# جحد — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AF/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%AD%D8%AF/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AF.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: جحد

جحد
جَحَدَ - يَجْحَدُ

جَحَدَ - يَجْحَدُ + كائن + بـ شيء أو بـِ أمر: يُظْهِرُ إنكارَه حقيقة وصواب شيءٍ أو أمرٍ، وهو يبطن خلاف ذلك: تتبين له الحقيقة بشكل يقيني ثم يرفضها وينكرها ولا يقبل بها على أنها حقيقة، وذلك بسبب متعة نفسية أو منفعة أو مرض نفسي خلقي
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " عدم التعرف على معلومة وعدم قبول صوابها، وذلك لجهل أو نسيان أو هوى أو غرض" وهي:
جَحَدَ - يَجْحَدُ، جَهِلَ - يَجْهَلُ، نَكِرَ - يَنْكَرُ، كَفَرَ - يَكْفُرُ، نَسِيَ - يَنْسَى، كَنَد - يَكْنُدُ
جحد +كائن + بـشيء
أسباب الجحود بآيات الله
خلقي بنيوي	﴿الله الذي جعل لكم الليل لتسكنوا فيه والنهار مبصرا إن الله لذو فضل على الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(61)ذلكم الله ربكم خالق كل شيء لا إله إلا هو فأنا تؤفكون(62) كذلك يؤفك الذين كانوا بآيات الله يجحدون(63)﴾ غافر ﴿والله فضل بعضكم على بعض في الرزق فما الذين فضلوا برادي رزقهم على ما ملكت أيمانهم فهم فيه سواء أفبنعمة الله يجحدون(71)﴾ النحل
الكافرون كل ختار كفور	﴿وكذلك أنزلنا إليك الكتاب فالذين آتيناهم الكتاب يؤمنون به ومن هؤلاء من يؤمن به وما يجحد بآياتنا إلا الكافرون(47)﴾ العنكبوت ﴿وإذا غشيهم موج كالظلل دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر فمنهممقتصد وما يجحد بآياتنا إلا كل ختار كفور(32)﴾ لقمان
الظالمون	﴿قد نعلم إنه ليحزنك الذي يقولون فإنهم لا يكذبونك ولكن الظالمين بآيات الله يجحدون (33)﴾ الأنعام ﴿بل هو آيات بينات في صدور الذين أوتوا العلم وما يجحد بآياتنا إلا الظالمون(49)﴾ العنكبوت
العمى النفسي (الهوى والاستهزاء)	﴿ولقد مكناهم فيما إن مكناكم فيه وجعلنا لهم سمعا وأبصارا وأفئدة فما أغنى عنهم سمعهم ولا أبصارهم ولا أفئدتهم من شيء إذ كانوا يجحدون بآيات الله وحاق بهم ما كانوا به يستهزئون(26)﴾ الأحقاف ﴿الذين اتخذوا دينهم لهوا ولعبا وغرتهم الحياة الدنيا فاليوم ننساهم كما نسوا لقاء يومهم هذا وما كانوا بآياتنا يجحدون(51)﴾ الأعراف
ظلما وعلوا استكبروا	﴿فلما جاءتهم آياتنا مبصرة قالوا هذا سحر مبين(13) وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم ظلما وعلوا فانظر كيف كان عاقبة المفسدين(14)﴾ النمل ﴿فأما عاد فاستكبروا في الأرض بغير الحق وقالوا من أشد منا قوة أولم يروا أن الله الذي خلقهم هو أشد منهم قوة وكانوا بآياتنا يجحدون(15)﴾ فصلت
أنواع الجحود
بآيات الله في القرآن
﴿قد نعلم إنه ليحزنك الذي يقولون فإنهم لا يكذبونك ولكن الظالمين بآيات الله يجحدون (33)﴾ الأنعام ﴿بل هو آيات بينات في صدور الذين أوتوا العلم وما يجحد بآياتنا إلا الظالمون(49)﴾ العنكبوت
	﴿وكذلك أنزلنا إليك الكتاب فالذين آتيناهم الكتاب يؤمنون به ومن هؤلاء من يؤمن به وما يجحد بآياتنا إلا الكافرون(47)﴾ العنكبوت ﴿وقال الذين كفروا لا تسمعوا لهذا القرآن والغوا فيه لعلكم تغلبون (26) فلنذيقن الذين كفروا عذابا شديدا ولنجزينهم أسوأ الذي كانوا يعملون(27) ذلك جزاء أعداء الله النار لهم فيها دار الخلد جزاء بما كانوا بآياتنا يجحدون (28)﴾  فصلت
بآيات الله التي جاء بها الرسل
﴿وتلك عاد جحدوا بآيات ربهم وعصوا رسله واتبعوا أمر كل جبار عنيد(59)﴾ هود ﴿فأما عاد فاستكبروا في الأرض بغير الحق وقالوا من أشد منا قوة أولم يروا أن الله الذي خلقهم هو أشد منهم قوة وكانوا بآياتنا يجحدون(15)﴾ فصلت
	﴿ولقد مكناهم فيما إن مكناكم فيه وجعلنا لهم سمعا وأبصارا وأفئدة فما أغنى عنهم سمعهم ولا أبصارهم ولا أفئدتهم من شيء إذ كانوا يجحدون بآيات الله وحاق بهم ما كانوا به يستهزئون(26)﴾ الأحقاف ﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12) فلما جاءتهم آياتنا مبصرة قالوا هذا سحر مبين(13)وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم ظلما وعلوا فانظر كيف كان عاقبة المفسدين(14)﴾ النمل
بآيات الله في الخلق وفي نعمه على البشر
﴿الله الذي جعل لكم الليل لتسكنوا فيه والنهار مبصرا إن الله لذو فضل على الناس ولكن أكثر الناس لا يشكرون(61)ذلكم الله ربكم خالق كل شيء لا إله إلا هو فأنا تؤفكون(62) كذلك يؤفك الذين كانوا بآيات الله يجحدون(63)﴾ غافر
	﴿وإذا غشيهم موج كالظلل دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر فمنهم مقتصد وما يجحد بآياتنا إلا كل ختار كفور(32)﴾ لقمان
	﴿والله فضل بعضكم على بعض في الرزق فما الذين فضلوا برادي رزقهم على ما ملكت أيمانهم فهم فيه سواء أفبنعمة الله يجحدون(71)﴾ النحل
عقاب الجحود بآيات الله
﴿الذين اتخذوا دينهم لهوا ولعبا وغرتهم الحياة الدنيا فاليوم ننساهم كما نسوا لقاء يومهم هذا وما كانوا بآياتنا يجحدون(51)﴾ الأعراف ﴿ذلك جزاء أعداء الله النار لهم فيها دار الخلد جزاء بما كانوا بآياتنا يجحدون(28)﴾ فصلت
مختار الصحاح
● [جحد] ج ح د: الجُحُودُ الإنكار مع العلم يقال جَحَدَهُ حقه وجحده بحقه وبابه قطع وخضع و الجَحْدُ قلة الخير
الراغب
جحد
الجحود: نفي ما في القلب إثباته، وإثبات ما في القلب نفيه، يقال: جحد جحودا وجحدا قال عز وجل: }وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم﴿[النمل/14]، وقال عز وجل:﴾بآياتنا يجحدون{ [الأعراف/51]. وتجحد تخصص بفعل ذلك، يقال: رجل جحد: شحيح قليل الخير يظهر الفقر، وأرض جحدة: قليلة النبت، يقال: جحدا له ونكدا، وأجحد: صار ذا جحد.
ملخص اللسان
1.     جَحَدَهُ  يَجْحَدُه جَحْداً وجُحوداً.  الجَحْدُ والجُحُود: نقيض الإِقرار
2.     الجُحودُ الإِنكار مع العلم.
3.     والجحود: قلة الخير.
4.     وجَحِدَ جَحَداً، فهو جَحِدٌ وجَحْدٌ وأَجْحَدُ إِذا كان ضيقاً قليل  الخير.
5.     الجَحْدُ والجُحْدُ الضيق في المعيشة.
6.     جَحِدَ عَيْشُهم  جَحَداً إِذا ضاق واشتدَّ؛
7.     وأَرض جَحْدَة:  يابسة لا خير فيها.
8.      وجَحِدَ النبات: قلَّ ونكد.
9.     والجَحْد:  القلة من كل شيءٍ،
10.                        وجَحِدَ النبتُ إِذا قلَّ ولم يَطُلْ.
11.                        أَجْحَدَ  الرجل وجَحَدَ إِذا أَنْفَضَ وذهب ماله؛
12.                        الجُحاديَّة قربة ملئت لبناً أَو غَرارة ملئت تمراً أَو حنطة؛
13.                        والجُحاديُّ: الضخم،
لسان العرب
● - جحد: الجَحْدُ والجُحُود: نقيض الإِقرار كالإِنكار والمعرفة، جَحَدَهُ  يَجْحَدُه جَحْداً وجُحوداً.  الجوهري: الجُحودُ الإِنكار مع العلم. جَحَدَه حقَّه وبحقه. والجَحْدُ  والجُحْدُ، بالضم، والجحود: قلة الخير.  وجَحِدَ جَحَداً، فهو جَحِدٌ وجَحْدٌ وأَجْحَدُ إِذا كان ضيقاً قليل  الخير. الفراء: الجَحْدُ والجُحْدُ الضيق في المعيشة. يقال: جَحِدَ عَيْشُهم  جَحَداً إِذا ضاق واشتدَّ؛ قال: وأَنشدني بعض الأَعراب في الجَحد:  لئن بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيْدَيْنِ مائراً،  لقد غَنِيَتْ في غير بُوسٍ ولا جَحْدِ  والجَحَدُ، بالتحريك: مثله؛ يقال: نَكَداً له وجَحَداً وأَرض جَحْدَة:  يابسة لا خير فيها. وقد جَحِدَت وجَحِدَ النبات: قلَّ ونكد. والجَحْد:  القلة من كل شيءٍ، وقد جُحِدَ. ورجل جَحِدٌ وجَحْدٌ: كقولهم نَكِدٌ  ونَكْدٌ. قليل المطر. وجَحِدَ النبتُ إِذا قلَّ ولم يَطُلْ. أَبو عمرو: أَجْحَدَ  الرجل وجَحَدَ إِذا أَنْفَضَ وذهب ماله؛ وأَنشد الفرزدق:  وبَيْضاءَ من أَهل المدينة لم تَذُقْ  يَبِيساً، ولم تَتْبَعْ حَمولةَ مُجْحِدِ  قال ابن بري: أَورده شاهداً على مُجْحِدٍ للقليل الخير، وصوابه: لبيضاء  من أَهل المدينة؛ وقبله:  إِذا شئتُ غَنَّاني، من العاج، قاصِفٌ  على مِعْصَمٍ رَيَّانَ لم يَتَخَدَّدِ  وفرس جَحْدٌ والأُنثى جَحْدَةٌ، وهو الغليظ القصير، والجمع جِحاد.  شمر: الجُحاديَّة قربة ملئت لبناً أَو غَرارة ملئت تمراً أَو حنطة؛  وأَنشد:  وحتى ترى أَن العَلاة تُمِدُّها  جُحاديَّةٌ، والرائحاتُ الرواسمُ  وقد مضى تفسيره في ترجمة عَلأَ.  وجُحادةُ: اسم رجل.  والجُحاديُّ: الضخم، حكاه يعقوب، قال والخاء لغة.
مقاييس اللغة:
(جحد) الجيم والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على قِلّة الخير. يُقال عامٌ جَحِدٌ قليل المطر. ورجل جَحِْدٌ فقير، وقد جَحِدَ وأَجْحَدَ. قال ابن دُريد: والجَحْد من كلِّ شيءٍ القِلّة. قال الشاعر:
* ولَنْ يَرَى ما عاش إلاّ جَحْدا *
وقال الشيباني:[أجحَدَ الرّجلُ وجحدا إذا أنفَضَ وذهبَ مالُه. وأنشد للفرزدق([1])]:
وبيضاء من أهل المدينة لم تذق *** بَئِيساً ولم تتبعْ حُمُولَةَ مُجْحِدِ([2])
ومن هذا الباب الجُحود، وهو ضدّ الإقرار، ولا يكون إلاّ مع علم الجاحد به أنّه صحيح. قال الله تعالى: ﴿وَجَحَدُوا بِها واسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ﴾ [النمل 14]. وما جاء جاحدٌ بخيرٍ قطّ.
القاموس المحيط:
جَحَدَهُ حَقَّهُ وبحَقِّهِ، كمنعه، جَحْداً وجُحوداً أنْكَرَهُ مع عِلْمِهِ، وفلاناً صادَفَهُ بَخِيلاً. وكفَرِحَ قَلَّ ونَكِدَ، والنَّبْتُ لم يَطُلْ. والجَحْدُ، بالفتح والضم والتحريك قِلَّةُ الخيرِ. جَحِدَ، كفرحَ،
فهو جَحِدٌ وجَحْدٌ وأَجْحَدُ. والجَحَّادُ: البَطيء الإِنزالِ. والجُحادِيُّ، بالضم: الضَّخْمُ من كُلِّ شيءٍ، وبهاءٍ: القِرْبَةُ المَمْلُوءةُ لَبَنَاً، والغِرَارَةُ المَمْلُوءةُ تَمْرَاً أو حِنْطَةً. وفَرَسٌ جَحِدٌ، ككتِفٍ: غَلِيظٌ قصيرٌ، وهي بهاء، ج: ككتابٍ.
تاج العروس:
جحد
جَحَدَه حَقَّهُ . وجَحَدَه بحَقِّه كمَنعَهُ - يَتعدَّى إِلى المفعول الثاني تارةً بنفْسه وتلرةً بحرف الجرّ وقال بعضهم : لا يَتعدّى بالبَاءِ إِلا بتضمين معنَى كَفَرَ أَو بحَمْلِه عليه قاله شيخنا - يَجْحَده جَحْداً بفتح فسكون وجُحُوداً كَقُعُودٍ : أَنكَرَه معَ عِلْمِه قاله الجوهريّ أَي فهو أَخصُّ . ويقال له المكابَرَة . وقَد يُطلَق على مُطْلَق الإِنكارِ قاله شيخنا . وجَحَدَ فُلاناً : صادَفضه بَخِيلاً قَليلَ الخَيرِ . وفي الأَساس : وقِلّة الخَيْر على معنَيين : الشُّحِّ والفَقْر . وجَحِدَ كفَرِحَ : قَلَّ من كُلّ شيْءٍ وجَحِدَ : نَكِدَ . يقالُ رجلٌ جَحِدٌ وجَحْدٌ كقولهم نَكِدٌ ونَكْد . ونَكْداً له وجَحْداً دعاءٌ عليه وجَحِدَ النَّبتُ : قَلَّ ونَكِدَ ولَم يَطُلْ والجحدُ بالفتح والضمّ والتحريك : قِلَّةُ الخَيْرِ والضِّيقُ في المَعيشة كالجُحُود . جَحِدَ عَيْشُهم كفَرِحَ جَحَداً إِذَا ضَاقَ واشتَدَّ . وأَنشدَ بعض الأَعرَاب في الجحد :
لَئِن بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيدَين مائِراً ... لقد غَنِيَتْ في غَيْرِ بُوسٍ ولا جَحْدِ فهو جَحِدٌ ككَتفٍ وجَحْدٌ بفتح فسكون وأَجْحَدُ . والجَحّادُ كشَدّادِ : الرجُلُ البَطيءُ الإِنزلالِ نقله الصغانيّ . والجُحَادِيُّ بالضّمّ : الضَّخْم من كلِّ شيْءٍ حكاه يعقوب . قال : والخاءُ لُغة . وقال شَمِرٌ : الجُحَادِيَّةُ بهاءٍ : القِرْبَةُ المملوءَةُ لَبَناً والغِرَارَةُ الملوءَةُ تَمْراً أَو حِنْطَةً . وأَنشد أَبو عُبيدةَ :
وحتّى تَرَى أَنَّ العَلاَة تَمُدُّها ... جُحَادِيّةٌ والرَّائحاتُ الرَّواسمُ وفَرَسٌ جَحِدٌ ككَتِفٍ : غَليظٌ قَصِيرٌ . وهي بهاءٍ . ج جِحَادٌ ككِتَاب نقله الصغانيّ . ومما يستدرك عليه : أَرضٌ جَحْدة : يابسةٌ لا خَيْرَ فيها . وقد جَحِدَت وعامٌ جَحِدٌ : قَليلُ المطَرِ . وعن أَبِي عَمرٍو : أَجحَدَ الرَّجلُ وجَحَدَ إِذَا أَنفَضَ وذهَبَ مالُه . وجُحَادَةُ اسمُ رَجلٍ . وقال الزّجّاج : أَجْحَدْتُ فُلاناً : صادَفْتُه بَخيلاً

### Türkçe

جحد
**جَحَدَ - يَجْحَدُ**

**جَحَدَ - يَجْحَدُ** + bir varlık + bir şey ile veya bir iş ile: bir şeyin veya bir işin hakikatini ve doğruluğunu inkârını açığa vurur; hâlbuki o, bunun tersini içinde gizler: hakikat ona yakînî bir biçimde belirginleşir, sonra onu reddeder ve inkâr eder ve onu hakikat olarak kabul etmez; bu da psikolojik bir haz veya bir menfaat yahut yaratılıştan bir psikolojik hastalık sebebiyledir.
Ve lafız, “bir bilgiyi tanımama ve onun doğruluğunu kabul etmeme; bu da cehalet veya unutma veya heves veya amaç sebebiyledir” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**جَحَدَ - يَجْحَدُ**، **جَهِلَ - يَجْهَلُ**، **نَكِرَ - يَنْكَرُ**، **كَفَرَ - يَكْفُرُ**، **نَسِيَ - يَنْسَى**، **كَنَد - يَكْنُدُ**
جحد + bir varlık + bir şey ile
Allah’ın âyetlerini inkârın sebepleri
Yaratılıştan yapısal	﴿Sizin için geceyi onda sükûn bulasınız diye ve gündüzü aydınlık kılan Allah’tır; şüphesiz Allah insanların üzerinde elbette fazl sahibidir; fakat insanların çoğu şükretmezler(61) İşte bu, Allah’tır; Rabbinizdir; her şeyin yaratıcısıdır; O’ndan başka ilâh yoktur; öyleyse nasıl çevriliyorsunuz?(62) İşte böyle, Allah’ın âyetlerini inkâr edenler çevrilir(63)﴾ Gâfir ﴿Ve Allah, rızıkta bazınızı bazınıza üstün kıldı; üstün kılınanlar, rızıklarını sağ ellerinin sahip olduklarına geri çevirenler değildir; böylece onlar onda eşittirler; öyleyse Allah’ın nimetine mi inkâr ederler?(71)﴾ Nahl
Kâfirler; her çok hilekâr, çok nankör	﴿Ve işte böyle, sana Kitab’ı indirdik; kendilerine Kitab verdiklerimiz ona iman ederler; ve bunlardan ona iman eden de vardır; âyetlerimizi inkâr edenler ancak kâfirlerdir(47)﴾ Ankebût ﴿Ve onları gölgeler gibi bir dalga bürüdüğünde, dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ettiler; onları karaya kurtarınca, onlardan orta yolu tutan vardır; âyetlerimizi ancak her çok hilekâr, çok nankör inkâr eder(32)﴾ Lokmân
Zâlimler	﴿Biz elbette biliyoruz ki söyledikleri seni gerçekten üzer; çünkü onlar seni yalanlamazlar; fakat zâlimler Allah’ın âyetlerini inkâr ederler(33)﴾ En‘âm ﴿Bilakis o, kendilerine ilim verilenlerin göğüslerinde apaçık âyetlerdir; âyetlerimizi ancak zâlimler inkâr eder(49)﴾ Ankebût
Psikolojik körlük (heves ve alay)	﴿Andolsun, onları, sizi yerleştirmediğimiz şeye yerleştirdik; ve onlara işitme, görme ve gönüller kıldık; fakat işitmeleri, görmeleri ve gönülleri onlara hiçbir şeyden fayda vermedi; çünkü Allah’ın âyetlerini inkâr ediyorlardı; ve alay etmekte oldukları şey onları kuşattı(26)﴾ Ahkâf ﴿Dinlerini eğlence ve oyun edinenler ve dünya hayatı kendilerini aldatanlar; bugün onları unuturuz, tıpkı onların bu günlerinin buluşmasını unuttukları gibi; ve âyetlerimizi inkâr etmekte oldukları için(51)﴾ A‘râf
Zulüm ve yücelik; büyüklendiler	﴿Âyetlerimiz onlara göz açıcı olarak gelince dediler: Bu apaçık bir sihirdir(13) Ve onu inkâr ettiler; hâlbuki nefisleri ona yakîn getirmişti; zulüm ve yücelik sebebiyle; öyleyse bak, bozguncuların âkıbeti nasıl oldu(14)﴾ Neml ﴿Âd’a gelince, yeryüzünde haksız yere büyüklendiler ve dediler: Bizden daha güçlü kim var? Görmediler mi ki onları yaratan Allah, onlardan daha güçlüdür; ve âyetlerimizi inkâr ediyorlardı(15)﴾ Fussilet
İnkârın türleri
Kur’ân’daki Allah’ın âyetleri ile
﴿Biz elbette biliyoruz ki söyledikleri seni gerçekten üzer; çünkü onlar seni yalanlamazlar; fakat zâlimler Allah’ın âyetlerini inkâr ederler(33)﴾ En‘âm ﴿Bilakis o, kendilerine ilim verilenlerin göğüslerinde apaçık âyetlerdir; âyetlerimizi ancak zâlimler inkâr eder(49)﴾ Ankebût
	﴿Ve işte böyle, sana Kitab’ı indirdik; kendilerine Kitab verdiklerimiz ona iman ederler; ve bunlardan ona iman eden de vardır; âyetlerimizi inkâr edenler ancak kâfirlerdir(47)﴾ Ankebût ﴿Ve kâfir olanlar dedi: Bu Kur’ân’a kulak vermeyin ve onda gürültü edin; umulur ki galip gelirsiniz(26) Elbette kâfir olanlara şiddetli bir azabı tattıracağız ve elbette onları yapmakta olduklarının en kötüsüyle cezalandıracağız(27) İşte bu, Allah’ın düşmanlarının cezasıdır: ateş; onlar için orada ebedîlik yurdu vardır; âyetlerimizi inkâr etmekte oldukları için bir ceza olarak(28)﴾ Fussilet
Resullerin getirdiği Allah’ın âyetleri ile
﴿Ve işte Âd; Rablerinin âyetlerini inkâr ettiler ve resullerine isyan ettiler ve her inatçı zorbanın emrine uydular(59)﴾ Hûd ﴿Âd’a gelince, yeryüzünde haksız yere büyüklendiler ve dediler: Bizden daha güçlü kim var? Görmediler mi ki onları yaratan Allah, onlardan daha güçlüdür; ve âyetlerimizi inkâr ediyorlardı(15)﴾ Fussilet
	﴿Andolsun, onları, sizi yerleştirmediğimiz şeye yerleştirdik; ve onlara işitme, görme ve gönüller kıldık; fakat işitmeleri, görmeleri ve gönülleri onlara hiçbir şeyden fayda vermedi; çünkü Allah’ın âyetlerini inkâr ediyorlardı; ve alay etmekte oldukları şey onları kuşattı(26)﴾ Ahkâf ﴿Ve elini koynuna sok; dokuz âyet içinde Firavun’a ve kavmine, bir kusur olmaksızın bembeyaz çıkar; şüphesiz onlar fasık bir kavim idiler(12) Âyetlerimiz onlara göz açıcı olarak gelince dediler: Bu apaçık bir sihirdir(13) Ve onu inkâr ettiler; hâlbuki nefisleri ona yakîn getirmişti; zulüm ve yücelik sebebiyle; öyleyse bak, bozguncuların âkıbeti nasıl oldu(14)﴾ Neml
Yaratılışta ve insanlara olan nimetlerinde Allah’ın âyetleri ile
﴿Sizin için geceyi onda sükûn bulasınız diye ve gündüzü aydınlık kılan Allah’tır; şüphesiz Allah insanların üzerinde elbette fazl sahibidir; fakat insanların çoğu şükretmezler(61) İşte bu, Allah’tır; Rabbinizdir; her şeyin yaratıcısıdır; O’ndan başka ilâh yoktur; öyleyse nasıl çevriliyorsunuz?(62) İşte böyle, Allah’ın âyetlerini inkâr edenler çevrilir(63)﴾ Gâfir
	﴿Ve onları gölgeler gibi bir dalga bürüdüğünde, dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ettiler; onları karaya kurtarınca, onlardan orta yolu tutan vardır; âyetlerimizi ancak her çok hilekâr, çok nankör inkâr eder(32)﴾ Lokmân
	﴿Ve Allah, rızıkta bazınızı bazınıza üstün kıldı; üstün kılınanlar, rızıklarını sağ ellerinin sahip olduklarına geri çevirenler değildir; böylece onlar onda eşittirler; öyleyse Allah’ın nimetine mi inkâr ederler?(71)﴾ Nahl
Allah’ın âyetlerini inkârın cezası
﴿Dinlerini eğlence ve oyun edinenler ve dünya hayatı kendilerini aldatanlar; bugün onları unuturuz, tıpkı onların bu günlerinin buluşmasını unuttukları gibi; ve âyetlerimizi inkâr etmekte oldukları için(51)﴾ A‘râf ﴿İşte bu, Allah’ın düşmanlarının cezasıdır: ateş; onlar için orada ebedîlik yurdu vardır; âyetlerimizi inkâr etmekte oldukları için bir ceza olarak(28)﴾ Fussilet
Muhtârü’s-sıhâh
● [**جحد**] ج ح د: **الجُحُودُ** ilim ile beraber inkârdır; denir: **جَحَدَهُ** hakkını ve **جحده بحقه**; ve babı **قطع** ve **خضع**’dır; ve **الجَحْدُ** hayrın azlığıdır.
Râgıb
جحد
**الجحود**: kalpte olanın ispatını nefyetmek ve kalpte olanın nefyini ispat etmektir; denir: **جحد** **جحودا** ve **جحدا**. Aziz ve celil dedi: }**وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم**﴿[Neml/14], ve Aziz ve celil dedi:﴾**بآياتنا يجحدون**{ [A‘râf/51]. Ve **تجحد** bunu yapmakla tahsis olunur; denir: **رجل جحد**: cimri, hayrı az; fakirliği gösterir. Ve **أرض جحدة**: bitkisi az. Denir: **جحدا له ونكدا**. Ve **أجحد**: **ذا جحد** oldu.
Lisân’ın özeti
1.     **جَحَدَهُ** **يَجْحَدُه** **جَحْداً** ve **جُحوداً**. **الجَحْدُ** ve **الجُحُود**: ikrarın zıddı.
2.     **الجُحودُ**: ilim ile beraber inkâr.
3.     Ve **الجحود**: hayrın azlığı.
4.     Ve **جَحِدَ** **جَحَداً**; o hâlde o **جَحِدٌ** ve **جَحْدٌ** ve **أَجْحَدُ**’dır; dar, hayrı az olduğunda.
5.     **الجَحْدُ** ve **الجُحْدُ**: geçimde darlık.
6.     **جَحِدَ عَيْشُهم** **جَحَداً**: daraldığında ve şiddetlendiğinde;
7.     Ve **أَرض جَحْدَة**: hayır olmayan kuru.
8.      Ve **جَحِدَ النبات**: azaldı ve kötüleşti.
9.     Ve **الجَحْد**: her şeyden azlık,
10.                        ve **جَحِدَ النبتُ**: azaldığında ve uzamadığında.
11.                        **أَجْحَدَ** adam ve **جَحَدَ**: malı tükendiğinde ve gittiğinde;
12.                        **الجُحاديَّة**: sütle doldurulmuş kırba yahut hurma yahut buğdayla doldurulmuş çuval;
13.                        ve **الجُحاديُّ**: iri.
Lisânü’l-ʿArab
● - جحد: **الجَحْدُ** ve **الجُحُود**: ikrarın zıddı; inkâr ve marifet gibi; **جَحَدَهُ** **يَجْحَدُه** **جَحْداً** ve **جُحوداً**. Cevherî: **الجُحودُ** ilim ile beraber inkârdır. **جَحَدَه** hakkını ve **بحقه**. Ve **الجَحْدُ** ve **الجُحْدُ**, zamme ile, ve **الجحود**: hayrın azlığıdır. Ve **جَحِدَ** **جَحَداً**; o hâlde o **جَحِدٌ** ve **جَحْدٌ** ve **أَجْحَدُ**’dır; dar, hayrı az olduğunda. Ferrâ: **الجَحْدُ** ve **الجُحْدُ** geçimde darlıktır. Denir: **جَحِدَ عَيْشُهم** **جَحَداً**: daraldığında ve şiddetlendiğinde; dedi: ve bana bazı bedevîler **الجَحد** hakkında şu beyiti okudu:
لَئِن بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيْدَيْنِ مائِراً،
لَقَدْ غَنِيَتْ في غَيْرِ بُوسٍ ولا جَحْدِ
Ve **الجَحَدُ**, hareke ile: onun gibidir; denir: **نَكَداً له وجَحَداً** ve **أَرض جَحْدَة**: hayır olmayan kuru. Ve gerçekten **جَحِدَت**; ve **جَحِدَ النبات**: azaldı ve kötüleşti. Ve **الجَحْد**: her şeyden azlık; ve gerçekten **جُحِدَ**. Ve adam **جَحِدٌ** ve **جَحْدٌ**: onların “**نَكِدٌ** ve **نَكْدٌ**” demeleri gibi. Yağmuru az. Ve **جَحِدَ النبتُ**: azaldığında ve uzamadığında. Ebû Amr: **أَجْحَدَ** adam ve **جَحَدَ**: malı tükendiğinde ve gittiğinde; ve Ferazdak’ı okudu:
وبَيْضاءَ من أَهل المدينة لم تَذُقْ
يَبِيساً، ولم تَتْبَعْ حَمولةَ مُجْحِدِ
İbn Berrî dedi: onu, hayrı az olan için **مُجْحِدٍ**’e şahit olarak getirdi; doğrusu: **لبيضاء** min ehli’l-medîne; ve ondan önce:
إِذا شئتُ غَنَّاني، من العاج، قاصِفٌ
على مِعْصَمٍ رَيَّانَ لم يَتَخَدَّدِ
Ve at **جَحْدٌ**, dişisi **جَحْدَةٌ**; o, kalın kısa olandır; çoğulu **جِحاد**. Şemr: **الجُحاديَّة** sütle doldurulmuş kırba yahut hurma yahut buğdayla doldurulmuş çuvaldır; ve okudu:
وحتّى ترى أَن العَلاة تُمِدُّها
جُحاديَّةٌ، والرائحاتُ الرواسمُ
Ve onun tefsiri **عَلأَ** tercümesinde geçti. Ve **جُحادةُ**: bir adam adıdır. Ve **الجُحاديُّ**: iri; Yakub onu nakletti; dedi: ve **الخاء** bir lehçedir.
Mekâyîsü’l-luğa:
(**جحد**) **الجيم** ve **الحاء** ve **الدال** bir asıldır; hayrın azlığına delâlet eder. Denir: **عامٌ جَحِدٌ**: yağmuru az. Ve adam **جَحِْدٌ**: fakir; ve gerçekten **جَحِدَ** ve **أَجْحَدَ**. İbn Düreyd dedi: ve **الجَحْد** her şeyden azlıktır. Şair dedi:
* ولَنْ يَرَى ما عاش إلاّ جَحْدا *
Şeybânî dedi: [**أجحَدَ الرّجلُ وجحدا**: malı tükendiğinde ve gittiğinde. Ve Ferazdak için okudu([1])]:
وبيضاء من أهل المدينة لم تذق *** بَئِيساً ولم تتبعْ حُمُولَةَ مُجْحِدِ([2])
Ve bu babdandır **الجُحود**; o, ikrarın zıddıdır; ve ancak, inkâr edenin onun doğru olduğunu bildiği hâlde olur. Allah Teâlâ dedi: ﴿**وَجَحَدُوا بِها واسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ**﴾ [Neml 14]. Ve hiçbir zaman bir inkârcı hayır getirmedi.
El-Kâmûsü’l-muhît:
**جَحَدَهُ حَقَّهُ** ve **بحَقِّهِ**, “**منعه**” gibi; **جَحْداً** ve **جُحوداً**: onu, ilmiyle beraber inkâr etti; ve birini, cimri olarak buldu. Ve “**كفَرِحَ**” gibi: azaldı ve kötüleşti; ve bitki uzamadı. Ve **الجَحْدُ**, fetha ve zamme ve hareke ile: hayrın azlığıdır. **جَحِدَ**, “**كفرحَ**” gibi; o hâlde o **جَحِدٌ** ve **جَحْدٌ** ve **أَجْحَدُ**’dır. Ve **الجَحَّادُ**: indirmesi yavaş olan. Ve **الجُحادِيُّ**, zamme ile: her şeyden iri olan; ve “هاء” ile: sütle doldurulmuş kırba; ve hurma yahut buğdayla doldurulmuş çuval. Ve at **جَحِدٌ**, “**كتِفٍ**” gibi: kalın kısa; ve o “هاء” iledir; çoğulu: “**ككتابٍ**” gibi.
Tâcü’l-ʿarûs:
جحد
**جَحَدَه حَقَّهُ**. Ve **وجَحَدَه بحَقِّه** “**كمَنعَهُ**” gibi—bazen ikinci mef‘ûle bizzat kendisiyle, bazen de cer harfiyle geçişli olur; ve bazıları dedi: ancak **كَفَرَ** mânâsını tazmîn etmekle yahut onu ona حمل etmekle **البَاءِ** ile geçişli olur; şeyhimiz dedi. **يَجْحَده** **جَحْداً** fetha sonra sükûn ile ve **جُحُوداً** “**كَقُعُودٍ**” gibi: onu, ilmiyle beraber inkâr etti; Cevherî dedi; yani o daha özeldir. Ve ona **المكابَرَة** denir. Ve bazen mutlak inkâr üzerine de إطلاق olunur; şeyhimiz dedi. Ve **جَحَدَ فُلاناً**: onu, cimri, hayrı az olarak buldu. Ve **الأَساس**’ta: ve hayrın azlığı iki mânâ üzeredir: cimrilik ve fakirlik. Ve **جَحِدَ** “**كفَرِحَ**” gibi: her şeyden azaldı; ve **جَحِدَ**: kötüleşti. Denir: adam **جَحِدٌ** ve **جَحْدٌ**; onların “**نَكِدٌ** ve **نَكْد**” demeleri gibi. Ve **نَكْداً له وجَحْداً**: ona bedduadır. Ve **جَحِدَ النَّبتُ**: azaldı ve kötüleşti ve uzamadı. Ve **الجحدُ** fetha ile ve zamme ile ve hareke ile: hayrın azlığı ve geçimde darlık; **كالجُحُود** gibi. **جَحِدَ عَيْشُهم** “**كفَرِحَ**” gibi **جَحَداً**: daraldığında ve şiddetlendiğinde. Ve bazı bedevîlerin **الجحد** hakkında şu beyiti okudu:
لَئِن بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيدَين مائِراً ... لقد غَنِيَتْ في غَيْرِ بُوسٍ ولا جَحْدِ
O hâlde o **جَحِدٌ** “**كَكَتفٍ**” gibi ve **جَحْدٌ** fetha sonra sükûn ile ve **أَجْحَدُ**’dır. Ve **الجَحّادُ** “**كَشَدّادِ**” gibi: indirmesi yavaş olan adam; Sığânî onu nakletti. Ve **الجُحَادِيُّ** zamme ile: her şeyden iri; Yakub onu rivayet etti. Dedi: ve **الخاءُ** bir lehçedir. Ve Şemr dedi: **الجُحَادِيَّةُ** “هاء” ile: sütle doldurulmuş kırba ve hurma yahut buğdayla doldurulmuş çuval. Ve Ebû Ubeyde okudu:
وحتّى تَرَى أَنَّ العَلاَة تَمُدُّها ... جُحَادِيّةٌ والرَّائحاتُ الرَّواسمُ
Ve at **جَحِدٌ** “**كَكَتِفٍ**” gibi: kalın kısa. Ve o “هاء” iledir. Çoğulu **ج جِحَادٌ** “**ككِتَاب**” gibi; Sığânî onu nakletti. Ve bunun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **أَرضٌ جَحْدة**: hayır olmayan kuru; ve gerçekten **جَحِدَت**. Ve **عامٌ جَحِدٌ**: yağmuru az. Ve Ebû Amr’dan: **أَجحَدَ الرَّجلُ وجَحَدَ**: malı tükendiğinde ve gittiğinde. Ve **جُحَادَةُ**: bir adamın adıdır. Ve Zeccâc dedi: **أَجْحَدْتُ فُلاناً**: onu cimri olarak buldum.
