# جحجح (ج-ح-ج-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AC%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%AD%D8%AC%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ح - ج - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AC%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ج ح ج ح
سيـد جحجـاح‏:‏ مسـارع إلـى المكارم من قول بعض هذيل‏:‏ غلامي بشعب كذا يخبط ويجحجح أي يسرع فيه وقوم جحاجح وجحاجحة‏.‏
قال ابن الزبعري‏:‏ ماذا ببدر فالعقن - قل من مرازبة جحاجح وجحجحت فلانة بولدها‏:‏ جاءت به جحجاحاً‏.‏
وجحجح عن الأمر‏:‏ كف ونكص‏.‏
يقال‏:‏ حملوا ثم جحجحوا‏.‏

##### Türkçe

ج ح ج ح
**سيـد جحجـاح**: mekârim’e (yüce hasletlere) doğru acele eden; Hüzeyl’den bazısının sözü olarak: “Gulamım falan şı‘bde (vâdî kolunda) vurup çırpıyor ve **يجحجح**”; yani onda sürat eder. Ve (çoğulu:) **قوم جحاجح** ve **جحاجحة**.

İbnü’z-Züb‘arî dedi ki: “Bedir’de ne var ki; ‘akn— **قل** (az) **من مرازبة جحاجح**.” Ve falanca kadın çocuğuyla **جحجحت**: onu **جحجاحاً** olarak getirdi (doğurdu).

Ve işten **جحجح**: vazgeçti ve geri döndü.

Denilir ki: “Yüklendiler, sonra **جحجحوا**.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AC%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الجَحْجَحُ: بَقْلَة تَنْبُتُ نِبْتَةَ الجَزَر، وكثير من العرب مَن يسميها الحِنْزابَ. والجُحْجُحُ أَيضاً: الكَبْش؛ عن كراع. والجَحْجَحُ: السيد السَّمْحُ؛ وقيل: الكريم، ولا توصف به المرأَة؛ وفي حديث سَيْفِ بن ذي يَزَنٍ:
بِيضٌ مَغالِبَةٌ غُلْبٌ جَحاجِحةٌ
(*قوله «بيض مغالبة» كذا بالأصل هنا، ومثله في النهاية. وفي مادة غ ل ب منها: بيض مرازبة، وكل صحيح المعنى).
جمع جَحْجاح، وهو السيد الكريم، والهاء فيه لتأْكيد الجمع. وجَحْجَحَتِ المرأَة: جاءَت بجَحْجاح. وجَحْجَح الرجلُ: ذكر جَحْجاحاً من قومه؛ قال:
إِنْ سَرَّكَ العِزُّ، فَجَحْجِحْ بجُشَمْ
وجمع الجَحْجَاحِ جَحاجِحُ؛ وقال الشاعر:
ماذا بِبَدْرٍ، فالعَقَنْـ
ـقَلِ، من مَرازِبَةٍ جَحاجِحْ؟
وإِن شئت جَحاجِحة وإِن شئت جَحاجيح، والهاء عوض من الياء المحذوفة لا بد منها أَو من الياء ولا يجتمعان.
الأَزهري: قال أَبو عمرو: الجَحْجَحُ الفَسْلُ من الرجال؛ وأَنشد: لا تَعْلَقي بجَحْجَحٍ حَيُوسِ،
ضَيِّقةٍ ذراعُه يَبُوسِ
وجَحْجَح عنه: تأَخر. وجَحْجَح عنه: كَفَّ، مقلوبٌ من جَحْجَحَ أَو لغة فيه؛ قال العجاج:
حتى رأَى رأْيَهُمُ فَجَحْجَحا
والجَحْجَحَةُ: النُّكُوصُ، يقال: حَملوا ثم جَحجَحُوا أَي نَكَصُوا. وفي حديث الحسن وذكر فتنة ابن الأَشعث فقال: والله إِنها لعقوبة فما أَدري أَمُسْتأَصِلة أَم مُجَحجِحة؟ أَي كافة. يقال: جَحْجَحْتُ عليه وحَجْحَجْتُ، وهو من المقلوب. وجَحْجَح الرجلُ: عَدَّدَ وتكلم؛ قال رؤبة:ما وَجَدَ العَدّادُ، فيما جَحْجَحا،
أَعَزَّ منه نَجْدَةً، وأَسمَحا
والجَحْجَحَةُ: الهلاك.

##### Türkçe

**الجَحْجَحُ**: havuç bitkisi gibi biten bir sebzedir; Arapların çoğundan onu **الحِنْزابَ** diye adlandıran vardır. Ve **الجُحْجُحُ** da: koçtur; **كراع**’dan. Ve **الجَحْجَحُ**: cömert efendidir; ve denildi ki: kerîm; kadın onunla vasfedilmez. Ve **سَيْفِ بن ذي يَزَنٍ** hadîsinde:

بِيضٌ مَغالِبَةٌ غُلْبٌ جَحاجِحةٌ

(*Onun sözü “بيض مغالبة” asılda burada böyle; ve benzeri **النهاية**’de. Ve **غ ل ب** maddesinde ondan: “بيض مرازبة”; ve hepsi mânâca sahihtir).

**جَحْجاح**’ın cem‘idir; o, kerîm efendidir; ve ondaki **الهاء** cem‘i te’kîd içindir.

**وجَحْجَحَتِ المرأَة**: bir **جَحْجَاح** doğurdu. Ve **جَحْجَح الرجلُ**: kavminden bir **جَحْجَاح** zikretti; dedi ki:

إِنْ سَرَّكَ العِزُّ، فَجَحْجِحْ بجُشَمْ

Ve **الجَحْجَاحِ**’ın cem‘i **جَحاجِحُ**’dur; şair dedi ki:

ماذا بِبَدْرٍ، فالعَقَنْـ
ـقَلِ، من مَرازِبَةٍ جَحاجِحْ؟

Ve istersen **جَحاجِحة** ve istersen **جَحاجيح**; ve **الهاء**, hazfedilmiş **الياء**’dan bedeldir; ondan veya **الياء**’dan mutlaka gerekir; ikisi bir araya gelmez.

**الأَزهري**: **أَبو عمرو** dedi: **الجَحْجَحُ** erkeklerden aşağı (değersiz) olandır; ve inşâd etti:

لا تَعْلَقي بجَحْجَحٍ حَيُوسِ،
ضَيِّقةٍ ذراعُه يَبُوسِ

Ve **جَحْجَح عنه**: geri kaldı. Ve **جَحْجَح عنه**: vazgeçti; **جَحْجَحَ**’tan maklûbdur yahut onda bir lugattır; **العجاج** dedi:

حتى رأَى رأْيَهُمُ فَجَحْجَحا

Ve **الجَحْجَحَةُ**: geri dönüştür; denir: حملوا ثم **جَحجَحُوا** yani geri döndüler.

Ve **الحسن** hadîsinde, **ابن الأَشعث** fitnesini zikredip dedi ki: Vallahi o bir cezadır; bilmiyorum, kökünden kazıyıcı mı yoksa **مُجَحجِحة** mi? yani engelleyici. Denir: **جَحْجَحْتُ عليه** ve **حَجْحَجْتُ**; o, maklûbdandır. Ve **جَحْجَح الرجلُ**: saydı ve konuştu; **رؤبة** dedi:

ما وَجَدَ العَدّادُ، فيما جَحْجَحا،
أَعَزَّ منه نَجْدَةً، وأَسمَحا

Ve **الجَحْجَحَةُ**: helâktir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AC%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

جَحْجَحَ
جَحْجَحَ
a.  Reached, attained to.

b.  [ 'An ], Abstained from.

جَحْجَاْح
جَحْجَاْح 48 , ( pl. جَحَاْجِيْحُ 67 ),
a.  Chief, prince.

##### Türkçe

**جَحْجَحَ**
**جَحْجَحَ**
a. Ulaştı, erişti.

b. [ **'An** ], -den/-dan çekindi.

**جَحْجَاْح**
**جَحْجَاْح** 48, (çoğulu **جَحَاْجِيْحُ** 67),
a. Reis, prens.
