# جبر — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%B1/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%A8%D8%B1/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%B1.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: جبر

* ج ب ر * * الجَبْرُ * أن تغني الرجل من فقر أو تصلح عظمه من كسر وبابه نصر و * جَبَرَ * العظم بنفسه أي * انْجَبَرَ * وبابه دخل و * اجْتَبَرَ * العظم مثل انجبر و * جَبَرَ * الله فلانا * فاجتبر * أي سد مفاقره و * أجْبَرَهُ * على الأمر أكرهه عليه و * الجُبَارُ * بوزن الغبار الهدر يقال ذهب دمه جبارا وفي الحديث ﴿المعدن جبار﴾ أي إذا انهار على من يعمل فيه فهلك لم يؤخذ به مستأجره و * الجَبَّارُ * بالفتح مشددا الذي يقتل على الغضب و * المُجَبِّرُ * بوزن المكبر الذي يجبر العظام المكسورة و * تَجَبَّرَ * الرجل تكبر و * الجَبْرُ * ضد القدر قال أبو عبيد هو كلام مولد والجبرية بفتح الباء ضد القدرية ويقال أيضا فيه * جَبْرِيَّةٌ * و * جَبْرُوَّةٌ * و * جَبَرُوتٌ * و * جَبُّورَةٌ * بوزن فروجة أي كبر و * الجِبِّيرُ * كالسكيت الشديد التجبر و * الجِبَارةُ * بالكسر و * الجَبِيرةُ * العيدان التي تجبر بها العظام و * جَبْرَئِيلُ * اسم يقال وهو جبر أضيف إلى إيل وفيه لغات * جَبْرَئِيلُ * بوزن جبرعيل يهمز ولا يهمز و * جَبْرَئِلُ * بوزن جبرعل و * جِبْرِيلُ * بكسر الجيم و * جِبْرِينُ * بفتح الجيم وكسرها

### Türkçe

* ج ب ر * * **الجَبْرُ** * bir adamı fakirlikten müstağni kılmandır; yahut bir kemiğini kırılmadan (sonra) düzeltmendir; ve onun bâbı **نصر**’dır. Ve * **جَبَرَ** * kemik, kendi kendine; yani * **انْجَبَرَ** *; ve onun bâbı **دخل**’dir. Ve * **اجْتَبَرَ** * kemik, **انجبر** gibidir. Ve “* **جَبَرَ** * Allah falanı” (denir); “* **فاجتبر** *” yani onun gediklerini kapattı. Ve * **أجْبَرَهُ** * onu iş üzerine: onu ona zorladı. Ve * **الجُبَارُ** * (kelimesi) **الغبار** vezninde: heder (olan)dır; “kanı **جبارا** gitti” denir. Ve hadiste: ﴿**المعدن جبار**﴾ yani, içinde çalışan kimsenin üzerine çöküp de o helâk olursa, onu kiralayan (müstecir) sebebiyle (bir şey) alınmaz. Ve * **الجَبَّارُ** * fetha ile, şeddeli: öfke üzerine öldüren kimsedir. Ve * **المُجَبِّرُ** * **المكبر** vezninde: kırık kemikleri cebreden (saran/düzelten) kimsedir. Ve * **تَجَبَّرَ** * adam: kibirlendi. Ve * **الجَبْرُ** * kaderin zıddıdır. Ebû Ubeyd dedi: o, sonradan türetilmiş bir sözdür. Ve **الجبرية** bâ’nın fethasıyla, **القدرية**’nin zıddıdır. Ve onda ayrıca * **جَبْرِيَّةٌ** * ve * **جَبْرُوَّةٌ** * ve * **جَبَرُوتٌ** * ve * **جَبُّورَةٌ** * (denir); **فروجة** vezninde; yani büyüklük. Ve * **الجِبِّيرُ** * **السكيت** gibi: şiddetli tecebbür (zorbalık/kibir) sahibidir. Ve * **الجِبَارةُ** * kesra ile; ve * **الجَبِيرةُ** * kemiklerin kendisiyle cebredildiği (sarılıp düzeltildiği) çubuklardır. Ve * **جَبْرَئِيلُ** * bir isimdir; denir ki o, **جبر**’dir, **إيل**’e izafe edilmiştir. Ve onda lugatlar vardır: * **جَبْرَئِيلُ** * **جبرعيل** vezninde; hemze yapılır ve hemze yapılmaz. Ve * **جَبْرَئِلُ** * **جبرعل** vezninde. Ve * **جِبْرِيلُ** * cîm’in kesrası ile. Ve * **جِبْرِينُ** * cîm’in fethasıyla ve kesrasıyla.
