# جبلق (ج-ب-ل-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%A8%D9%84%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ب - ل - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والجيم
جنبق: الجُنْبُقة: المرأة السوء، ويقال: جُنْبَثْقة، قال:
بني جُنْبَثْقةٍ ولدت لئاماً		علي بلؤمكم تتواثبونا
قنفج: القُنِفُجُ: الأتان العريضة القصيرة.
جرمق: الجُرْموق: خف صغير. وجَرامقةُ الشام: أنباطها. واحدهم جُرْمُقانيّ.
مجنق: جنّقوا المجانيق، ويقال: مَجْنقوا. والمَنْجَنُوقُ لغة في المَنجنيق، وجمعه: منجنوقات، قال:
بالمَنْجنوقاتِ وبالأمائم
والتأنيث فيه أحسن. والمنجنيق ليس من محض العربية، ويقال: إنها بوزن فنعليل، الميم فيها، من قولك: منَجقت منَجنيقا، وقال بعضهم: هي على وزن منفعيل، الميم والنون زائدتان من قولك: جنّقت.
جبلق: جابَلَق وجابَلَص: مدينتان، إحداهما بالمَشْرق، والأخرى بالمغرب، ليس خلفها أنيس، وأمر معاوية الحسن بن علي بن أبي طالب عليهما السلام، أن يخطب الناس رجاء أن يحصر فيسقط من أعين الناس لحداثته، وصعد المنبر، وحمد الله وأثنى عليه، وصلى على النبي صلى الله عليه وآله وسلم. ثم قال: إنكم لو طلبتم ما بين جابَلَقَ وجابَلَصَ رجلاً جده نبي ما وجدتموه غيري، وإن أدري لعله فتنة لكم ومتاع إلى حين، وأشار بيده إلى معاوية.
جوسق: الجَوْسَقُ: القصر، دخيل.
جهلق: الجُلاهِقُ: البندق الذي يرمى به، دخيل.

##### Türkçe

**القاف** ve **الجيم**

**جنبق**: **الجُنْبُقة**: kötü kadın; ve denilir: **جُنْبَثْقة**; dedi ki:
**بني جُنْبَثْقةٍ ولدت لئاماً		علي بلؤمكم تتواثبونا**

**قنفج**: **القُنِفُجُ**: geniş, kısa dişi eşek.

**جرمق**: **الجُرْموق**: küçük mest. Ve **جَرامقةُ الشام**: onun Nabatlarıdır. Onların bir teki: **جُرْمُقانيّ**.

**مجنق**: **جنّقوا المجانيق**; ve denilir: **مَجْنقوا**. Ve **المَنْجَنُوقُ** **المَنجنيق** hakkında bir dildir; ve onun çoğulu: **منجنوقات**; dedi ki:
**بالمَنْجنوقاتِ وبالأمائم**
Ve onda müenneslik daha güzeldir. Ve **المنجنيق** sırf Arapçadan değildir; ve denilir: O, **فنعليل** veznindedir; içindeki **الميم** (şu sözünden): **منَجقت منَجنيقا**. Ve bazısı dedi: O, **منفعيل** vezni üzerinedir; **الميم** ve **النون** ziyadedir; (şu sözünden): **جنّقت**.

**جبلق**: **جابَلَق** ve **جابَلَص**: iki şehirdir; ikisinden biri doğudadır, öteki batıdadır; onların arkasında bir üns (insan) yoktur. Ve Muâviye, Hasan b. Ali b. Ebî Tâlib’e—ikisine de selâm üzerine olsun—emretti ki, insanlara hutbe okusun; umarak ki kuşatılır da insanların gözünden düşer, gençliğinden dolayı. Ve minbere çıktı; Allah’a hamd etti ve O’na sena etti; ve Peygamber’e—Allah’ın salâtı onun ve âlinin üzerine ve selâm—salât etti. Sonra dedi: Şüphesiz siz, **جابَلَقَ** ile **جابَلَصَ** arasındakini, dedesi peygamber olan bir adamı arasanız, benden başkasını bulmazdınız; ve ben bilirim ki o, sizin için bir fitne ve bir vakte kadar bir meta‘dır. Ve eliyle Muâviye’ye işaret etti.

**جوسق**: **الجَوْسَقُ**: köşk; dâhil.

**جهلق**: **الجُلاهِقُ**: onunla atılan fındık (bilye); dâhil.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

جابلق بفتح الباء واللام، هكذا قيده أبو هاشم، وقد أهمله الجوهري، وقال الأزهري: د، بالمشرق وجابلص بالمغرب، ليس وراءهما إنسي، روى عن الحسن بن علي رضي الله عنهما أنه ذكر حديثا ذكر فيه هاتين المدينتين وتقدم في جابلص. قلت: لم يتعرض هناك لذكر جابلق وأنه بالمشرق، فتأمل ذلك، وقد أوضح المولى سعد الدين البلدين، وعرف بهما، وذكر معناهما على الوجه الأكمل في بحث المثال في شرح المقاصد، ذكر ذلك الشهاب في شفاء الغليل. قلت: هكذا قيدهما أبو هاشم بخطه، والحديث الذي أشار له الأزهري، هو ما قال الليث: بلغنا أن معاوية سأل الحسن بن علي -رضي الله عنهما- أن يخطب الناس، فظن معاوية أنه يحصر، فيسقط من أعين الناس لحداثته، فصعد الحسن رضي الله عنه المنبر، فحمد الله وأثنى عليه، ثم قال: يا أيها الناس إنكم لو طلبتم ما بين جابلق وجابلص رجلا جده نبي ما وجدتموه غيري وغير أخي،  وإن أدري لعله فتنة لكم ومتاع إلى حين  وأشار بيده رضي الله عنه إلى معاوية.

##### Türkçe

**جابلق**: **الباء** ve **اللام**’ın fethasıyla; Ebû Hâşim onu böyle kaydetmiştir; Cevherî onu ihmal etmiştir. Ezherî dedi ki: **د**; doğuda **جابلق** ve batıda **جابلص**; onların ötesinde hiçbir insan yoktur. Hasan b. Ali’den -Allah ikisinden de razı olsun- rivayet edildiğine göre, o bir hadis zikretti; onda bu iki şehri zikretti; ve **جابلص** maddesinde daha önce geçti. Dedim ki: Orada **جابلق**’ın zikrine ve onun doğuda olduğuna temas etmedi; öyleyse bunu düşün. Mevlâ Sa‘düddîn iki beldeyi açıklamış, onlarla tanıtmış ve “Şerhu’l-Makāsıd”da misal bahsinde mânâlarını en mükemmel vech üzere zikretmiştir; bunu Şihâb “Şifâü’l-Ğalîl”de zikretti. Dedim ki: Ebû Hâşim onları hattıyla böyle kaydetti; Ezherî’nin işaret ettiği hadis ise, Leys’in dediği şeydir: Bize ulaştı ki Muâviye, Hasan b. Ali’ye -Allah ikisinden de razı olsun- insanlara hutbe okumasını sordu; Muâviye onun tutulacağını (sözü tıkanacağını) zannetti; böylece gençliğinden dolayı insanların gözünden düşecekti. Hasan -Allah ondan razı olsun- minbere çıktı; Allah’a hamd etti ve O’na senâ etti; sonra dedi ki: Ey insanlar, siz **جابلق** ile **جابلص** arasında, dedesi peygamber olan bir adamı arasanız, onu benden ve kardeşimden başkasında bulamazdınız. “Ve ben bilirim ki, belki o sizin için bir fitnedir ve bir vakte kadar bir metadır.” Ve eliyle -Allah ondan razı olsun- Muâviye’ye işaret etti.
