# جربذ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%B0/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%B0/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جربذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%B0.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: جربذ

الجَرْبَذَة: من عدو الفرس فوق القدر بتنكيس الرأْس وشدّة الاختلاط. وقال ابن دريد: جَرْبَذَتِ الفرسِ جَرْبَذَة وجِرْباذاً، وهو عدو ثقيل، وهي مُجَرْبِذ. أَبو عبيدة: الجَرْبَذَة من سير الخيل؛ وفرس مُجَرَبِذ، قال: وهو القريب القَدْر في تنكيس الرأْس وشدّة الاختلاط مع بطء إِحارة يديه ورجليه. قال: ويكون المجربذ أَيضاً في قُرب السُّنْبُك من الأَرض وارتفاعه؛ وأَنشد:
كنت تَجْري بالبُهْر خِلْواً، فلما
كَلَّفَتْكَ الجِيادُ جَرْيَ الجِيادِ،
جَرْبَذَتْ دونها يداك، وأَرْدَى
بك لؤمُ الآباءِ والأَجْدادِ
والجَرْبَذَة: ثقل الدابة، وهو المُجَرْبِذُ.
والجَرَنْبَذُ
(* قوله «والجرنبذ إلخ» كذا بالأصل، والذي في القاموس
الجرنبذة بالهاء.) الذي تتزوج أُمه. ابن الأَنباري: البَروُك من النساء التي تتزوّج زوجاً ولها ابن مدرك من زوج آخر، ويقال لابنها الجَرَنْبَذَ؛ قال الأَزهري: وهو مأْخوذ من الجَرْبَذَة.

### Türkçe

**الجَرْبَذَة**: atın koşmasından, başı aşağı eğmek ve şiddetli karışıklık ile, ölçünün üstünde. İbn Düreyd dedi: **جَرْبَذَتِ الفرسِ** **جَرْبَذَة** ve **جِرْباذاً**; o ağır bir koşudur; o (kısrak) **مُجَرْبِذ**’dir. Ebû Ubeyde: **الجَرْبَذَة** atların yürüyüşlerindendir; ve **فرس مُجَرَبِذ**; dedi: ve o, başı aşağı eğmek ve şiddetli karışıklıkta ölçüce yakın olandır; iki elini ve iki ayağını geri getirmede yavaşlık ile birlikte. Dedi: ve **المجربذ** ayrıca, **السُّنْبُك**’un yere yakınlığında ve onun yükselmesinde de olur; ve inşad etti:

Kunt tecrî bi’l-buhr ḫilven, felemmâ
kellefetke’l-ciyâdu cerye’l-ciyâdi,
cerbeẕet dûnehâ yedâke, ve erdâ
bike lu’mu’l-âbâ’i ve’l-ecdâdi

Ve **الجَرْبَذَة**: binek hayvanının ağırlığıdır; ve o, **المُجَرْبِذُ**’dür.
Ve **الجَرَنْبَذُ**
(* Onun sözü: «ve’l-cerenbeẕ ilh» asılda böyle; ve Kāmûs’ta olan **الجرنبذة** hā ile.) annesi evlenen (kimsedir). İbnü’l-Enbârî: kadınlardan **البَروُك**, bir kocayla evlenen ve başka bir kocadan idrak edici bir oğlu bulunan (kadın)dır; ve oğluna **الجَرَنْبَذَ** denir; Ezherî dedi: ve o, **الجَرْبَذَة**’den alınmıştır.
