# ثمن — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%86/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%85%D9%86/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%86.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: ثمن

* ث م ن * تقول * ثَمانيةُ * رجال و * ثمانِي * نسوة وثماني مائة بإثبات الياء في الإضافة كما تقول قاضي عبد الله وتسقط مع التنوين عند الرفع والجر وتثبت عند النصب لأنه ليس بجمع فيجري مجرى جوار وسوار في ترك الصرف وما جاء في الشعر غير مصروف فهو على توهم أنه جمع وقولهم الثوب سبع في * ثمانٍ * كان حقه أن يقال في * ثمانيةٍ * لأن الطول يذرع بالذراع وهي مؤنثة والعرض يشبر بالشبر وهو مذكر وإنما أنثوه لما لم يأتوا بذكر الأشبار كقولهم صمنا من الشهر جمسا والمراد بالصوم الأيام فلو ذكروا الأيام لزم تذكير العدد بإلحاق التاء وأما قوله ولقد شربت ثمانيا وثمانيا وثمان عشرة واثنين وأربعا فكان حقه أن يقول وثماني عشرة وإنما حذف الياء من ثماني عشرة على لغة من يقول طوال الأيد و * ثَمَنْتُ * القوم من باب نصر أخذت ثمن أموالهم ومن باب ضرب إذا كنت * ثامِنَهم * و * أثْمَنَ * القوم صاروا * ثَمانِيةً * وشيء مثمن بالتشديد جعل له ثمانية أركان و * الثَّمَنُ * ثمن المبيع يقال * أثْمَنْتُ * الرجل متاعه وأثمنت له و * الثَّمِينُ * الثمن وهو جزء من ثمانية وشيء * ثَمِيْنٌ * أي مرتفع الثمن

### Türkçe

* ث م ن * dersin: **ثَمانيةُ** erkek ve **ثمانِي** kadın ve izâfede **الياء**’nın isbâtıyla sekiz yüz; nitekim “قاضي عبد الله” dersin; ref‘ ve cerr hâlinde tenvîn ile birlikte düşürülür, nasb hâlinde sabit kılınır; çünkü o bir cem‘ değildir; böylece sarfı terk etmede **جوار** ve **سوار**’ın mecrâsında cereyan eder. Şiirde sarf olunmamış olarak gelen şey ise, onun cem‘ olduğu vehmi üzerinedir. Onların “elbise **ثمانٍ** içinde yedi (arşın)” sözleri ise, hakkı şuydu ki “**ثمانيةٍ** içinde” denilsin; çünkü uzunluk **الذراع** ile ölçülür ve o müennestir; genişlik ise **الشبر** ile karışlanır ve o müzekkerdir. Ancak onu, **الأشبار**’ın zikriyle gelmedikleri için müennes yaptılar; onların “ayın içinden beş (gün) oruç tuttuk” sözleri gibi; oruçtan murad günlerdir; eğer günleri zikretselerdi, sayının müzekker kılınması, **التاء**’nın ilhâkıyla lâzım gelirdi. Amma onun “Ve andolsun sekizer sekizer ve on sekiz ve iki ve dört içtim” sözüne gelince; hakkı şuydu ki “ve on sekiz” desin; ancak **ثماني عشرة**’dan **الياء**’yı, “طوال الأيد” diyenin lügatı üzere hazf etti.

Ve **ثَمَنْتُ** kavmi, “نصر” bâbından: mallarının sekizde birini aldım. “ضرب” bâbından ise, eğer sen onların **ثامِنَهم** isen. Ve **أثْمَنَ** kavim: **ثَمانِيةً** oldular. Ve “müsemmen” (teşdîd ile): ona sekiz köşe kılındı. Ve **الثَّمَنُ**: satılanın bedeli; denir: **أثْمَنْتُ** adama eşyasını; ve ona bedel biçtim. Ve **الثَّمِينُ**: bedel; ve sekizden bir cüzdür. Ve bir şey **ثَمِيْنٌ**: yani bedeli yüksek.
