# ثلل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%84%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%84%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ثلل

يقال للضأن الكثيرة: ثَلَّةٌ. والجمع ثِلَلٌ. والثَلَّةُ أيضاً: الصُوف. يقال: كساءٌ جيدُ الثَلّة. وحبلُ ثَلّةٍ، أي صوفٍ. قال: ولا يقال للشَعَرِ ثَلّةٌ ولا للوبر، فإذا اجتمعَ الصُوف والشعر والوبر قيل: عند فلان ثَلّةٌ كثيرةٌ. وقد أَثَلَّ الرجل فهو مُثِلٌّ، إذا كثُرت عنده الثَلَّة. وثَلَّةُ البئر أيضاً: ما أُخْرِجَ من ترابها. والثُلَّةُ، بالضم: الجماعة من الناس. وثَلَّت الدابةُ تَثُلُّ، أي راثَتْ؛ وكذلك كلُّ ذي حافر. وَثَلَلْتُ التراب في البئر وغيرها، إذا هِلْتَهُ. ؤَثَلَلْتُ البيت أَثُلُّهُ: هدمته، وهو أن تحفِر أصلَ الحائط ثم تدفعَ فينقاض؛ وهو أهْولُ الهدمِ. يقال: ثَلَّ الله عرشهم: أي هدم ملكهم. ويقال للقوم إذا ذهب عزّهم: قد ثُلَّ عرشهم، ومنه قول زهير:
تَدارَكْتُما الأَحلافَ قد ثُلَّ عَرْشُها كأنه هُدِمَ وأُهْلِكَ.
وأَثْلَلْتُهُ، إذا أمرت بإصلاح ما ثُلَّ منه. والثَلَلُ بالتحريك: الهلاك. تقول منه. ثَلَلْتُ الرجل أَثُلُّهُ ثَلاًّ وثلَلاً.

### Türkçe

Çok olan koyuna: **ثَلَّةٌ** denir. Çoğulu: **ثِلَلٌ**. **الثَلَّةُ** ayrıca: **الصُوف**tur. Denir ki: iyi **الثَلّة**li bir örtü. Ve **حبلُ ثَلّةٍ**; yani **صوفٍ**. Dedi ki: **الشَعَرِ** için **ثَلّةٌ** denmez, ne de **الوبر** için; **الصُوف** ile **الشعر** ve **الوبر** bir araya toplandığında “falancanın yanında çok **ثَلّةٌ** vardır” denir. Ve adam **أَثَلَّ** etmiştir; o hâlde o **مُثِلٌّ**dür; yanında **الثَلَّة** çok olduğunda. Ve kuyunun **ثَلَّةُ**si de: toprağından çıkarılan şeydir. Ve **الثُلَّةُ** (ضم ile): insanlardan topluluk. Ve binek hayvanı **ثَلَّت** eder, **تَثُلُّ**; yani dışkıladı; ve aynı şekilde her toynak sahibi. Ve ben toprağı kuyuya ve başkasına **ثَلَلْتُ**; onu döktüğümde. Ve evi **ؤَثَلَلْتُ**; onu **أَثُلُّهُ**: onu yıktım; o, duvarın temelini kazıp sonra itip de yıkılmasıdır; o, yıkımın en dehşetlisidir. Denir ki: Allah onların tahtını **ثَلَّ** etti; yani mülklerini yıktı. Ve kavme, izzetleri gittiğinde, denir ki: “tahtları **ثُلَّ** edildi”; ve ondan Züheyr’in sözü:
تَدارَكْتُما الأَحلافَ قد ثُلَّ عَرْشُها كأنه هُدِمَ وأُهْلِكَ.
Ve onu **أَثْلَلْتُ**; ondan **ثُلَّ** olanın ıslahını emrettiğimde. Ve **الثَلَلُ** (hareke ile): helâk. Ondan dersin: adamı **ثَلَلْتُ**; onu **أَثُلُّهُ**; **ثَلاًّ** ve **ثلَلاً**.
