**ثلث**) **الثاء** ve **اللام** ve **الثاء** tek bir kelimedir; o da sayıda(dır); “iki ve üç” denir. Ve günlerden **الثَُّلاثاءُ**. Dedi ki:
[قالوا] ثَُلاثاؤهُ مالٌ وَمَأدُبَةٌ *** وكلُّ أيّامِه يومُ الثُّلاثاءِ([6])Ve **ثالثة الأثافي**: dağdan nadir bir çıkıntı olan **الحَيْد**; ona iki kaya toplanır, sonra üzerine tencere dikilir. Ve onu **الشماخُ** kastetti:
أقامتْ على رَبْعَيهما جارتَا صَفاً  *** كُمَيْتا الأعالي جَوْنَتَا مُصْطَلاهما([7])Ve develerden **الثَّلُوث**: sağıldığında üç kabı dolduran(dır). Ve **المثلوثة**: üç deriden olan su tulumu(dur). Ve **حَبْلٌ مَثْلوثٌ**: üç kat kuvvet üzere olduğunda.

(**ثلج**) **الثاء** ve **اللام** ve **الجيم** tek bir asıldır; o da bilinen **الثَّلْج**tir. Ve ondan, bâbında zikredilen kelimeler dallanır. **أرضٌ مثلوجة** denir; ona **الثّلْج** isabet ettiğinde. Eğer “**رجلٌ مثلوج الفؤاد**” derlerse, o ahmak, acizdir. Ve o, o kıyastandır; mânâ: onun kalbi sanki **ثَلْجٍ** ile vurulmuş da harareti soğumuş ve ahmaklaşmış gibidir. Dedi ki:
* تنَبَّهَ مَثْلُوجَ الفؤادِ مُوَرَّما([8]) *
Ve eğer “Ona gelen bir haberle sevindiğinde” **ثَلِجَ بخبرٍ أتاه** derlerse, o da bâbdandır; çünkü keder kalbin üzerine çöktüğünde onun için bir yanma ve hararet vardır; ona zıt olan şey geldiğinde sevinç serinliği gelir. Ve bu, onların sözünde yaygındır. Görmez misin, ona beddua ederken: “Allah gözünü ısıtsın” derler. Ona dua ettiklerinde: “Allah gözünü serin kılsın” derler. Ve bunu esas alarak taşırlar da derler ki: “Kazdı, ta ki **أثْلَجَ**”; yani, ıslaklığıyla birlikte toplanmış çamura **الثَّلج** ile (karışmış olana) ulaştığında.

(**ثلط**) **الثاء** ve **اللام** ve **الطاء** tek bir kelimedir; o da devenin ve ineğin **ثَلْطُ**udur.

(**ثلغ**) **الثاء** ve **اللام** ve **الغين** tek bir kelimedir; o da şeyin **شَدْخُ**udur. “Başını yardığımda” **ثَلَغْت رأسَه** denir; yani onu yardım. Ve **الرُّطَبِ**dan düşüp de yarılan şeye **مثَلَّغ** derler.
--------------ـــ
([1]) O, Ebu’l-İyâl el-Hüzelî’dir; es-Sukkerî’nin Hüzellilerin şiirlerine şerhinde 141, eş-Şenkîtî yazmasında 95 ve **اللسان** (**ثلب**)’de olduğu gibi. Beyitten önce:
وقد ظهر السوابغ فو *** قهم والبيض واليلب
([2]) **المجمل**’de **الثاء**’nın fethası ve kesresiyle ضبط edildi.
([3]) Denir ki: “Falandan **شعثت**”: yani onu küçülttüğünde ve onu eksilttiğinde; **الشعث**tan, o da işin dağılmasıdır. Asılda: “**ويشعبه**”, tahriftir.
 ([4]) **المجمل**’de de böyledir. **اللسان**’da: “iki ayağı çatlamış”.
([5]) Cerîr’indir; Gassân b. Zuheyl es-Suleytî’yi hicveder. Divanı 127 ve **المجمل** ve **اللسان** (**ثلب**، **عدس**، **كرم**). **اللسان** (**عدس**)’de rivayet edilmiştir: “**ثالثة الشوى**” yani o topaldır; sanki üç ayak üzerindedir. Yine rivayet edilir: “**بالية الشوى**”.
([6]) İlk kelime beyitten düşmüştür; ispatı el-Merzûkî’nin **الأزمنة والأمكنة**’sindendir (1: 272). Oradaki rivayeti: “**خصب** ومأدبة”.
([7]) eş-Şemmâh divanı 86 ve Sîbeveyh (1: 102).
([8]) Hâtim et-Tâî’nindir; divanında 109. İlk mısraı: *ينام الضحى حتى إذا ليله استوى*

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ث ل ط
ما ثرطه ثرطاً ولكن ثلط عليه ثلطاً الثرط الزراية والعيب‏.‏

##### Türkçe

ث ل ط
Onu **ثرط** ile **ثرطاً** etmedi; fakat onun üzerine **ثلط** ile **ثلطاً** etti. **الثرط**: alay etme ve ayıptır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الثَّلْطُ: هو سلْح الفِيلِ ونحوه من كل شيء إِذا كان رقيقاً. وثلَط الثَّوْرُ والبعيرُ والصبيُّ يَثْلِطُ ثَلْطاً: سَلَح سَلْحاً رقيقاً، وقيل إِذا أَلقاه سهْلاً رقيقاً، وفي الصحاح: إِذا أَلقى بَعره رقيقاً. قال أَبو منصور: يقال للإِنسان إِذا رقَّ نَجْوُه هو يَثْلِطُ ثَلْطاً. وفي الحديث: فبالَتْ وثَلَطَتْ؛ الثَّلْطُ: الرقيق من الرجيع. قال ابن الأَثير: وأَكثر ما يقال للإِبل والبقر والفِيَلةِ. وفي حديث علي، كرم اللّه وجهه: كانوا يَبْعَرُون بَعَراً وأَنتم تَثْلِطُون ثَلْطاً أَي كانوا يتغوَّطون يابساً كالبعر لأَنهم كانوا قليلي الأَكل والمآكل وأَنتم تثلِطون رقيقاً وهو إِشارة إِلى كثرة المآكل وتَنَوُّعِها. ويقال: ثَلَطْتُه ثَلْطاً إِذا رميتَه بالثَّلْطِ ولطَخْتَه به؛ قال جرير:
يا ثَلْطَ حامِضةٍ تَرَبَّعَ ماسِطاً،
مِنْ واسِطٍ، وتَرَبَّعَ القُلاَّما

##### Türkçe

**الثَّلْطُ**: O, filin ve benzerinin dışkısıdır; her şeyden (olan) için, eğer ince (sulu) ise.

Ve öküz, deve ve çocuk **ثَلَط** eder, **يَثْلِطُ** **ثَلْطاً**: ince bir dışkı yaptı,
ve “onu kolay, ince (bir halde) attığı zaman” denilmiştir; ve **الصحاح**’ta: “dışkısını ince attığı zaman” (denilmiştir).
Ebû Mansûr dedi: İnsana, dışkısı inceldiği zaman, “o **يَثْلِطُ** **ثَلْطاً**” denilir.

Ve hadiste: “İdrar yaptı ve **ثَلَطَتْ**”; **الثَّلْطُ**: geri çıkanın (dışkının) ince olanı. İbnü’l-Esîr dedi: En çok, develer, sığırlar ve filler için söylenir. Ali hadîsinde, Allah onun yüzünü keremli kılsın: “Onlar **يَبْعَرُون** **بَعَراً** (yaparlar) ve siz **تَثْلِطُون** **ثَلْطاً** (yapıyorsunuz)”; yani onlar, az yemeleri ve yiyecekleri sebebiyle, dışkı gibi kuru dışkılıyorlardı; siz ise ince (dışkı) **تَثْلِطُون** ediyorsunuz; bu, yiyeceklerin çokluğuna ve çeşitliliğine bir işarettir. Ve denilir: “Onu **ثَلَطْتُه** **ثَلْطاً**”, eğer onu **الثَّلْطِ** ile attıysam ve onu onunla lekelediysem; Cerîr dedi:
يا **ثَلْطَ** حامِضةٍ تَرَبَّعَ ماسِطاً،
مِنْ واسِطٍ، وتَرَبَّعَ القُلاَّما

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ث ل ط * * ثَلَطَ * البعير إذا ألقى بعره رقيقا وفي الحديث ﴿إنهم كانوا يبعرون بعرا وأنتم تثلطون ثلطا﴾

##### Türkçe

* ث ل ط * **ثَلَطَ**: deve, dışkısını ince (sulu) olarak attığı zaman. Hadiste: ﴿Şüphesiz onlar katı dışkı çıkarırlardı; siz ise **ثَلْطًا** olarak **تَثْلُطُونَ**.﴾

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ثلط الثور والبعير والصبي، يثلط، من حد ضرب، ثلطا: سلح رقيقا، وقيل: ألقاه سهلا رقيقا. واقتصر الجوهري على البعير، وقال: إذا ألقى بعره رقيقا. وقال الأزهري: يقال للإنسان إذا رق نجوه: هو يثلط ثلطا. وفي الحديث:  فبالت وثلطت  قال ابن الأثير: وأكثر ما يقال للإبل والبقر والفيلة. وفي حديث علي رضي الله عنه:  أنهم كانوا يبعرون بعرا وأنتم تثلطون ثلطا  أي كانوا يتغوطون يابسا كالبعر؛ لأنهم كانوا قليلي المآكل والأكل، وأنتم تثلطون. إشارة إلى كثرة المآكل وتنوعها. وثلط فلانا: رماه بالثلط، أي الرقيق من الرجيع ولطخه به. وقال الليث: الثلط: رقيق سلح الفيل ونحوه من كل شيء إذا كان رقيقا، وأنشد لجرير يهجو البعيث:
  يا ثلط حامضة تروح أهلها                      عن ماسط وتندت القلاما ورواه الصاغاني هكذا، وفي اللسان:
  يا ثلط حامضة تربع ماسطا                      من واسط وتربع القلامـا والمثلط: مخرجه، وأنشد الأصمعي:
  واعتاص بابا قيئه ومثلطه

##### Türkçe

**ثلط** **الثور** ve **البعير** ve **الصبي**; **يثلط**, **من حد ضرب**, **ثلطا**: ince **سلح** yaptı; ve denildi ki: onu kolay, ince olarak attı. Ve **الجوهري** yalnız **البعير** ile yetindi ve dedi: ince olarak **بعره** attığı zaman. Ve **الأزهري** dedi: insan için, **نجوه** inceldiği zaman, denilir: o **يثلط ثلطا**. Ve hadiste:  “böylece bevletti ve **ثلطت**”  **ابن الأثير** dedi: ve en çok develer, sığırlar ve filler için söylenir. Ve **علي** رضي الله عنه hadîsinde:  “onlar **يبعرون بعرا** ve siz **تثلطون ثلطا**”  yani onlar **البعر** gibi kuru dışkılıyorlardı; çünkü onlar yiyecekleri ve yemeleri az kimselerdi; ve siz **تثلطون**. Yiyeceklerin çokluğuna ve çeşitliliğine işarettir. Ve **ثلط** falancayı: onu **الثلط** ile attı; yani **الرجيع**in ince olanı ile, ve onu onunla bulaştırdı. Ve **الليث** dedi: **الثلط**: filin **سلح**ının incesi ve benzeri; her şeyden, ince olduğu zaman. Ve **جرير**’den, **البعيث**’i hicvederek, şu beyit okundu:
  يا **ثلط** حامضة تروح أهلها                      عن ماسط وتندت القلاما ورواه **الصاغاني** böylece; ve **اللسان**’da:
  يا **ثلط** حامضة تربع ماسطا                      من واسط وتربع القلامـا و**المثلط**: onun çıkış yeri. Ve **الأصمعي** şu beyiti okudu:
  واعتاص بابا قيئه و**مثلطه**

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D8%B7/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

ثَلَطَ
1 ثَلَطَ ثلط , aor. ثَلِطَ , (Az, S, K.) inf.n. ثَلْطٌ, (Az, S,) He (a camel, S, IAth, K, and a bull, IAth, K, and an elephant, mostly said of these three animals, IAth, and a man, Az, and a child, K) voided his dung in a thin state. (Az, S, K.) It is said in a trad., (S, TA,) of 'Alee, (TA,) كَانُوا يَبْعَرُونَ بَعْرًا وَأَنْتُمْ تَثْلِطُونَ ثَلْطًا, (S, TA,) meaning that the former ate little, and that the latter ate much and of various kinds. (TA.) -A2- ثَلَطَ فُلَانًا He threw ثَلْط, (K, TA,) i. e. thin dung, (TA,) at such a one: (K, TA:) and he befouled him, or smeared him, therewith. (K, TA.)

ثَلْطٌ
ثَلْطٌ ثلط Thin dung of an elephant and the like, (Lth, K,) and of anything, when it is thin. (TA.)

مَثْلَطٌ
مَثْلَطٌ مثلط , (K, TA, [but by rule it should be مَثْلِطٌ,]) or مَثْلَطَةٌ, (CK,) The place of exit of ثَلْط. (K.)

##### Türkçe

ثَلَطَ
1 **ثَلَطَ** ثلط, muzâri‘ **ثَلِطَ**, (Az, S, K.) mastar ismi **ثَلْطٌ**, (Az, S,) O (bir deve, S, IAth, K, ve bir boğa, IAth, K, ve bir fil, çoğunlukla bu üç hayvan hakkında söylenir, IAth, ve bir adam, Az, ve bir çocuk, K) dışkısını ince bir hâlde yaptı. (Az, S, K.) Bir rivayette (S, TA) ‘Alî hakkında (TA) şöyle denilmiştir: **كَانُوا يَبْعَرُونَ بَعْرًا وَأَنْتُمْ تَثْلِطُونَ ثَلْطًا**, (S, TA,) yani: öncekiler az yerdi; sonrakiler ise çok ve çeşitli türlerden yerdi. (TA.) -A2- **ثَلَطَ** فُلَانًا O, falana **ثَلْط** (K, TA,) yani ince dışkı (TA) attı: (K, TA:) ve onu bununla pisletti yahut bununla sıvadı. (K, TA.)

**ثَلْطٌ**
**ثَلْطٌ** ثلط Filin ve benzerinin ince dışkısıdır, (Lth, K,) ve herhangi bir şeyin, ince olduğunda. (TA.)

**مَثْلَطٌ**
**مَثْلَطٌ** مثلط, (K, TA, [fakat kaideye göre **مَثْلِطٌ** olmalıdır,]) yahut **مَثْلَطَةٌ**, (CK,) **ثَلْط**’un çıkış yeridir. (K.)
