# ثول — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%88%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AB%D9%88%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ثول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%88%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ثول

الثول: جماعة النحل قال الأصمعي: لا واحد لها من لفظها، قال ساعدة بن جؤية الهذلي:
  فما برح الأسباب حتى وضعنه                      لدى الثول ينفي جثها ويؤومها أو الثول: ذكر النحل. الثول: شجر الحمض. الثول بالتحريك: استرخاء في أعضاء الشاء خاصة، أو كالجنون يصيبها فلا تتبع الغنم، وتستدير في مرتعها يقال: شاة ثولاء، قال يمدح محمد بن سليمان بن علي العباسي:
  تلقى الأمان على حياض محمد                      ثولاء مخرفة وذئب أطلـس وقد ثول، كفرح، واثول اثولالا: جن. وتثول عليه فلان: علاه بالشتم والقهر والضرب. تثولت النحل: اجتمعت والتفت. وانثال عليه التراب: انصب، انثال عليه القول: إذا تتابع وكثر، فلم يدر بأيه يبدأ والثويلة كسفينة: مجتمع العشب، أيضا: الجماعة تجيء من بيوت متفرقة وصبيان ومال، حكاه يعقوب، عن أبي صاعد، ومر مثل ذلك في ت - و - ل. والثوالة مشددة: الكثير من الجراد عن الأصمعي. هو اسم كالجبانة. والأثول: المجنون، قيل: الأحمق، أيضا: البطيء النصرة، والبطيء الخير والعمل، والبطيء الجري، ج: ثول بالضم. وثال فلان: حمق، أو بدا فيه الجنون ولم يستحكم الأخير عن الصاغاني. ثال الوعاء يثوله ثولا: صب ما فيه نقله الصاغاني. قال: وأشياخ أثاولة: أي بطاء الخير أو العمل، أو الجري، كأنه جمع أثول. ونعيم بن الثولاء النهشلي ولي شرطة البصرة لسليمان بن علي.
 ومما يستدرك عليه: الثول: الجماعة من الناس، عن ابن عباد. والثول، بالضم: لغة في الثيل، لوعاء قضيب الجمل، كما في النهاية. وانثال عليه الناس من كل وجه: انصبوا، وانثالوا وتثولوا: اجتمعوا. وثولان بن صحار، بالفتح: بطن من العرب، من بني عك بن عدثان، هكذا ضبطه ابن الجواني النسابة.

### Türkçe

**الثول**: arıların topluluğu. el-Asmaʿî dedi: “Lafzından bir teki yoktur.” Sâʿide b. Cuʾeyye el-Hüzelî dedi:
  “Artık ipleri bırakmadı; nihayet onu koydular                      **الثول** yanında; onun cesedini uzaklaştırır ve ona işaret eder.”

Veya **الثول**: arının erkeği. **الثول**: **الحمض** ağacı. **الثول** (harekeli): özellikle koyunun uzuvlarında bir gevşeklik; yahut ona isabet eden, onu koyunları takip etmez kılan bir delilik gibidir; otlağında dönüp durur. “**شاة ثولاء**” denir. Muhammed b. Süleymân b. ʿAlî el-ʿAbbâsî’yi överken dedi:
  “Muhammed’in havuzları üzerinde emniyeti bulursun                      **ثولاء** (bir koyun), otlanıp duran; ve **ذئب أطلـس** (bir kurt).”

Ve **ثول** etti, **فرح** gibi; ve **اثول** **اثولالا**: delirdi. “Falanca ona karşı **تثول** etti”: ona sövme, kahretme ve dövme ile üstün geldi. “Arılar **تثولت**”: toplandı ve birbirine dolandı. “Toprak onun üzerine **انثال** etti”: döküldü. “Söz onun üzerine **انثال** etti”: ardı ardına geldiği ve çoğaldığı zaman; artık hangisiyle başlayacağını bilemedi.

**الثويلة** **كسفينة**: otun toplandığı yer; ayrıca: ayrı evlerden, çocuklardan ve maldan gelen topluluk; Yaʿkūb bunu Ebû Ṣâʿid’den nakletti; bunun benzeri **ت - و - ل**’de geçti.

**الثوالة** (şeddeli): çekirgenin çokluğu; el-Asmaʿî’den. O, **الجبانة** gibi bir isimdir.

**الأثول**: deli; denildi ki: ahmak; ayrıca: yardımı ağır olan, hayrı ve işi ağır olan, koşması ağır olan. Çoğulu: **ثول** (ötre ile).

“Falanca **ثال** etti”: ahmaklaştı; yahut onda delilik belirdi, fakat sonuncusu yerleşmedi; es-Sağânî’den. “Kap **ثال** eder, onu **يثوله** **ثولا**”: içindekini döktü; es-Sağânî bunu nakletti. Dedi: “**أشياخ أثاولة**”: yani hayrı yahut işi, yahut koşması ağır olanlar; sanki **أثول**’ün cemʿidir.

Ve Nuʿaym b. **الثولاء** en-Nehşelî, Süleymân b. ʿAlî için Basra’nın şurṭasını üstlendi.

Ve ona ek olarak kaydedilenlerdendir: **الثول**: insanlardan bir topluluk; İbn ʿAbbâd’dan. Ve **الثول** (ötre ile): **الثيل**’de bir lugat; devenin kamış kabı için, Nihâye’de olduğu gibi. “İnsanlar her taraftan onun üzerine **انثال** etti”: döküldüler. Ve **انثالوا** ve **تثولوا**: toplandılar.

Ve **ثولان** b. Ṣaḥḥâr, fetḥa ile: Araplardan bir batın; Benî ʿAkk b. ʿAdethân’dan; nesep âlimi İbnü’l-Cevânî onu böyle ضبط etti.
