# جبخ (ج-ب-خ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%AE
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%A8%D8%AE

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ب - خ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والجيم والباء معهما
خ ب ج، ج خ ب، ج ب خ مستعملات
خبج:
الخَباجاءُ: الفَحلُ الكثير الضراب. والخَبْجُ: لونٌ من الضرب بسيفٍ أو عصاً، ليس بشديدٍ.
ويقال: للضراط الشديد: خَبْجٌ لصوته.
جخب: الجَخابةُ: الأحمق. والجَخابةُ: الثقيل الكثير اللحم.
جبخ: الجَبْخُ: إجالتك الكعاب والقداح. وصوته: جَبْخة وجمخة.

##### Türkçe

باب **الخاء** و**الجيم** و**الباء** معهما
خ ب ج، ج خ ب، ج ب خ مستعملات

**خبج**:
**الخَباجاءُ**: çokça çiftleşen aygır. Ve **الخَبْجُ**: kılıçla yahut değnekle vurmanın bir tür rengi; şiddetli değildir.
Ve denilir ki: şiddetli yellenmeye: sesinden dolayı **خَبْجٌ**.

**جخب**: **الجَخابةُ**: ahmak. Ve **الجَخابةُ**: ağır, çok etli.

**جبخ**: **الجَبْخُ**: senin **الكعاب** ve **القداح**ı çevirmendir. Ve onun sesi: **جَبْخة** ve **جمخة**.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%AE/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

خ ج ب
جبخ ، خبج ، جخب
استعمل منه : جبخ ، خبج ، جخب .
خبج : أبو عبيد _ عن الأصمعي _ يقال للرَّجُلِ
وغيره : حَبَجَ بها وخَبَجَ بها _ إذا ضَرِطَ .
أبو سعيد _ فيما رَوَى عنه أبو تُراب _ :
حَبَجَهُ بالعصا ، وخَبَجَه بها _ إذا ضَرَبَهُ
بها .
وقال الليث : الخَبْجُ : الضرب بسيفٍ أو
عصاً _ ليس بالشديد .
قال : والْخَبَاجَاءُ من الُفحُول : الكثير
الضِّرَاب .
وقال غيرُه : يقال : خَبَجَها خَبْجاً وخَفَجَها
خَفْجاً _ إذا بَاضَعها .
جبخ : أبو العباس _ عن ابن الأعرابي _ قال :
الجَبْخُ إجالَتُكَ الكِعابَ في القِمَارِ .
وكذلك الْجَمْخُ ، وأنشد :
فاجْبَخِ الخَيْلَ نَحْوَ جَبْخِ الكِعَاب
جخب : أبو عبيد _ عن الفرَّاء _ قال :
الجَخَّابةُ : الأحْمَقُ .
وروَى ثعلب _ عن ابن الأعرابي _ : رجلٌ
جَخَابَةٌ فَقَاقَةٌ _ مُخفَّفَان .
وأَقْرَأَنِيهُ المنذريُّ _ لأبي الهيثم _ : رَجُلٌ
جِخَابةٌ ، بكسر الجيم ، وأقرأنيه الإيادِيُّ
لشَمِرٍ : جَخَّابةٌ _ بفتح الجيم وتشديد
الخاء .

##### Türkçe

خ ج ب
**جبخ** , **خبج** , **جخب**

Ondan kullanılan: **جبخ** , **خبج** , **جخب** .

**خبج** : Ebû Ubeyd _ el-Asma‘î’den _ erkeğe denir
ve başkası: **حَبَجَ** onunla ve **خَبَجَ** onunla _ eğer osurduysa .

Ebû Sa‘îd _ Ebû Turâb’ın ondan rivayet ettiği şeyde _ :
**حَبَجَهُ** sopayla, ve **خَبَجَه** onunla _ eğer onu
onunla dövdüyse .

Leys dedi: **الخَبْجُ** : bir kılıçla yahut
sopayla vurmadır _ şiddetli değildir .

Dedi: ve **الْخَبَاجَاءُ** aygırlardan: çok
vuran (çiftleşen)dir .

Başkası dedi: denir: **خَبَجَها** **خَبْجاً** ve **خَفَجَها**
**خَفْجاً** _ eğer onunla cima ettiyse .

**جبخ** : Ebû’l-‘Abbâs _ İbnü’l-A‘râbî’den _ dedi:
**الجَبْخُ** kumarda zarları çevirip dolaştırmandır .

Ve aynı şekilde **الْجَمْخُ** , ve inşad etti:
فاجْبَخِ الخَيْلَ نَحْوَ جَبْخِ الكِعَاب

**جخب** : Ebû Ubeyd _ el-Ferrâ’dan _ dedi:
**الجَخَّابةُ** : ahmaktır .

Sa‘leb rivayet etti _ İbnü’l-A‘râbî’den _ : bir adam
**جَخَابَةٌ** **فَقَاقَةٌ** _ ikisi de hafifletilmişlerdir .

Bana okuttu el-Münzirî _ Ebû’l-Heysem’e göre _ : bir adam
**جِخَابةٌ** , **الجيم**’in kesresiyle, ve bana okuttu el-İyâdî
Şemr’e göre: **جَخَّابةٌ** _ **الجيم**’in fethası ve
**الخاء**’ın şeddelenmesiyle .

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%AE/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

جَبَخَ جَبْخاً: تكبر. وجَبَخَ القِداحَ والكِعابَ جَبْخاً: حركها وأَجالها.
والجَبْخُ: صوت الكِعاب والقِداح إِذا أَجلتها. والجَمْخُ: مثل الجَبْخ في الكِعاب إِذا أُجيلت. والجَبْخُ والجِبْخُ جميعاً: حيث تَعْسِلُ النحلُ، لغة في الجِبُحْ
(* زاد المجد: والأجباخ أمكنة فيها نخيل وفي قول طرفة
الحجارة).

##### Türkçe

**جَبَخَ** **جَبْخاً**: kibirlendi. Ve **جَبَخَ** **القِداحَ** ve **الكِعابَ** **جَبْخاً**: onları hareket ettirdi ve döndürdü.

Ve **الجَبْخُ**: onları döndürdüğün zaman **الكِعاب** ve **القِداح**ın sesi. Ve **الجَمْخُ**: **الكِعاب**da, döndürüldüğü zaman, **الجَبْخ** gibidir. Ve **الجَبْخُ** ve **الجِبْخُ** ikisi birlikte: arıların bal yaptığı yer; **الجِبُحْ**ta bir dildir.

(* **زاد المجد**: ve **الأجباخ** içinde hurmalık bulunan yerlerdir; ve **طرفة**’nin “**الحجارة**” hakkında sözünde.)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%AE/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الجبخ، كالجمخ: إجالتك الكعاب في القمار. وقد جبخ القداح والكعاب، إذا حركها وأجالها. والأجباخ: أمكنة فيها نخيل. وهي في قول طرفة: الحجارة. ومما يستدرك عليه: الجبخ والجبخ جميعا حيث تعسل النخل، لغة في الجبح. وجبخ جبخا، إذا تكبر، كجمخ، بالميم، وسيأتي.

##### Türkçe

**الجبخ**، مثل **الجمخ**: kumarda zarları döndürüp çevirmendir. Ve **جبخ** **القداح** ve **الكعاب**; onları hareket ettirdiği ve döndürüp çevirdiği zaman. Ve **الأجباخ**: içinde hurma ağaçları bulunan yerlerdir. Ve o, **طرفة**’nin sözü içinde: taşlardır. Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **الجبخ** ve **الجبخ** ikisi birden, hurma ağaçlarının bal gibi öz su verdiği yerde; **الجبح** hakkında bir dildir. Ve **جبخ** **جبخا**; kibirlendiği zaman, **جمخ** gibi, **الميم** ile; ve ileride gelecektir.
