# ثمم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%85%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ثمم

الثُمامُ: نبتٌ ضعيفٌ له خُوصٌ أو شبيهٌ بالخوص، وربَّما حُشيَ به وسُدَّ به خَصاص البيوت، الواحدة ثُمامَةٌ. وثَمَمْتُ الشيء أَثُمُّهُ بالضم ثَمَّاً، إذا أصلحتَه ورَمَم}ته بالثُمامِ. ومنه قيل: ثَمَمْتُ أموري، إذا أصلحتَها ورمَمْتها. وثَمَّتِ الشاة النبت بفيها، أي قلعتْه؛ فهي شاة ثَمومٌ.
وثَمَمْتُ الشيء: جمعته. يقال هو يَثُمُّهُ ويَقُمُّهُ، أي يكنسه، ويجمع الجيِّد والرديء. ورجلٌ مِثَمٌّ ومِقَمٌّ بكسر الميم، إذا كان كذلك. ومِثَمَّةٌ ومِقَمَّةٌ أيضاً، الهاء للمبالغة. وقال أعرابيٌّ: جَعْجَعَ بي الدهرُ عن ثُمَّهِ ورُمِّهِ، أي عن قليله وكثيره. وثَمَمْتُ يدي بالأرض، أي مسحت بالحشيش. وانْثَمَّ عليه، أي انْثالَ عليه. وانْثَمَّ جسمُ فلانٍ، أي ذاب، مثل انْهَمَّ. والثُمَّةُ بالضم: القُبضة من الحشيش. وقولهم: ما له ثُمٌّ ولا رُمٌّ، وما يملك ثُمَّاً ولا رُمّاً، قال ابن السكيت: فالثُمُّ: قماش أَساقِيهِمْ وآنيتهم. والرُمُّ: مَرَمَّةُ البيت. وثُمَّ: حرفُ عطفٍ يدلُّ على الترتيب والتراخي، وربَّما أدخلوا عليها التاء، كما قال:
ولد أَمُرُّ على اللئيم يَسُبُّـنـيفمَضَيْتُ ثُمَّتَ قلتُ لا يعْنيني
وثَمَّ بمعنى هناك، وهو للتبعيد بمنزلة هنا للتقريب. ومثَمُّ الفرس بالفتح: مُنْقَطَعُ سُرَّتِهِ. والمَثَمَّةُ مثله. ابن السكيت: ثَمَّمْتُ العَظْمَ تَثْميماً، وذلك إذا كان عَنِتاً فأَبَنْتَهُ.

### Türkçe

**الثُمامُ**: Zayıf bir bitkidir; onun **خُوصٌ**u vardır yahut **الخوص**a benzer; bazen onunla doldurulur ve onunla evlerin gedikleri kapatılır; bir tanesi **ثُمامَةٌ**dur. Ve “**ثَمَمْتُ** الشيء **أَثُمُّهُ**” (zamme ile) **ثَمَّاً**, onu **الثُمامِ** ile ıslah ettiğin ve onardığın vakit. Ondan dolayı denildi: “**ثَمَمْتُ** أموري”, onları ıslah ettiğin ve onardığın vakit. Ve “**ثَمَّتِ** الشاة النبت بفيها”, yani onu söküp çıkardı; artık o, **شاة ثَمومٌ**dur.

Ve “**ثَمَمْتُ** الشيء”: onu topladım. Denilir: “هو **يَثُمُّهُ** و**يَقُمُّهُ**”, yani onu süpürür ve iyiyi de kötüyü de toplar. Ve (bir) adam **مِثَمٌّ** ve **مِقَمٌّ** (mîm’in kesresiyle), eğer öyle ise. Ve **مِثَمَّةٌ** ve **مِقَمَّةٌ** da; **الهاء** mübalağa içindir. Ve bir bedevî dedi: “جَعْجَعَ بي الدهرُ عن **ثُمَّهِ** و**رُمِّهِ**”, yani onun azından ve çoğundan. Ve “**ثَمَمْتُ** يدي بالأرض”, yani otu (çimeni) ile sildim. Ve “**انْثَمَّ** عليه”, yani onun üzerine döküldü. Ve “**انْثَمَّ** جسمُ فلانٍ”, yani eridi; **انْهَمَّ** gibi. Ve **الثُمَّةُ** (zamme ile): ottan bir avuçtur. Ve onların sözü: “ما له **ثُمٌّ** ولا **رُمٌّ**” ve “وما يملك **ثُمَّاً** ولا **رُمّاً**”; İbnü’s-Sikkît dedi: **فالثُمُّ**: onların tulumlarının ve kaplarının döküntüsü/paçavrası. Ve **الرُمُّ**: evin onarımıdır. Ve **ثُمَّ**: tertibe ve gecikmeye delâlet eden bir atıf harfidir; bazen onun üzerine **التاء**yı soktular, nitekim dedi ki:
“ولد أَمُرُّ على اللئيم يَسُبُّـنـيفمَضَيْتُ **ثُمَّتَ** قلتُ لا يعْنيني”

Ve **ثَمَّ** “orada” mânâsınadır; o, yakınlaştırma için **هنا** menzilesinde olan (şey) gibi, uzaklaştırma içindir. Ve **مثَمُّ** الفرس (fetha ile): onun göbeğinin koptuğu yerdir. Ve **المَثَمَّةُ** onun gibidir. İbnü’s-Sikkît: “**ثَمَّمْتُ** العَظْمَ **تَثْميماً**”; bu, o **عَنِتاً** iken onu ayırıp çıkardığın vakittir.
