# جحفل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D9%81%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%AD%D9%81%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جحفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D9%81%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جحفل

الجحفل، كجعفر: الجيش الكثير قال الحطيمة:
  وجحفل كبهيم الليل منتـجـع                      أرض العدو ببؤسى بعد إنعام

  وقال شيخنا: لامه زائدة، لأنه من الجحف، وهو الذهاب بالشيء، يقال منه: جحف السيل الشجر والمدر، وسيل جحاف، فهو ثلاثي لا رباعي، قاله ابن القطاع في كتاب الأبنية، له. وعليه فموضعه الفاء، وإن ذكره جماعة ك الجوهري هنا، وتبعهم المصنف. الجحفل: الرجل العظيم القدر. أيضا: السيد الكريم. قال ابن الأعرابي: الجحفل: العظيم الجنبين. والجحفلة: بمنزلة الشفة للخيل والبغال والحمير كالشفة للإنسان، وقد استعارها جرير للإنسان، حيث قال:
  وضع الخزير فقيل أين مجاشع                      فشحا جحافله جراف هبلـع قال: شيخنا: ولا تختص بالشفة العليا، كما زعمه ابن حجة وغيره، وجزم به في نوع سلامة الاختراع، بل تطلق على كل منهما، كما هوظاهر المصنف ونص غيره. الجحفلتان: رقمتان في ذراعي الفرس كأنهما كيتان متقابلتان في باطنهما تجحفلوا: تجمعوا. وجحفله. جحفلة: صرعه ورماه وربما قالوا: جعفله. جحفله أيضا: بكته بفعله نقله الصاغاني. والجحنفل بزيادة النون: الغليظ الشفة.

### Türkçe

**الجحفل**; **جعفر** gibi: çok olan ordu. **الحطيمة** dedi ki:
  Ve **جحفل**, gecenin karanlığı gibi, otlak arayan;                      düşmanın toprağını, nimetlendirmeden sonra sıkıntıyla (dolaşan).

Ve şeyhimiz dedi ki: **لام**’ı ziyadedir; çünkü o **الجحف**’tandır; o da şey ile gitmektir. Ondan denilir: **جحف** sel, ağacı ve toprağı (sürükleyip) götürdü; ve **جحاف** sel (vardır). O hâlde o üçlüdür, dörtlü değildir. Bunu, kendisine ait **كتاب الأبنية**’de **ابن القطاع** söylemiştir. Buna göre yeri **الفاء**’dır; her ne kadar bir cemaat, burada **الجوهري** gibi, onu zikretmiş ve musannif de onlara tâbi olmuştur. **الجحفل**: büyük kadirli adam. Yine: kerîm efendi. **ابن الأعرابي** dedi ki: **الجحفل**: iki yanı büyük olan. Ve **الجحفلة**: atlar, katırlar ve eşekler için, insan için olan dudak gibi, dudak mesabesindedir. **جرير** onu insan için ödünç almıştır; şöyle dediği yerde:
  **الخزير**’i koydu; “**مجاشع** nerede?” denildi;                      derken **جحافله**’ini açtı; **جراف** (olan) obur.
Şeyhimiz dedi ki: Ve o, **ابن حجة** ve başkasının zannettiği gibi yalnız üst dudağa mahsus değildir; bilakis **نوع سلامة الاختراع**’da onunla kesin hüküm verdi; aksine her ikisine de ıtlak olunur; musannifin zâhiri ve başkasının nassı gibi. **الجحفلتان**: atın iki kolunda iki benek; sanki iç taraflarında birbirine karşı iki dağlama izi gibidir. **تجحفلوا**: toplandılar. Ve **جحفله**. **جحفلة**: onu yere serdi ve attı; bazen derler: **جعفله**. **جحفله** ayrıca: fiiliyle onu susturdu; bunu **الصاغاني** nakletti. Ve **الجحنفل** ( **النون**’un ziyadesiyle): kalın dudaklı.
