# جدب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%AF%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جدب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: جدب

جَدُبَ
1 جَدُبَ جدب , (A, Msb, K,) aor. جَدُبَ , (K,) inf. n. جُدُوبَةٌ, (S, A, Msb, K,) It (a place, S, A, K, or a country, or region, Msb,) was, or became, affected with drought, barrenness, or dearth; or with drought, and dryness of the earth; (S, A, Msb, K;) as also جَدِبَ, (A,) inf. n. جَدَبٌ; (KL;) or جَدَبَ; (K;) and ↓ اجدب; (A, K;) or جَدِبَت, aor. جَدَبَ ; and ↓ أَجْدَبَت; both said of the earth or land (الأَرْض): (Msb:) and ↓ أَجْدَبَتِ البِلَادُ the countries, or regions, were affected with drought, and the prices became high [therein]. (TA.) -A2- جَدَبَهُ, (S, M, A, Msb, K,) aor. جَدِبَ (M, Msb, K) and جَدُبَ , (K,) inf. n. جَدْبٌ, (Msb,) He found fault with it; dispraised it; expressed disapprobation of it. (S, M, A, Msb, K.) So in the saying (S, A) relating to 'Omar, (A, TA,) in a trad., (S,) جَدَبَ السَّمَرَ بَعْدَ العِشَآءِ (S) or بَعْدَ العَتَمَةِ (A) [He expressed disapprobation of night-discourse after nightfall, or after the first third of the night reckoned from the disappearance of the redness of the twilight].

جَادَبَتِ الاـِبِلُ العَامَ
3 جَادَبَتِ الاـِبِلُ العَامَ جادبت الابل العام , (ISk, S, A, TA,) inf. n. مُجَادَبَةٌ, (TA,) The camels experienced, or have experienced, drought, and barrenness, or dryness of the earth, this year, and have become in such a state as not to eat anything but dry and black herbage, dry ثُمَام [or panic grass]: (ISk, S, TA:) or have not met with, or found, anything but what was bad, by reason of drought, and barrenness, or dryness of the earth, this year. (A.)

4 أَجْدَبَ see 1, in three places. ― -b2- أَجْدَبَتِ السَّنَةُ The year became one of drought, barrenness, or dearth; or drought, and dryness of the earth. (A, * TA.) ― -b3- اجدب القَوْمُ The people, or company of men, experienced drought, barrenness, or death; or drought, and dryness of the earth. (S, A, Msb, K.) ― -b4- [Hence,] نَزَلْنَا بِبَنِى فُلَانٍ فَأَجْدَبْنَا (tropical:) We alighted as guests at the abode of the sons of such a one, and found not entertainment with them, though they were in the enjoyment of plenty: (A:) [or] نَزَلْنَا فُلَانًا فَأَجَْبْنَاهُ (assumed tropical:) we alighted as guests at the abode of such a one, and [found that] he did not entertain us. (TA.) [The latter, if correct, is from what next follows.] -A2- اجدب الأَرْضَ He found the land to be affected with drought, barrenness, or dearth; or with drought, and dryness of the earth. (S, A, K.)

مَا أَتَجَدَّبُ أَنْ أَصْحَبَكَ
5 مَا أَتَجَدَّبُ أَنْ أَصْحَبَكَ ذ (assumed tropical:) I do not deem it disagreeable, or unsuitable, to accompany thee; syn. مَا أَسْتَوْخِمُ. (K.)

جَدْبٌ
جَدْبٌ جدب Drought, barrenness, or dearth; contr. of خِصْبٌ; (S;) i. q. مَحْلٌ, (A, Msb, K,) i. e. drought, or suspension of rain, and dryness of the earth; (Msb;) dryness and barrenness of the earth: (Har p. 576:) and ↓ جِدَبٌّ is a name, or subst., for الجَدْبٌ, (K, TA,) meaning المَحْلُ; as in the saying of the rلjiz, cited by Sb,
لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ أَرَى جِدَبَّا
فِى عَامِنَا بَعْدَ مَا أَخْصَبَّا
[Verily I feared to see drought, or barrenness, &c., in this our year, after it had been abundant in herbage]; جِدَبَّا being used for الجَدْبَا; or, accord. to one reading, it is ↓ جَدْبَبَّا, with a doubled ب added; the change being made for the sake of the metre. (M, TA. [Respecting أَخْصَبَّا, see 4 in art. خصب.]) ― -b2- Also A place, (S, A, K,) or a country, or region, (Msb,) affected with drought, barrenness, or dearth; or with drought, and dryness of the earth; and so ↓ جَدِيبٌ (S, A, Msb, K) and ↓ جَدُوبٌ and ↓ مَجْدُوبٌ, (K,) the last derived from جُدِبَ though this verb has not been used, (TA,) and ↓ مُجْدِبٌ, (M, A,) of which the pl. is مَجَادِيبُ. (A.) You say also أَرْضٌ جَدْبٌ [in which جدب is an inf. n. (though app. obsolete as such) and therefore applicable to a fem. subst.] (ISd, TA) and جَدْبَةٌ (S, A, Msb, K) and ↓ جَدِبَةٌ (A, Msb) and ↓ جَدِيبٌ (Msb) and ↓ جَدُوبٌ (Lh, M, Msb) and ↓ مُجْدِبَةٌ, of which last the pl. is مَجَادِيبُ, (Msb,) A land affected with drought, &c.: (S, M, A, &c.:) and أَرْضُونَ جُدُوبٌ, (S, K,) as though to each part were applied the term جَدْبٌ [used as a subst.] from which is formed the pl. جُدُوبٌ, (TA,) and جَدْبٌ, (K,) which is here an inf. n. used as an epithet [and therefore applicable to a pl. subst.], (TA,) lands affected with drought, &c. (S, K.) And ↓ فَلَاةٌ جَدْبَآءُ [fem. of أَجْدَبُ] (M, K) A desert affected with drought, &c.; (K;) in which is neither little nor much, neither pasture nor herbage. (M, TA.) And ↓ فُلَانٌ جَدِيبُ الجَنَابِ Such a one is environed by a tract affected with drought, &c. (S. [But this phrase is generally used tropically, as meaning (assumed tropical:) Such a one is ungenerous or illiberal or inhospitable. See art. جنب.]) And سَنَةٌ جَدْبَةٌ (K in art. جرز) and عَامٌ ↓ جَدُوبٌ (M, TA) [A year of drought, &c.]. See also أَجَادِبُ, in two places. -A2- Also i. q. عَيْبٌ [A vice, fault, defect, &c.]; (S, A, K;) a signification which may be either proper or tropical. (Er-Rلghib, MF.)

أَرْضٌ جَدِبَةٌ
أَرْضٌ جَدِبَةٌ ذ : see جَدْبٌ.

أَخَذَ فِى وَادِى جَدَبَاتٍ
أَخَذَ فِى وَادِى جَدَبَاتٍ ذ : see جَذَبَات, in art. جذب.

جِدَبٌّ
جِدَبٌّ جدب and جَدْبَبٌّ: see جَدْبٌ.

جَدُوبٌ
جَدُوبٌ جدوب : see جَدْبٌ, in three places.

جَدِيبٌ
جَدِيبٌ جديب : see جَدْبٌ, in three places.

جَادِبٌ
جَادِبٌ جادب Finding fault, dispraising, expressing disapprobation: whence the saying of Dhu-rRummeh,
فَيَا لَكَ مِنْ خَدٍّ أَسِيلٍ و مَنْطِقٍ
رَخِيمٍ وَمِنْ خَلْقٍ تَعَلَّلَ جَادِبُهْ
meaning [O thou smooth and even cheek, and gentle speech, and make] whereof he who dispraises it occupies himself vainly, finding no defect in it. (S, TA.) ― -b2- It is also said [as in the K &c.] to signify Lying; and the author of the 'Eyn says that it has no verb belonging to it [in this sense]; but this is a mistranscription [for خَادِبٌ]: AZ says that جَادِبٌ, with ج, has the signification here first given. (M, TA.)

جُنْدَبٌ
جُنْدَبٌ جندب and جُنْدُبٌ (S, K, &c.) and جِنْدَبٌ, like دِرْهَمٌ, (Sb, M, K,) the last of which is of weakest authority, because of a rare measure, whereof it has been said that there are only four examples: (TA:) in all of them the ن is said by some to be radical; but others, with more reason, hold it to be augmentative: (MF:) Sb says that it is augmentative: (S:) A species of locust, (S, K,) well known: (K:) or the male locust: or small locust: or, accord. to Seer, i. q. صَدًى [a kind of cricket], that creaks by night, and hops and flies: [but see صَدًى:] or, accord. to the M, it is smaller than the صدى, and is found in the deserts: pl. جَنَادِبُ. (TA.) صرّ الجندب [i. e. صَرَّ الجُنْدَبُ The جندب creaked] is a saying of the Arabs, used as a proverb; alluding to a difficult affair by which a person is troubled in mind; originating from the fact that the جندب, when its feet are scorched by the heated ground, does not keep them steadily upon it, and a creaking sound is consequently heard, produced by its legs. (TA.) ― -b2- أُمُّ جُنْدَبٍ The sand; because the locust [or جندب] deposits its eggs therein: and the walker therein falls into evil [or encounters difficulty]. (TA.) ― -b3- [Hence it signifies also] Misfortune: (S, M, K:) and perfidy, or faithlessness, or treachery: (M, K:) and wrong, or injury: (S, M, K:) and evil conduct, or ill treatment. (S.) You say, وَقَعَ فُلَانٌ فِى أُمِّ جُنْدَبٍ Such a one fell into misfortune: or into perfidy. (TA.) And وَقَعُوا فِى أُمِّ جُنْدَبٍ They suffered wrong, or injury. (AZ, S, K.) And وَقَعَ القَوْمُ جُنْدَبٍ The people, or company of men, committed wrong, or injury, and slew him who was not a slayer: (TA:) [as though they came with violence upon sand in which eggs of the جندب were deposited, and so destroyed the eggs, which had occasioned them no harm.] And رَكِبَ أُمَّ جُنْدَبٍ He committed wrong, or injury. (TA.)

أَجْدَبُ
[ أَجْدَبُ ذ i. q. جَدْبٌ as syn. with جَدِيبٌ: fem. جَدْيَآءُ. Hence,] فَلَاةٌ جَدْيَآءُ: see جَدْبٌ. ― -b2- [Hence also,] سَنَةٌ جَدْبَآءُ A year of much snow. (L in art. شهب.) ― -b3- أَجْدَبُ is [also] said in the M to be [used as] a subst. applied to what is termed مُجْدِب [i. e. as syn. with the latter word used as an epithet in which the quality of a subst. is predominant; app. meaning A place, or the like, affected with drought, &c.]. (TA.) ― -b4- [Also, as a comparative and superlative epithet, meaning More, and most, affected with drought, &c.; contr. of أَخْصَبُ.]

أَجَادِبُ
أَجَادِبُ ذ , in a trad., where it is said, وَكَانَتْ فِيهِ أَجَادِبُ أَمْسَكَتِ المَآءِ, (K, * TA,) or وكانت فِيهَا, (TA,) [And there were in it اجادب that retained the water], is said to be pl. of أَجْدُبٌ, which is pl. of ↓ جَدْبٌ, (K, TA,) like as أَكَالِبُ is pl. of أَكْلُبٌ, which is pl. of كَلْبٌ; (TA;) and signifies hard parts of the ground, that retain water, and do not imbibe it quickly; or, as some say, land having no plants or herbage, from ↓ جَدْبٌ meaning “ drought ” &c: the word is thus written in the two Saheehs, of El-Bukhلree and Muslim: (IAth, TA:) but some say that it is an anomalous pl. of جَدْبٌ, like as مَحَاسِنُ is of حُسْنٌ: and there are other readings; namely, أَجَاذِبُ and أَحَادِبُ and أَحَازِبُ and أَجَارِدُ, pl. of أَجْرَدُ, and اـِخَاذَاتٌ, pl. of اـِخَاذَةٌ. (MF, TA.)

مُجْدِبٌ
مُجْدِبٌ مجدب , and its fem., with ة: see جَدْبٌ.

مِجْدَابٌ
مِجْدَابٌ مجداب Land scarely ever, or never, abundant in herbage, or in the goods, conveniences, or comforts, of life; scarcely ever, or never, fruitful, or plentiful. (K.)

مَجْدُوبٌ
مَجْدُوبٌ مجدوب : see جَدْبٌ.

### Türkçe

**جَدُبَ**
1 **جَدُبَ** **جدب** , (A, Msb, K,) muzâri‘ı **جَدُبَ** , (K,) mastar ismi **جُدُوبَةٌ**, (S, A, Msb, K,) O (bir yer, S, A, K, yahut bir ülke, yahut bölge, Msb,) kuraklık, kıtlık, yahut darlık ile; yahut kuraklık ve yerin kuruluğu ile etkilenmiş oldu, yahut öyle oldu; (S, A, Msb, K;) bunun gibi **جَدِبَ**, (A,) mastar ismi **جَدَبٌ**; (KL;) yahut **جَدَبَ**; (K;) ve aşağıdaki **اجدب**; (A, K;) yahut **جَدِبَت**, muzâri‘ı **جَدَبَ** ; ve aşağıdaki **أَجْدَبَت**; ikisi de yer yahut arazi (**الأَرْض**) hakkında söylenir: (Msb:) ve aşağıdaki **أَجْدَبَتِ البِلَادُ** ülkeler yahut bölgeler kuraklık ile etkilendi ve fiyatlar [orada] yükseldi. (TA.) -A2- **جَدَبَهُ**, (S, M, A, Msb, K,) muzâri‘ı **جَدِبَ** (M, Msb, K) ve **جَدُبَ** , (K,) mastar ismi **جَدْبٌ**, (Msb,) O, onda kusur buldu; onu yerdi; onu hoş görmediğini ifade etti. (S, M, A, Msb, K.) Nitekim (S, A) ‘Ömer’e dair (A, TA,) bir rivayette, (S,) **جَدَبَ السَّمَرَ بَعْدَ العِشَآءِ** (S) yahut **بَعْدَ العَتَمَةِ** (A) [O, yatsıdan sonra, yahut şafağın kızıllığının kaybolmasından itibaren sayılan gecenin ilk üçte birinden sonra gece sohbetini hoş görmediğini ifade etti].

**جَادَبَتِ الاـِبِلُ العَامَ**
3 **جَادَبَتِ الاـِبِلُ العَامَ** **جادبت الابل العام** , (ISk, S, A, TA,) mastar ismi **مُجَادَبَةٌ**, (TA,) Develer bu yıl kuraklık ve kıtlık, yahut yerin kuruluğu yaşadı ve yalnız kuru ve kara ot, kuru **ثُمَام** [yahut panic grass] yer hâle geldi: (ISk, S, TA:) yahut bu yıl kuraklık ve kıtlık, yahut yerin kuruluğu sebebiyle kötü olandan başka bir şeye rastlamadı, yahut bulmadı. (A.)

4 **أَجْدَبَ**: 1’e bak, üç yerde. ― -b2- **أَجْدَبَتِ السَّنَةُ** Yıl, kuraklık, kıtlık yahut darlık yılı oldu; yahut kuraklık ve yerin kuruluğu [yılı oldu]. (A, * TA.) ― -b3- **اجدب القَوْمُ** Kavim yahut erkekler topluluğu, kuraklık, kıtlık yahut ölüm yaşadı; yahut kuraklık ve yerin kuruluğu [yaşadı]. (S, A, Msb, K.) ― -b4- [Bundan dolayı,] **نَزَلْنَا بِبَنِى فُلَانٍ فَأَجْدَبْنَا** (mecaz:) Biz falan kimsenin oğullarının yurduna misafir olarak indik ve onlarda, bolluk içinde olmalarına rağmen, ikram bulmadık: (A:) [yahut] **نَزَلْنَا فُلَانًا فَأَجَْبْنَاهُ** (farazî mecaz:) biz falan kimsenin yurduna misafir olarak indik ve [gördük ki] o bize ikram etmedi. (TA.) [İkincisi, doğru ise, bundan sonra gelen şeydendir.] -A2- **اجدب الأَرْضَ** O, araziyi kuraklık, kıtlık yahut darlık ile; yahut kuraklık ve yerin kuruluğu ile etkilenmiş buldu. (S, A, K.)

**مَا أَتَجَدَّبُ أَنْ أَصْحَبَكَ**
5 **مَا أَتَجَدَّبُ أَنْ أَصْحَبَكَ** ذ (farazî mecaz:) Sana arkadaşlık etmeyi nahoş, yahut uygunsuz saymam; eş anlamlısı **مَا أَسْتَوْخِمُ**. (K.)

**جَدْبٌ**
**جَدْبٌ** **جدب** Kuraklık, kıtlık yahut darlık; **خِصْبٌ**’ün zıddı; (S;) **مَحْلٌ** ile aynı (A, Msb, K), yani yağmurun kesilmesi ve yerin kuruluğu; (Msb;) yerin kuruluğu ve kıtlığı: (Har p. 576:) ve aşağıdaki **جِدَبٌّ**, **الجَدْبٌ** için bir ad, yahut isimdir, (K, TA,) **المَحْلُ** anlamında; Sb’nin naklettiği recez şairinin sözünde olduğu gibi,
لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ أَرَى جِدَبَّا
فِى عَامِنَا بَعْدَ مَا أَخْصَبَّا
[Gerçekten ben, bu yılımızda, otça bol olduktan sonra, kuraklık yahut kıtlık vb. görmeyi korktum]; **جِدَبَّا**, **الجَدْبَا** yerine kullanılmıştır; yahut bir kıraate göre o, aşağıdaki **جَدْبَبَّا**’dır; eklenmiş, şeddeli bir **ب** ile; değişiklik vezin için yapılmıştır. (M, TA. [**أَخْصَبَّا** hakkında, خصب maddesinde 4’e bak.]) ― -b2- Ayrıca kuraklık, kıtlık yahut darlık ile; yahut kuraklık ve yerin kuruluğu ile etkilenmiş bir yer, (S, A, K,) yahut bir ülke yahut bölge, (Msb;) ve bunun gibi aşağıdaki **جَدِيبٌ** (S, A, Msb, K) ve aşağıdaki **جَدُوبٌ** ve aşağıdaki **مَجْدُوبٌ**, (K,) sonuncusu **جُدِبَ**’den türetilmiştir, her ne kadar bu fiil kullanılmamış ise de, (TA,) ve aşağıdaki **مُجْدِبٌ**, (M, A,) bunun çoğulu **مَجَادِيبُ**’dur. (A.) Yine dersin: **أَرْضٌ جَدْبٌ** [burada **جدب** bir mastar ismidir (gerçi böyle olarak görünüşe göre terk edilmiştir) ve bu yüzden müennes bir isme uygulanır.] (ISd, TA) ve **جَدْبَةٌ** (S, A, Msb, K) ve aşağıdaki **جَدِبَةٌ** (A, Msb) ve aşağıdaki **جَدِيبٌ** (Msb) ve aşağıdaki **جَدُوبٌ** (Lh, M, Msb) ve aşağıdaki **مُجْدِبَةٌ**, bunun (sonuncunun) çoğulu **مَجَادِيبُ**’dur, (Msb,) kuraklık vb. ile etkilenmiş bir arazi: (S, M, A, &c.:) ve **أَرْضُونَ جُدُوبٌ**, (S, K,) sanki her bir parçaya **جَدْبٌ** terimi [isim olarak kullanılan] uygulanmış gibi; bundan çoğul **جُدُوبٌ** yapılmıştır, (TA,) ve **جَدْبٌ**, (K,) ki bu burada bir mastar ismidir, sıfat olarak kullanılmıştır [ve bu yüzden çoğul bir isme uygulanır], (TA,) kuraklık vb. ile etkilenmiş araziler. (S, K.) Ve aşağıdaki **فَلَاةٌ جَدْبَآءُ** [**أَجْدَبُ**’un müennesi] (M, K) kuraklık vb. ile etkilenmiş bir çöl; (K;) onda ne az ne çok vardır; ne otlak ne yeşillik. (M, TA.) Ve aşağıdaki **فُلَانٌ جَدِيبُ الجَنَابِ** Falan kimse, kuraklık vb. ile etkilenmiş bir saha ile çevrilidir. (S. [Fakat bu ibare genellikle mecazen, (farazî mecaz:) Falan kimse cömert değildir yahut eli sıkıdır yahut misafir sevmez anlamında kullanılır. جنب maddesine bak.]) Ve **سَنَةٌ جَدْبَةٌ** (K, جرز maddesinde) ve **عَامٌ** aşağıdaki **جَدُوبٌ** (M, TA) [kuraklık vb. yılı]. Yine **أَجَادِبُ**’a bak, iki yerde. -A2- Ayrıca **عَيْبٌ** ile aynı [ayıp, kusur, noksan vb.]; (S, A, K;) bu anlam ya hakikî ya mecazî olabilir. (Er-Rلghib, MF.)

**أَرْضٌ جَدِبَةٌ**
**أَرْضٌ جَدِبَةٌ** ذ : **جَدْبٌ**’e bak.

**أَخَذَ فِى وَادِى جَدَبَاتٍ**
**أَخَذَ فِى وَادِى جَدَبَاتٍ** ذ : جذب maddesinde **جَذَبَات**’a bak.

**جِدَبٌّ**
**جِدَبٌّ** **جدب** ve **جَدْبَبٌّ**: **جَدْبٌ**’e bak.

**جَدُوبٌ**
**جَدُوبٌ** **جدوب** : **جَدْبٌ**’e bak, üç yerde.

**جَدِيبٌ**
**جَدِيبٌ** **جديب** : **جَدْبٌ**’e bak, üç yerde.

**جَادِبٌ**
**جَادِبٌ** **جادب** Kusur bulan, yeren, hoş görmediğini ifade eden: buradan Zû-rRummeh’nin sözü,
فَيَا لَكَ مِنْ خَدٍّ أَسِيلٍ و مَنْطِقٍ
رَخِيمٍ وَمِنْ خَلْقٍ تَعَلَّلَ جَادِبُهْ
anlamı: [Ey sen, pürüzsüz ve düzgün yanak, ve yumuşak söz, ve öyle bir huy ki] onu yeren kimse, onda kusur bulamayarak boş yere oyalanır. (S, TA.) ― -b2- Ayrıca [K vb.’de olduğu gibi] “yalan söyleyen” anlamına geldiği de söylenir; fakat ‘Eyn’in müellifi, bunun (bu anlamda) kendisine ait bir fiili olmadığını söyler; ancak bu bir tashif [**خَادِبٌ** yerine]dir: AZ der ki **جَادِبٌ**, **ج** ile, burada önce verilen anlama sahiptir. (M, TA.)

**جُنْدَبٌ**
**جُنْدَبٌ** **جندب** ve **جُنْدُبٌ** (S, K, &c.) ve **جِنْدَبٌ**, **دِرْهَمٌ** gibi, (Sb, M, K,) bunların sonuncusu en zayıf rivayettir; çünkü nadir bir vezindendir; onun hakkında yalnız dört örnek bulunduğu söylenmiştir: (TA:) bunların hepsinde **ن**’nin bazılarınca aslî olduğu söylenir; fakat başkaları, daha isabetli olarak, onun ziyade olduğunu kabul eder: (MF:) Sb onun ziyade olduğunu söyler: (S:) çekirge türlerinden bir tür, (S, K,) iyi bilinen: (K:) yahut erkek çekirge: yahut küçük çekirge: yahut Seer’e göre **صَدًى** ile aynı [bir tür cırcır böceği], gece gıcırdar, zıplar ve uçar: [fakat **صَدًى**’ya bak:] yahut M’ye göre, **صدى**’dan daha küçüktür ve çöllerde bulunur: çoğulu **جَنَادِبُ**. (TA.) **صرّ الجندب** [yani **صَرَّ الجُنْدَبُ**: **جندب** gıcırdadı] Arapların bir sözüdür, darbımesel olarak kullanılır; bir kimsenin zihnini meşgul eden zor bir işe işaret eder; kaynağı şudur ki **جندب**, ayakları kızgın yer tarafından yakıldığında onları onun üzerinde sabit tutmaz ve bunun sonucu olarak, bacaklarıyla meydana gelen bir gıcırdama sesi işitilir. (TA.) ― -b2- **أُمُّ جُنْدَبٍ** Kum; çünkü çekirge [yahut **جندب**] yumurtalarını ona bırakır: ve orada yürüyen kimse kötülüğe düşer [yahut zorlukla karşılaşır]. (TA.) ― -b3- [Bundan dolayı ayrıca] musibet anlamına gelir: (S, M, K:) ve hainlik, yahut vefasızlık, yahut ihanet: (M, K:) ve zulüm, yahut zarar: (S, M, K:) ve kötü muamele. (S.) Dersin: **وَقَعَ فُلَانٌ فِى أُمِّ جُنْدَبٍ** Falan kimse musibete düştü: yahut hainliğe düştü. (TA.) Ve **وَقَعُوا فِى أُمِّ جُنْدَبٍ** Onlar zulme, yahut zarara uğradılar. (AZ, S, K.) Ve **وَقَعَ القَوْمُ جُنْدَبٍ** Kavim yahut erkekler topluluğu zulüm, yahut zarar işledi ve öldürücü olmayanı öldürdü: (TA:) [sanki **جندب**’in yumurtalarının bırakıldığı kuma şiddetle geldiler de yumurtaları yok ettiler; oysa yumurtalar onlara bir zarar vermemişti.] Ve **رَكِبَ أُمَّ جُنْدَبٍ** O, zulüm yahut zarar işledi. (TA.)

**أَجْدَبُ**
[ **أَجْدَبُ** ذ **جَدْبٌ** ile aynı; **جَدِيبٌ** ile eş anlamlı olarak: müennesi **جَدْيَآءُ**. Bundan dolayı,] **فَلَاةٌ جَدْيَآءُ**: **جَدْبٌ**’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı ayrıca,] **سَنَةٌ جَدْبَآءُ** Çok kar yılı. (L, شهب maddesinde.) ― -b3- **أَجْدَبُ**’un, M’de, **مُجْدِب** denilene uygulanan bir isim olduğu da söylenir [yani, son kelimeyle eş anlamlı olarak, isim niteliği baskın bir sıfat gibi kullanılır; görünüşe göre anlamı: kuraklık vb. ile etkilenmiş bir yer yahut benzeri]. (TA.) ― -b4- [Ayrıca, karşılaştırma ve üstünlük sıfatı olarak, “kuraklık vb. bakımından daha çok ve en çok etkilenmiş”; **أَخْصَبُ**’un zıddı.]

**أَجَادِبُ**
**أَجَادِبُ** ذ , bir rivayette, **وَكَانَتْ فِيهِ أَجَادِبُ أَمْسَكَتِ المَآءِ**, (K, * TA,) yahut **وكانت فِيهَا**, (TA,) [Ve onda suyu tutan **اجادب** vardı], **أَجْدُبٌ**’un çoğulu olduğu söylenir; **أَجْدُبٌ** da aşağıdaki **جَدْبٌ**’un çoğuludur, (K, TA,) tıpkı **أَكَالِبُ**’ün **أَكْلُبٌ**’un çoğulu olması gibi; **أَكْلُبٌ** da **كَلْبٌ**’un çoğuludur; (TA;) ve yerin, suyu tutan ve onu çabuk emmeyen sert kısımları anlamına gelir; yahut bazılarınca, bitkisi yahut otu olmayan arazi; aşağıdaki **جَدْبٌ**’dan, “kuraklık” vb. anlamında: kelime iki Sahih’te, Buhârî ve Müslim’de, böyle yazılmıştır: (IAth, TA:) fakat bazıları onun **جَدْبٌ**’un kıyas dışı bir çoğulu olduğunu söyler; tıpkı **مَحَاسِنُ**’ün **حُسْنٌ**’ün çoğulu olması gibi: ve başka kıraatler de vardır; yani **أَجَاذِبُ** ve **أَحَادِبُ** ve **أَحَازِبُ** ve **أَجَارِدُ**, **أَجْرَدُ**’un çoğulu, ve **اـِخَاذَاتٌ**, **اـِخَاذَةٌ**’nin çoğulu. (MF, TA.)

**مُجْدِبٌ**
**مُجْدِبٌ** **مجدب** , ve onun müennesi, ة ile: **جَدْبٌ**’e bak.

**مِجْدَابٌ**
**مِجْدَابٌ** **مجداب** Neredeyse hiç, yahut asla, otça bol olmayan; yahut hayatın malları, kolaylıkları yahut rahatlıkları bakımından bol olmayan arazi; neredeyse hiç, yahut asla, verimli yahut bol olmayan. (K.)

**مَجْدُوبٌ**
**مَجْدُوبٌ** **مجدوب** : **جَدْبٌ**’e bak.
