# جالوت — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AA/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AA/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جالوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AA.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: جول

جَالَ
1 جَالَ جال , (S, K, &c.,) aor. يَجُولُ, (S,) inf. n. جَوْلٌ (S, K) and جُولٌ (K) and جَوَلَانٌ (Az, S, ISd, Z, Sgh) and جُؤُولٌ (ISd, K) and جِيلَالٌ, (Ibn-'Abbلd, K, TA,) in some copies of the K جِيلَان; (TA;) and in like manner, ↓ اجتال and ↓ انجال; (S, K;) He went round or about, or or round about; as also ↓ جوّل, inf. n. تَجْوَالٌ: (K:) or جوّل signifies he went round, or about, or round about, much, or often; agreeably with what Sb says of the measure تَفْعَالٌ; but accord. to the O, تَجْوَالٌ is an inf. n. of جال. (TA.) You say, جال فِى البِلَادِ He went about, or round about, in the countries, or districts, not remaining fixed, or settled: (Msb:) and البِلَادَ ↓ جوّل, (T, TA,) or جوّل فِى البِلَادِ, (S,) inf. n. تَجْوِيلٌ, (T, TA,) or تَجْوَالٌ, (S,) he went about, or round about, much, or often, in the countries, or districts. (T, S, TA.) And جال فِى المَيْدَانِ, aor. as above, inf. n. جَوْلَةٌ and جَوَلَانٌ, He (a horse) traversed the sides, or lateral parts or tracts, of the horse-course; which are termed أَجْوَالٌ, pl. of جُولٌ. (Msb.) And جال فِى الحَرْبِ, inf. n. جَوْلَةٌ, He wheeled round, or about, in battle. (K.) And فَرَّ لِلْجَوَلَانِ ثُمَّ عَادَ لِلْقِتَالِ [He fled, to wheel round, or about, and then returned to the fight]. (Msb in art. كر.) And جالُوا, (Msb,) or ↓ تَجَاوَلُوا, (S, K,) means جال بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ, (S, Msb, K,) i. e., They assailed, or assaulted, one another, (TA,) فِى الحَرْبِ [in battle]; (S, Msb, K;) [and so, app., ↓ جَاوَلُوا, inf. n. مُجَاوَلَةٌ:] and كَانَتْ بَيْنَهُمْ ↓ مُجَاوَلَاتٌ (S, K *) There were between them mutual [assailings, or assaults, and] defendings. (Ibn-'Abbلd, TA.) And جال القَوْمُ, inf. n. جَوْلَةٌ, The company of men were routed, defeated, or put to flight, (اِنْكَشَفُوا,) and then returned to the fight, or charged, or assaulted. (K.) And أَصَابَ المُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ Defeat befell the Muslims: a metonymy; used only in relation to the favourites of God; from الجَوَلَانُ. (Mgh.) ― -b2- جالوُا فِى الضَّلَالَةِ, (Sgh, TA,) or اـِلَى الضَّلَالَةِ, (A, TA,) (assumed tropical:) They became excited to lightness, or levity, and unsteadiness, and carried away, and driven, (Sgh, TA,) or they became fascinated, and turned away, (A, TA,) by the influence of devils, (A, Sgh, TA,) from their religion, (Sgh, TA,) or from the right course, (A, TA,) to error. (A, Sgh, TA.) ― -b3- جال التُّرَابُ, (ISd, K,) inf. n. جَوْلٌ, (TA,) The dust went away, and rose; as also ↓ انجال: (ISd, K:) or the latter signifies became removed, or cleared away [by the wind]; syn. اِنْكَشَطَ. (T, TA.) ― -b4- يَجُولُ فِى صَدْرِى أَنْ أَفْعَلَهُ (tropical:) [It is revolved in my bosom, or mind, that I should do it]. (TA.) ― -b5- See also 4, in two places. -A2- جال الشَّىْءَ, (K,) inf. n. جَوْلٌ, (TA,) He chose, or selected, the thing. (K.) You say, جُلْتُ هٰذَا مِنْ هٰذَا I chose, or selected, this from this. (AA, S.) And مَنْهُمْ جَوْلًا ↓ اِجْتَلْتُ I chose, or selected, from them [a choice portion]; (S, K, * TA;) and separated some of them from others. (TA.) And مِنْ مَالِهِ جَوْلًا ↓ اجتال, and جَوَالَةً, He chose, or selected, from his property, or cattle, a choice portion. (TA.)

2 جَوَّلَ see 1, in two places.

جَاوَلُوا
3 جَاوَلُوا جاولوا , inf. n. مُجَاوَلَةٌ: and كَانَتْ بَيْنَهُمْ مُجَاوَلَاتٌ: see 1.

احالهُ
4 احالهُ احاله احالة أحال أحاله اـحالة , (Msb, K,) and اجال بِهِ, (K,) inf. n. اـِجَالَةٌ, (S,) He, or it, made, or caused, him, or it, to go, move, or turn round, or about, or round about; to circle, or revolve; (S, Msb, K;) as also بِهِ ↓ جال. (Zj, K.) One says in the game called المَيْسِر, [see this word,] أَجِلِ السِّهَامَ [Turn thou round about, i. e., shuffle, the arrows in the رِبَابَة]. (S, TA.) And اجال السِّهَامَ بَيْنَ القَوْمِ He moved about the arrows, [i. e., shuffled them in the رِبَابَة,] (Az, ISd, TA,) and then distributed them among the people, or party. (Az, TA.) And اجال سَيْفَهُ He brandished, flourished, or played with, his sword, turning it round about. (Msb.) And بَالتُّرَابِ ↓ الرِّيحُ تَجُولُ, (Lth, TA,) and بِالحَصَى, (K, TA,) [The wind makes the dust, and the pebbles, to turn round about, to circle, or to revolve.] ― -b2- أَجَالُوا الرَّأْىَ فِيمَا بَيْنَهُمْ (tropical:) They turned about, or revolved, [in their minds, the idea, or opinion, respecting the matter that was between them.] (TA.) And اجالوا الفِكَرِ (assumed tropical:) [They turned about, or revolved, thoughts, ideas, schemes, or contrivances, in their minds]. (Jel in ix. 48.) ― -b3- [اجال خَمْسَهُ فِى وِعَائِهِ, in the 7th Makلmeh of Har, (p. 76 of the sec. ed.,) is explained in a MS. of that work as meaning ادخل, (De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., p. 185,) i. e., He inserted: but the proper meaning is, he turned about, or round about, his five fingers in his bag.] ― -b4- ↓ أَجِلْ جَائِلَتَكَ (tropical:) Accomplish, or finish, the affair in which thou art engaged. (M, K, TA.)

6 تَجَاْوَلَ see 1.

7 اـِنْجَوَلَ see 1, in two places.

8 اـِجْتَوَلَ see 1, first sentence. -A2- اجتالهُمْ He turned them from their course. (K.) He (the devil) caused them to leave, or forsake, the right way. (T, TA.) اِجْتَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ عَنْ دِينِهِمْ The devils excited them to lightness, or levity, and unsteadiness, so that they turned away from their religion, to error; i. e., they carried them away and drove them [from their religion]. (Sgh, TA.) [See also 10.] -A3- See also 1, last two sentences.

اِسْتَجَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ
10 اِسْتَجَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ ذ The devils turned them from the right course, to error; fascinated them so that they turned with them. (A, TA.) And استجالهُ الشَّىْءُ The thing excited him to lightness, or levity, and unsteadiness. (TA.) [See also 8.] ― -b2- استجالتِ الخَيْلُ مَا مَرَّتْ بِهِ The horses removed, or displaced, that by which they passed. (O, TA.) ― -b3- اُسْتُجِيلَ الرَّبَابُ The رباب [or white clouds] were driven together after a state of dispersion, and became ready to rain: (M, TA:) or it means جَآءَتْهُ الرِّيحُ فَاسْتَجَالَتْهُ, i. e., the wind came to them, and removed them, or displaced them, and dissundered them, and drove them away. (TA.) ― -b4- اِسْتَجَلْنَا الجَهَامَ (tropical:) We saw the rainless clouds going about, or round about, in the horizon, (A, TA,) or in the sky. (TA.)

جَالٌ
جَالٌ جال : see جُولٌ, in five places: ― -b2- and مِجْوَلٌ.

جَالٍ
جَالٍ جال : see جَائِلٌ.

جَوْلٌ
جَوْلٌ جول : see جَوْلَانٌ, in two places. -A2- Also A large army, or military force, or troop of horse: (Sgh, K:) pl. جُولٌ. (Sgh, TA.) A herd of camels: and a troop of خَيْل [meaning horses or horsemen]: as also ↓ جُولٌ in both these senses: (K:) or the latter, which is also explained in the K as signifying a herd of camels, and a flock of ostriches and of sheep or goats, is pl. of the former: (TA:) or the former signifies thirty [horses or horsemen]: or forty: (K:) or less: or more: (TA:) or the choice, or best, of camels: and [in like manner] ↓ جَوَالَةٌ signifies the choice and best; as in the saying, أَخَذَ جَوَالَةَ مَالِهِ [He took the choice and best of his cattle, or property]. (K. [See also 1, last two sentences: and see جَوَلَان.]) And Many great sheep or goats. (K.) ― -b2- Also A male mountain-goat that is old, or advanced in age: (M, K:) pl. أَجْوَالٌ. (M, TA.)

جُولٌ
جُولٌ جول The wall [that surrounds the interior] of a well: accord. to A 'Obeyd, every side of a well, from its top to its bottom: and ↓ جَالٌ signifies the same: (S:) or the former, the side, or lateral part, (M, Msb, K,) of a well, and of a grave, and of the sea, and of a mountain; as also ↓ جَالٌ (M, K) and ↓ جِيلٌ: (K, TA; in the CK جَيْل:) or the surrounding parts [or sides] of a grave: (M, TA:) and الوَادِى ↓ جَالَا the two sides of the water of the valley: and البَحْرِ ↓ جَالَا the two shores of the sea, or great river: (T, TA:) pl. [of pauc.] أَجْوَالٌ, (Az, S, Msb, K,) pl. of جُولٌ and جَالٌ, (TA,) and [of mult.] جِوَالٌ and جِوَالَةٌ; (so in copies of the K, and in the M, but in some copies of the K جُوَالٌ and جُوَالَةٌ;) and أَجَاوِلُ is pl. of أَجْوَالٌ. (TA.) Also, as in the T and the Moheet, (TA,) The portion of rock that is at the bottom of the water, (K, TA.) upon which is the casing of the well; so that if it quit its place, the well falls to ruin: this is [said to be] the primary meaning of the word: and hence the saying, هٰذَا مَآءٌ لَا يُدْرَكُ جُولُهُ [This is water of which the rock beneath it is not to be reached]. (TA.) ― -b2- [And from this word as signifying the casing of a well, or the portion of rock above mentioned,] (tropical:) Intelligence; (S, K, TA;) judgment, and intelligence, or full intelligence, or intelligence to which one has recourse; (T, TA;) understanding of the heart; (TA;) and resolution, or fixed purpose of mind; (S, M;) and prudence: (T, TA:) العَزْمُ in the K is erroneously put for الحَزْمُ. (TA.) You say, of a man, مَالَهُ جُولٌ (tropical:) He has not intelligence and judgment, or fixed purpose of mind, to withhold him, or protect him; like the جول of a well; (S, M, * TA; *) because a well, when cased with stone or the like, is stronger. (TA.) And رَجُلٌ لَهُ زَبْرٌ وَجُولٌ (tropical:) A man having judgment and intelligence, or full intelligence, or intelligence to which recourse is had; whose جول does not become demolished: and in like manner, هُوَ مَزْبُورٌ مَافَوقَ الجُولِ مِنْهُ وَصُلْبٌ مَاتَحْتَ الزَّبْرِ مِنَ الجُولِ: and in the contr. case, لَيْسَ لِفُلَانٍ جُولٌ (tropical:) Such a one has not intelligence nor prudence; i. e., his جول is demolished, therefore one is not sure that the زبر [that rests upon it] may not also fall: and لَيْسَ لَهُ جُولٌ, and ↓ جَالٌ, (tropical:) He has not prudence. (T, TA.) ― -b3- فَعَلْتُهُ مِنْ جُولِهِ I did it on account, or for the sake, or because, of him, or it. (Ibn-'Abbلd, TA.) -A2- See also جَوْلٌ: -A3- and جَوْلَانٌ.

جِيلٌ
جِيلٌ جيل : see جُولٌ.

جَوْلَانٌ
جَوْلَانٌ جولان Dust; as also ↓ جَوْلٌ and ↓ جُولٌ, (K,) both mentioned by Az, (TA,) and ↓ جَيْلَانٌ, (K,) mentioned by ISd: [or] all signify dust which the wind makes to turn about or round about, to circle, or to revolve, upon, or from, the surface of the earth. (TA.) And Small pebbles which the wind makes to turn about or round about, to circle, or to revolve; (K, TA;) as also ↓ جَوْلٌ and ↓ جَيْلَانٌ. (TA.) -A2- جَوْلَانُ: see أَجْوَلُ.

جَوَلَانُ الهُمُومِ
جَوَلَانُ الهُمُومِ جولان الهموم (tropical:) The first, or beginning, [lit. the revolving, (see 1,)] of anxieties. (Ibn-'Abbلd, K, TA. [In the CK, erroneously, جَوْلانُ.]) You say, فِى قَلْبِهِ جَوَلَانُ الهُمُومِ (tropical:) In his heart are revolving anxieties. (A, TA.) -A2- جَوَلَانُ المَالِ The small, or young, and bad, of cattle: (Fr, S, K:) so in the M and O; but in a copy of the M, written جَوْلان; which is app. a mistake. (TA.) Accord. to Ibn-'Abbلd, The choice, or best, of cattle: the contr. of what is said by Fr. (TA. [See also جَوْلٌ.])

جَيْلَانٌ
جَيْلَانٌ جيل جيلان : see جَوْلَانٌ, in two places. -A2- جيْلَانُ: see أَجْوَلُ.

جَوْلَانِىٌّ
جَوْلَانِىٌّ جول جولان جولانى جولاني : see أَجْوَلُ. ― -b2- Also (tropical:) A man whose benefits are common to the near and the distant; (K, TA;) whose benefits go round to every one. (Sgh, TA.)

جَيْلَانِىٌّ
جَيْلَانِىٌّ جيلانى جيلاني : see أَجْوَلُ.

جَوِيلٌ
جَوِيلٌ جويل What the winds sweep away (AHn, M, K) and round about, (AHn, M,) of fragments of plants and of the fallen leaves of trees; (AHn, M, K;) as also ↓ جَائِلٌ. (M, TA.)

جَوَالَةٌ
جَوَالَةٌ جوال جواله جوالة : see جَوْلٌ.

جَوَائِلُ أَمْرٍ
جَوَائِلُ أَمْرٍ ذ (assumed tropical:) The turns (دَوَائِر) of an affair, or event. (TA.)

جَوَّالٌ
جَوَّالٌ جالية جوال One who goes about, or round about, much, or often, in the countries, or districts, (Msb,) TA,) not remaining fixed, or settled; (Msb;) as also ↓ جَوَّالَةٌ [but in a more intensive sense, meaning who does so very much, or very often]. (TA.) ― -b2- A horse having a flexible head: (TA:) and ↓ أَجْوَلِىٌّ a swift horse, that turns about howsoever one turns him. (K, * TA.)

جَوَّالَةٌ
جَوَّالَةٌ جوال جواله جوالة : see the next preceding paragraph.

جَائِلٌ
جَائِلٌ ذ : see جَوِيلٌ. ― -b2- Also Rainless clouds going round about. (A, TA.) ― -b3- And, applied to a [woman's ornament of the kind termed] وِشَاح, and to a camel's belly-girth, Loose; not tight; unsteady; as also ↓ جَالٍ. (T, TA.) [Hence,] اِمْرَأَةٌ جَائِلَةُ الوِشَاحَيْنِ (tropical:) A woman slender in the waist. (Z, TA.)

جَائِلَةٌ
جَائِلَةٌ ذ An affair in which one is engaged. (M, K.) See 4, last sentence.

أَجْوَلُ
أَجْوَلُ ذ [More, and most, wont to go round, or about, or round about; to circle, or revolve;] is from the first of the verbs in this art.: and hence the prov., أَجْوَلُ مِنْ قُطْرُبٍ [More wont to go about, or round about, or more restless, than a قطرب; a certain animalcule, or insect, that is constantly moving about: see art. قطرب]. (Har p. 661.) ― -b2- Also, [as meaning (assumed tropical:) More, and most, circulating,] applied to language, or discourse. (TA in art. جمع.) [See an ex. voce مَجْمَعٌ.] ― -b3- يَوْمٌ أَجْوَلُ, and ↓ جَيْلَانِىٌّ, and ↓ جَوْلَانِىٌّ, (Lh, M, K,) and ↓ جَوْلَانُ, and ↓ جَيْلَانُ, (M, K,) A day of much dust (T, M, K) and wind: (T, TA:) from جَوْلٌ signifying “ dust.” (TA.)

أَجْوَلِىٌّ
أَجْوَلِىٌّ ذ : see جَوَّالٌ.

مَجَالٌ
مَجَالٌ مجال مجالي A place in which one goes round, or about, or round about: (TA:) [a field of battle: a circus:] a place of exercise for horses. (Har p. 16.) ― -b2- [Hence] one says, لَمْ يَبْقَ مَجَالٌ فِى الأَمْرِ (tropical:) [There remained not any scope in the affair, or case]. (TA.)

مِجْوَلٌ
مِجْوَلٌ مجول A certain garment for women, (M, K,) doubled, and sewed together at one of its two sides, and having an opening made to it at the neck and bosom; in which a woman goes about: (M, TA:) or for a young girl; (K;) the دِرْع being for a woman: (TA:) a small garment in which a girl goes about: (S:) or a garment which a girl wears before she is made to keep herself behind, or within, the curtain, and in which she goes about: (Z, TA:) accord. to IAar, i. q. صُدْرَةٌ. (TA.) Imra-el-Keys says,
اـِلَى مِثْلِهَايَرْنُو الحَلِيمُ صَبَابَةً
اـِذَا مَا اسْبَكَرَّتْ بَيْنَ دِرْعٍ وَمِجْوَلِ
[At the like of her the staid would fixedly gaze with tenderness of desire, when she has become of erect and justly-proportioned stature, between such as wears a woman's shirt and such as wears a young girl's garment]. (S, * TA.) ― -b2- A woman's anklet. (Ibn-'Abbلd, K.) ― -b3- An amulet, a phylactery, or charm of the kind termed عُوذَة. (IAar, K.) ― -b4- A crescent of silver in the middle of the necklace termed قِلَادَة. (IAar, K.) ― -b5- Silver [itself]. (Th, K.) ― -b6- A good, or sound, دِرْهَم [or silver coin]. (IAar, K.) ― -b7- A shield; (S, O, K;) sometimes used in this sense; (S, O;) as also ↓ جَالٌ. (Ibn-'Abbلd, TA.) ― -b8- A large wooden bowl. (IAar, TA.) ― -b9- A white ثَوْب [or piece of cloth] that is put upon the hand of him to whom the players at the game called المَيْسِر commit the arrows [to be shuffled and distributed, in order that he may not be able to distinguish them by the feel,] when they have collected themselves. (ISd, K, * TA.) [For the same purpose, a piece of thin skin was also used: see رِبَابَةٌ.] -A2- A pool of water left by a torrent; because the water goes round about in it. (IF, TA.) -A3- A wild ass. (IAar, K.)

مُسْتَجَالٌ
مُسْتَجَالٌ مستجال [pass. part. n. of 10, Turned from the right course, &c.:] excited to lightness, or levity, and unsteadiness: (TA:) being bereft of his reason, or intellect. (AA, TA.)

### Türkçe

**جَالَ**
1 **جَالَ** جال , (S, K, &c.,) muzâri‘i **يَجُولُ**, (S,) mastarı **جَوْلٌ** (S, K) ve **جُولٌ** (K) ve **جَوَلَانٌ** (Az, S, ISd, Z, Sgh) ve **جُؤُولٌ** (ISd, K) ve **جِيلَالٌ**, (Ibn-'Abbلd, K, TA,) K’nin bazı nüshalarında **جِيلَان**; (TA;) ve aynı şekilde, ↓ **اجتال** ve ↓ **انجال**; (S, K;) O, dolaştı yahut etrafında dolaştı, yahut çevresinde dolaştı; bunun gibi ↓ **جوّل**, mastarı **تَجْوَالٌ**: (K:) yahut **جوّل** “çokça yahut sıkça dolaştı, yahut etrafında dolaştı, yahut çevresinde dolaştı” demektir; Sb’nin vezin **تَفْعَالٌ** hakkında söylediğine uygun olarak; fakat O’ya göre **تَجْوَالٌ**, **جال**’ın bir mastarıdır. (TA.) Sen dersin: **جال فِى البِلَادِ** O, ülkelerde yahut bölgelerde dolaştı, sabit kalmayarak yahut yerleşmeyerek: (Msb:) ve **البِلَادَ** ↓ **جوّل**, (T, TA,) yahut **جوّل فِى البِلَادِ**, (S,) mastarı **تَجْوِيلٌ**, (T, TA,) yahut **تَجْوَالٌ**, (S,) o, ülkelerde yahut bölgelerde çokça yahut sıkça dolaştı. (T, S, TA.) Ve **جال فِى المَيْدَانِ**, muzâri‘i yukarıdaki gibi, mastarı **جَوْلَةٌ** ve **جَوَلَانٌ**, O (bir at) at koşusunun yanlarını yahut yan kısımlarını yahut yan güzergâhlarını katetti; bunlara **أَجْوَالٌ** denir; **جُولٌ**’ün çoğuludur. (Msb.) Ve **جال فِى الحَرْبِ**, mastarı **جَوْلَةٌ**, O, savaşta dönüp dolaştı yahut etrafında döndü. (K.) Ve **فَرَّ لِلْجَوَلَانِ ثُمَّ عَادَ لِلْقِتَالِ** [O, dönüp dolaşmak için kaçtı, sonra savaşa geri döndü]. (Msb, madde **كر**’da.) Ve **جالُوا**, (Msb,) yahut ↓ **تَجَاوَلُوا**, (S, K,) **جال بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ** demektir, (S, Msb, K,) yani, onlar birbirlerine saldırdılar, (TA,) **فِى الحَرْبِ** [savaşta]; (S, Msb, K;) [ve böylece, görünüşe göre, ↓ **جَاوَلُوا**, mastarı **مُجَاوَلَةٌ**:] ve **كَانَتْ بَيْنَهُمْ** ↓ **مُجَاوَلَاتٌ** (S, K *) Onların arasında karşılıklı [saldırmalar yahut hücumlar ve] savunmalar vardı. (Ibn-'Abbلd, TA.) Ve **جال القَوْمُ**, mastarı **جَوْلَةٌ**, Topluluk bozguna uğradı, yenildi yahut kaçırıldı, (**اِنْكَشَفُوا**) sonra savaşa geri döndü, yahut hücum etti, yahut saldırdı. (K.) Ve **أَصَابَ المُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ** Müslümanlara bir bozgun isabet etti: bir kinaye; yalnız Allah’ın dostları hakkında kullanılır; **الجَوَلَانُ**’dan. (Mgh.) ― -b2- **جالوُا فِى الضَّلَالَةِ**, (Sgh, TA,) yahut **اـِلَى الضَّلَالَةِ**, (A, TA,) (mecaz kabul edilerek:) Onlar hafifliğe yahut laubaliliğe ve kararsızlığa coştular, ve sürüklenip götürüldüler ve sevk edildiler, (Sgh, TA,) yahut onlar büyülendiler ve yüz çevirdiler, (A, TA,) şeytanların etkisiyle, (A, Sgh, TA,) dinlerinden, (Sgh, TA,) yahut doğru yoldan, (A, TA,) sapkınlığa. (A, Sgh, TA.) ― -b3- **جال التُّرَابُ**, (ISd, K,) mastarı **جَوْلٌ**, (TA,) Toz gitti ve yükseldi; bunun gibi ↓ **انجال**: (ISd, K:) yahut ikincisi “(rüzgârla) giderildi yahut temizlendi” demektir; eş anlamlısı **اِنْكَشَطَ**. (T, TA.) ― -b4- **يَجُولُ فِى صَدْرِى أَنْ أَفْعَلَهُ** (mecaz:) [Onu yapmam, göğsümde yahut zihnimde dönüp duruyor]. (TA.) ― -b5- 4’e de bak, iki yerde. -A2- **جال الشَّىْءَ**, (K,) mastarı **جَوْلٌ**, (TA,) O, şeyi seçti yahut ayırdı. (K.) Sen dersin: **جُلْتُ هٰذَا مِنْ هٰذَا** Ben bunu bundan seçtim yahut ayırdım. (AA, S.) Ve **مَنْهُمْ جَوْلًا** ↓ **اِجْتَلْتُ** Ben onlardan [seçkin bir kısmı] seçtim yahut ayırdım; (S, K, * TA;) ve onların bir kısmını diğerlerinden ayırdı. (TA.) Ve **مِنْ مَالِهِ جَوْلًا** ↓ **اجتال**, ve **جَوَالَةً**, O, malından yahut hayvanlarından seçkin bir kısmı seçti yahut ayırdı. (TA.)

2 **جَوَّلَ** 1’e bak, iki yerde.

**جَاوَلُوا**
3 **جَاوَلُوا** جاولوا , mastarı **مُجَاوَلَةٌ**: ve **كَانَتْ بَيْنَهُمْ مُجَاوَلَاتٌ**: 1’e bak.

**احالهُ**
4 **احالهُ** احاله احالة أحال أحاله اـحالة , (Msb, K,) ve **اجال بِهِ**, (K,) mastarı **اـِجَالَةٌ**, (S,) O, onu (kimseyi yahut şeyi) dolaştırdı yahut döndürdü, yahut etrafında dolaştırdı; daire çizdirdi yahut çevirdi; (S, Msb, K;) bunun gibi **بِهِ** ↓ **جال**. (Zj, K.) **المَيْسِر** denilen oyunda, [bu kelimeye bak,] şöyle denir: **أَجِلِ السِّهَامَ** [Okları **رِبَابَة** içinde etrafında döndür, yani karıştır]. (S, TA.) Ve **اجال السِّهَامَ بَيْنَ القَوْمِ** O, okları dolaştırdı, [yani onları **رِبَابَة** içinde karıştırdı,] (Az, ISd, TA,) sonra onları topluluk arasında paylaştırdı. (Az, TA.) Ve **اجال سَيْفَهُ** O, kılıcını salladı, çevirdi yahut onunla oynadı, onu etrafında döndürerek. (Msb.) Ve **بَالتُّرَابِ** ↓ **الرِّيحُ تَجُولُ**, (Lth, TA,) ve **بِالحَصَى**, (K, TA,) [Rüzgâr, tozu ve çakılları etrafında döndürür, daire çizdirir yahut çevirir.] ― -b2- **أَجَالُوا الرَّأْىَ فِيمَا بَيْنَهُمْ** (mecaz:) Onlar, aralarındaki mesele hakkında [zihinlerinde fikri yahut görüşü] evirip çevirdiler. (TA.) Ve **اجالوا الفِكَرِ** (mecaz kabul edilerek:) [Onlar zihinlerinde düşünceleri, fikirleri, tasarıları yahut tedbirleri evirip çevirdiler]. (Jel, ix. 48.) ― -b3- [**اجال خَمْسَهُ فِى وِعَائِهِ**, Harîrî’nin 7. Makâmesi’nde (s. 76, 2. bs.), bu eserin bir yazmasında **ادخل** diye açıklanmıştır, (De Sacy’nin Chrest. Ar., 2. bs., s. 185,) yani “soktu”: fakat doğru anlam, “beş parmağını torbasında etrafında döndürdü yahut çevresinde döndürdü”dür.] ― -b4- ↓ **أَجِلْ جَائِلَتَكَ** (mecaz:) Meşgul olduğun işi yerine getir yahut bitir. (M, K, TA.)

6 **تَجَاْوَلَ** 1’e bak.

7 **اـِنْجَوَلَ** 1’e bak, iki yerde.

8 **اـِجْتَوَلَ** 1’e bak, ilk cümle. -A2- **اجتالهُمْ** O, onları yollarından çevirdi. (K.) O (şeytan) onları doğru yolu terk etmeye yahut bırakmaya sevk etti. (T, TA.) **اِجْتَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ عَنْ دِينِهِمْ** Şeytanlar onları hafifliğe yahut laubaliliğe ve kararsızlığa coşturdu; böylece onlar dinlerinden sapkınlığa döndüler; yani onları [dinlerinden] sürükleyip götürdüler ve sevk ettiler. (Sgh, TA.) [10’a da bak.] -A3- 1’e de bak, son iki cümle.

**اِسْتَجَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ**
10 **اِسْتَجَالَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ** ذ Şeytanlar onları doğru yoldan sapkınlığa çevirdi; onları büyüledi; böylece onlar onlarla birlikte döndüler. (A, TA.) Ve **استجالهُ الشَّىْءُ** Şey onu hafifliğe yahut laubaliliğe ve kararsızlığa sevk etti. (TA.) [8’e de bak.] ― -b2- **استجالتِ الخَيْلُ مَا مَرَّتْ بِهِ** Atlar, üzerinden geçtikleri şeyi yerinden oynattı yahut yerinden etti. (O, TA.) ― -b3- **اُسْتُجِيلَ الرَّبَابُ** **الرَّبَابُ** [yahut beyaz bulutlar] dağınıklık hâlinden sonra bir araya sürüldü ve yağmura hazır hâle geldi: (M, TA:) yahut şu demektir: **جَآءَتْهُ الرِّيحُ فَاسْتَجَالَتْهُ**, yani rüzgâr onlara geldi ve onları yerinden etti yahut yerinden oynattı, ve onları ayırdı ve onları sürüp götürdü. (TA.) ― -b4- **اِسْتَجَلْنَا الجَهَامَ** (mecaz:) Biz, yağmursuz bulutları ufukta, (A, TA,) yahut gökte, (TA,) dolaşır hâlde gördük. (TA.)

**جَالٌ**
**جَالٌ** جال : **جُولٌ**’e bak, beş yerde: ― -b2- ve **مِجْوَلٌ**.

**جَالٍ**
**جَالٍ** جال : **جَائِلٌ**’e bak.

**جَوْلٌ**
**جَوْلٌ** جول : **جَوْلَانٌ**’a bak, iki yerde. -A2- Ayrıca, büyük bir ordu yahut askerî kuvvet yahut süvari birliği: (Sgh, K:) çoğulu **جُولٌ**. (Sgh, TA.) Develerden bir sürü: ve **خَيْل**’den bir birlik [at yahut süvari] : her iki anlamda da bunun gibi ↓ **جُولٌ**: (K:) yahut ikincisi—K’de de “deve sürüsü” ve “devekuşu ve koyun yahut keçi sürüsü” diye açıklanan—birincinin çoğuludur: (TA:) yahut birincisi otuz [at yahut süvari] demektir: yahut kırk: (K:) yahut daha az: yahut daha çok: (TA:) yahut develerin seçkini yahut en iyisi: ve aynı şekilde ↓ **جَوَالَةٌ** “seçkin ve en iyi” demektir; şu sözde olduğu gibi: **أَخَذَ جَوَالَةَ مَالِهِ** [O, hayvanlarının yahut malının seçkinini ve en iyisini aldı]. (K. [1’e de bak, son iki cümle: ve **جَوَلَان**’a bak.]) Ve çok sayıda iri koyun yahut keçi. (K.) ― -b2- Ayrıca, yaşlı yahut yaşı ilerlemiş bir erkek dağ keçisi: (M, K:) çoğulu **أَجْوَالٌ**. (M, TA.)

**جُولٌ**
**جُولٌ** جول Kuyunun [iç kısmını çevreleyen] duvarı: A ‘Obeyd’e göre, kuyunun tepesinden dibine kadar her yanı: ve ↓ **جَالٌ** da aynı şeyi ifade eder: (S:) yahut birincisi, kuyunun ve kabrin ve denizin ve dağın yanı yahut yan kısmı; bunun gibi ↓ **جَالٌ** (M, K) ve ↓ **جِيلٌ**: (K, TA; CK’de **جَيْل**:) yahut kabrin çevreleyen kısımları [yahut yanları]: (M, TA:) ve **الوَادِى** ↓ **جَالَا** vadinin suyunun iki yanı: ve **البَحْرِ** ↓ **جَالَا** denizin yahut büyük ırmağın iki kıyısı: (T, TA:) [azlık] çoğulu **أَجْوَالٌ**, (Az, S, Msb, K,) **جُولٌ** ve **جَالٌ**’ın çoğulu, (TA,) ve [çokluk] **جِوَالٌ** ve **جِوَالَةٌ**; (K nüshalarında ve M’de böyle; fakat K’nin bazı nüshalarında **جُوَالٌ** ve **جُوَالَةٌ**;) ve **أَجَاوِلُ**, **أَجْوَالٌ**’ın çoğuludur. (TA.) Ayrıca, T ve **المحيط**’ta olduğu üzere, (TA,) suyun dibinde bulunan kaya parçası, (K, TA.) onun üzerinde kuyunun kaplaması bulunur; öyle ki yerinden ayrılırsa kuyu harap olur: bu, kelimenin aslî anlamıdır denilmiştir: ve buradan şu söz: **هٰذَا مَآءٌ لَا يُدْرَكُ جُولُهُ** [Bu, altındaki kayasına ulaşılamayan bir sudur]. (TA.) ― -b2- [Ve bu kelimeden, kuyu kaplaması yahut zikredilen kaya parçası anlamından] (mecaz:) akıl; (S, K, TA;) hüküm ve akıl, yahut tam akıl, yahut kendisine başvurulan akıl; (T, TA;) kalbin anlayışı; (TA;) ve azim yahut zihnin sabit maksadı; (S, M;) ve tedbir: (T, TA:) K’deki **العَزْمُ**, **الحَزْمُ** yerine yanlış konmuştur. (TA.) Bir adam hakkında şöyle dersin: **مَالَهُ جُولٌ** (mecaz:) Onun, kendisini alıkoyacak yahut koruyacak aklı ve hükmü yahut zihnin sabit maksadı yoktur; kuyunun **جول**’ü gibi; (S, M, * TA; *) çünkü kuyu taş vb. ile kaplandığında daha sağlam olur. (TA.) Ve **رَجُلٌ لَهُ زَبْرٌ وَجُولٌ** (mecaz:) Hükmü ve aklı, yahut tam aklı, yahut kendisine başvurulan aklı olan bir adam; onun **جول**’ü yıkılmaz: ve aynı şekilde: **هُوَ مَزْبُورٌ مَافَوقَ الجُولِ مِنْهُ وَصُلْبٌ مَاتَحْتَ الزَّبْرِ مِنَ الجُولِ**: ve karşıt durumda: **لَيْسَ لِفُلَانٍ جُولٌ** (mecaz:) Falanın aklı da tedbiri de yoktur; yani onun **جول**’ü yıkıktır; bu yüzden onun üzerinde duran **زبر**’in de düşmeyeceğinden emin olunmaz: ve **لَيْسَ لَهُ جُولٌ**, ve ↓ **جَالٌ**, (mecaz:) Onun tedbiri yoktur. (T, TA.) ― -b3- **فَعَلْتُهُ مِنْ جُولِهِ** Ben onu onun yüzünden, yahut onun için, yahut onun sebebiyle yaptım. (Ibn-'Abbلd, TA.) -A2- **جَوْلٌ**’e de bak: -A3- ve **جَوْلَانٌ**.

**جِيلٌ**
**جِيلٌ** جيل : **جُولٌ**’e bak.

**جَوْلَانٌ**
**جَوْلَانٌ** جولان Toz; bunun gibi ↓ **جَوْلٌ** ve ↓ **جُولٌ**, (K,) ikisi de Az tarafından zikredilmiştir, (TA,) ve ↓ **جَيْلَانٌ**, (K,) ISd tarafından zikredilmiştir: [yahut] hepsi, rüzgârın yer yüzünün üzerinde yahut yüzeyinden döndürdüğü, daire çizdirdiği yahut çevirdiği toz demektir. (TA.) Ve rüzgârın döndürdüğü yahut daire çizdirdiği yahut çevirdiği küçük çakıllar; (K, TA;) bunun gibi ↓ **جَوْلٌ** ve ↓ **جَيْلَانٌ**. (TA.) -A2- **جَوْلَانُ**: **أَجْوَلُ**’e bak.

**جَوَلَانُ الهُمُومِ**
**جَوَلَانُ الهُمُومِ** جولان الهموم (mecaz:) Kaygıların ilki yahut başlangıcı, [lafzen “dönüp durması”, (1’e bak,)] . (Ibn-'Abbلd, K, TA. [CK’de yanlış olarak **جَوْلانُ**.]) Sen dersin: **فِى قَلْبِهِ جَوَلَانُ الهُمُومِ** (mecaz:) Onun kalbinde dönüp duran kaygılar vardır. (A, TA.) -A2- **جَوَلَانُ المَالِ** Hayvanların küçük yahut genç ve kötü olanı: (Fr, S, K:) M ve O’da böyledir; fakat M’nin bir nüshasında **جَوْلان** yazılmıştır; bu görünüşe göre bir hatadır. (TA.) Ibn-'Abbلd’e göre, hayvanların seçkini yahut en iyisi: Fr’nin söylediğinin zıddı. (TA. [**جَوْلٌ**’e de bak.])

**جَيْلَانٌ**
**جَيْلَانٌ** جيل جيلان : **جَوْلَانٌ**’a bak, iki yerde. -A2- **جيْلَانُ**: **أَجْوَلُ**’e bak.

**جَوْلَانِىٌّ**
**جَوْلَانِىٌّ** جول جولان جولانى جولاني : **أَجْوَلُ**’e bak. ― -b2- Ayrıca (mecaz:) Yakına ve uzağa faydaları ortak olan bir adam; (K, TA;) faydaları herkese dolaşan. (Sgh, TA.)

**جَيْلَانِىٌّ**
**جَيْلَانِىٌّ** جيلانى جيلاني : **أَجْوَلُ**’e bak.

**جَوِيلٌ**
**جَوِيلٌ** جويل Rüzgârların süpürüp götürdüğü (AHn, M, K) ve etrafında döndürdüğü, (AHn, M,) bitki kırıntılarından ve ağaçların dökülmüş yapraklarından olan şey; (AHn, M, K;) bunun gibi ↓ **جَائِلٌ**. (M, TA.)

**جَوَالَةٌ**
**جَوَالَةٌ** جوال جواله جوالة : **جَوْلٌ**’e bak.

**جَوَائِلُ أَمْرٍ**
**جَوَائِلُ أَمْرٍ** ذ (mecaz kabul edilerek:) Bir işin yahut olayın dönüşleri (**دَوَائِر**). (TA.)

**جَوَّالٌ**
**جَوَّالٌ** جالية جوال Ülkelerde yahut bölgelerde çokça yahut sıkça dolaşan, (Msb,) TA,) sabit kalmayıp yerleşmeyen; (Msb;) bunun gibi ↓ **جَوَّالَةٌ** [fakat daha şiddetli bir anlamda; yani bunu pek çok yahut pek sık yapan]. (TA.) ― -b2- Esnek başlı bir at: (TA:) ve ↓ **أَجْوَلِىٌّ** hızlı bir at; onu nasıl çevirirsen çevir, o da döner. (K, * TA.)

**جَوَّالَةٌ**
**جَوَّالَةٌ** جوال جواله جوالة : bir önceki paragrafa bak.

**جَائِلٌ**
**جَائِلٌ** ذ : **جَوِيلٌ**’e bak. ― -b2- Ayrıca, dolaşan yağmursuz bulutlar. (A, TA.) ― -b3- Ve, [kadın süsü türünden] **وِشَاح**’a ve devenin karın kuşağına nispetle: gevşek; sıkı değil; oynak; bunun gibi ↓ **جَالٍ**. (T, TA.) [Buradan,] **اِمْرَأَةٌ جَائِلَةُ الوِشَاحَيْنِ** (mecaz:) Beli ince bir kadın. (Z, TA.)

**جَائِلَةٌ**
**جَائِلَةٌ** ذ Meşgul olunan bir iş. (M, K.) 4’ün son cümlesine bak.

**أَجْوَلُ**
**أَجْوَلُ** ذ [Daha çok ve en çok dolaşmaya, yahut etrafında dolaşmaya, yahut çevresinde dolaşmaya; daire çizmeye yahut dönmeye alışkın;] bu, bu maddede fiillerin birincisindendir: ve buradan darbımesel: **أَجْوَلُ مِنْ قُطْرُبٍ** [Bir **قُطْرُب**’dan daha çok dolaşan, yahut daha huzursuz; sürekli hareket eden belirli bir küçük hayvancık yahut böcek: **قطرب** maddesine bak]. (Har, s. 661.) ― -b2- Ayrıca, [(mecaz kabul edilerek:) Daha çok ve en çok dolaşan] anlamıyla, dile yahut söze uygulanır. (TA, madde **جمع**’da.) [**مَجْمَعٌ** lafzında bir örneğe bak.] ― -b3- **يَوْمٌ أَجْوَلُ**, ve ↓ **جَيْلَانِىٌّ**, ve ↓ **جَوْلَانِىٌّ**, (Lh, M, K,) ve ↓ **جَوْلَانُ**, ve ↓ **جَيْلَانُ**, (M, K,) Çok tozlu (T, M, K) ve rüzgârlı bir gün: (T, TA:) **جَوْلٌ**’ün “toz” anlamından. (TA.)

**أَجْوَلِىٌّ**
**أَجْوَلِىٌّ** ذ : **جَوَّالٌ**’a bak.

**مَجَالٌ**
**مَجَالٌ** مجال مجالي Dolaşılan yahut etrafında dolaşılan yahut çevresinde dolaşılan bir yer: (TA:) [savaş meydanı: sirk:] atlar için talim yeri. (Har, s. 16.) ― -b2- [Buradan] şöyle denir: **لَمْ يَبْقَ مَجَالٌ فِى الأَمْرِ** (mecaz:) [İşte yahut durumda hiçbir alan kalmadı]. (TA.)

**مِجْوَلٌ**
**مِجْوَلٌ** مجول Kadınlar için belirli bir elbise, (M, K,) iki yanından birinde katlanmış ve dikilmiş, ve boyun ve göğüs kısmında bir açıklık yapılmış; kadın onunla dolaşır: (M, TA:) yahut küçük kız için; (K;) **دِرْع** kadın içindir: (TA:) küçük kızın dolaştığı küçük bir elbise: (S:) yahut küçük kızın, perde arkasında yahut içeride durmaya alıştırılmadan önce giydiği ve onunla dolaştığı bir elbise: (Z, TA:) IAar’a göre, **صُدْرَةٌ** ile eş anlamlıdır. (TA.) Imra-el-Keys der ki,
اـِلَى مِثْلِهَايَرْنُو الحَلِيمُ صَبَابَةً
اـِذَا مَا اسْبَكَرَّتْ بَيْنَ دِرْعٍ وَمِجْوَلِ
[Onun gibisine, ağırbaşlı olan, şefkatli bir arzu ile sabitçe bakar; o, kadın gömleği giyen ile küçük kız elbisesi giyen arasında, dimdik ve düzgün ölçülü boylu olduğunda]. (S, * TA.) ― -b2- Bir kadının halhalı. (Ibn-'Abbلd, K.) ― -b3- **عُوذَة** denilen türden bir muska, hamâil yahut tılsım. (IAar, K.) ― -b4- **قِلَادَة** denilen gerdanlığın ortasındaki gümüş hilâl. (IAar, K.) ― -b5- Gümüş [bizzat]. (Th, K.) ― -b6- İyi yahut sağlam bir **دِرْهَم** [yahut gümüş para]. (IAar, K.) ― -b7- Bir kalkan; (S, O, K;) bazen bu anlamda kullanılır; (S, O;) bunun gibi ↓ **جَالٌ**. (Ibn-'Abbلd, TA.) ― -b8- Büyük bir tahta çanak. (IAar, TA.) ― -b9- **المَيْسِر** denilen oyunda oynayanların, okları [karıştırılıp dağıtılmak üzere, dokunarak ayırt edemesin diye] kendisine emanet ettikleri kimsenin eline konulan beyaz bir **ثَوْب** [yahut kumaş parçası]; oklar bir araya toplandıklarında. (ISd, K, * TA.) [Aynı amaçla ince deri parçası da kullanılırdı: **رِبَابَةٌ**’ya bak.] -A2- Selin bıraktığı bir su birikintisi; çünkü su onun içinde etrafında döner. (IF, TA.) -A3- Yaban eşeği. (IAar, K.)

**مُسْتَجَالٌ**
**مُسْتَجَالٌ** مستجال [10’un mef‘ûl ismi: doğru yoldan çevrilmiş, vb.:] hafifliğe yahut laubaliliğe ve kararsızlığa sevk edilmiş: (TA:) aklından yahut idrakinden yoksun bırakılmış. (AA, TA.)
