# جبا — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%A7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%A8%D8%A7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جبا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%A7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: جبا

الجَبا بالفتح مقصورٌ: نَثِيلَةُ البِئر، وهي ترابها الذي حولها تَراه من بعيد. ومنه امرأةٌ جَبْأَى، إذا كان قائمةَ الثّديين. والجِبَى بالكسر مقصوراً: الماء المجموع في الحوض للإبل، وكذلك الجِبْوَةُ والجِباوَةُ. وجَبَيْتُ الماء في الحوض وجَبَوْتُهُ، أي جَمَعْتُهُ. والجَابِيَةُ: الحوضُ الذي يُجْبى فيه الماء للإبل. قال الأعشى:
كَجابِيَةِ الشيخِ العِراقي تَفْهَقُ.
والجمع الجَوابي: ومنه قوله تعالى "وجِفانٍ كالجَوابي. وجَبَيْتُ الخَراجَ جِبايَةً، وجَبَوْتُهُ جِباوَةً. والإجباءُ: بيع الزرع قبل أن يبدوَ صلاحُه. وفي الحديث: "مَنْ أَجْبى فقد أَرْبى". والتَجْبِيَةُ: أن يقوم الإنسانُ قيامَ الراكع. قال أبو عبيد: التَجْبِيَةُ تكون في حالين: أحدهما أن يضعَ يديه على ركبتيه وهو قائم، والآخر أن ينكبَّ على وجهه باركاً، وهو السجود. واجْتَباهُ، أي اصطفاه.

### Türkçe

**الجَبا** fetha ile, maksûr: **نَثِيلَةُ البِئر**; o, onun etrafındaki toprağıdır; onu uzaktan görürsün. Bundan: **امرأةٌ جَبْأَى**; iki memesi dik (kalkık) olduğunda.

**الجِبَى** kesra ile, maksûr olarak: develer için havuzda toplanmış su; aynı şekilde **الجِبْوَةُ** ve **الجِباوَةُ**. **وجَبَيْتُ الماء في الحوض** ve **وجَبَوْتُهُ**; yani onu topladım. **الجَابِيَةُ**: develer için suyun içinde toplandığı havuz. الأعشى dedi ki:
كَجابِيَةِ الشيخِ العِراقي تَفْهَقُ.

Çoğulu **الجَوابي**: ve bundan, yüce Allah’ın sözü: "وجِفانٍ كالجَوابي. **وجَبَيْتُ الخَراجَ جِبايَةً** ve **وجَبَوْتُهُ جِباوَةً**. **الإجباءُ**: ekinin, olgunluğu belirmeden önce satılması. Hadiste: "مَنْ أَجْبى فقد أَرْبى". **التَجْبِيَةُ**: insanın, rükû edenin kıyamı gibi ayakta durmasıdır. Ebû Ubeyd dedi ki: **التَجْبِيَةُ** iki hâlde olur: birincisi, ayakta iken ellerini dizlerinin üzerine koyması; diğeri, yüzü üzerine kapanıp çökmüş olarak eğilmesi; bu da secdedir. **واجْتَباهُ**; yani onu seçti.
